د خوست ولایت مقام څخه په استول شوې خبرپاڼه کې ویل شوي چې د نرخونو د کنټرول او د احتکار د مخنیوي کمېسیون مسوولانو لهخوا، د دوکانونو د څار او ارزونې په لړ کې، د خوست ښار تڼيو لين ته څېرمه سیمه کې د خوراکي توکو ۱۳ دوکانونه د وزن د کموالي او د نرخونو د لوړوالي له امله تړل شوي دي.
په داسې حال کې چې د کندهار فصلونه د هېواد په اقتصادي صادراتو کې مهم رول لري، سږکال د انارو صادرات د پام وړ لوړ شوي او ۲۲زره ټنو ته رسېدلي دي.
چارواکي دغه زیاتوالی د همغږۍ، پانګونې زیاتېدو او نویو بازارونو ته د صادراتو د پراخېدو پایله بولي، خو بڼوال او سوداګر وایي چې لاهم د بستهبندۍ او ترانسپورت په برخه کې د دولت پراخ ملاتړ ته اړتیا لري.
د لوګر چارواکي وایي چې د دغه ولایت په مرکز پلعلم ښار کې د کانکریتي دیوالونو او امنیتي خنډونو د پاکولو لړۍ د ښاري نظم او پراختیا کمېسیون په ګډو هڅو پيل شوې ده.
د تاجیکستان د حکومت یو لوړپوړی پلاوی د افغانستان اسلامي امارت له چارواکو سره د سیاسي، اقتصادي او امنیتي اړیکو د پیاوړتیا په موخه کابل ته راغلی دی.
د اسلامي امارت یوې باوري سرچینې سلاموطندار ته ویلي، چې په دغه پلاوي کې د تاجیکستان د بهرنيو چارو وزارت، امنیتي ادارو او یوشمېر مهمو دولتي بنسټونو استازي شامل دي.
کونړ کې د سنبلې له ۹مې زلزلې نژدې دوه نیمې میاشتې تیریږي، خو زلزله ځپلي اوس هم د نهختمېدونکي درد تر سیوري لاندې ژوند کوي.
۲۶کلن ګلنبي چې د کونړ څوکۍ ولسوالۍ کې د دېوهګل درې د وروستۍ او لرېپرتې سیمې «چلس لوی کلي» اوسېدونکی دی، زلزله کې یې د کورنۍ څلور غړي له لاسه ورکړي او څلور ټپیان دي.
فیصل او سلیم د کونړ د څوکۍ ولسوالي د دېوهګل درې د «اندرلچک» لېسې هغه دوه زدهکوونکي وو چې غوښتل یې ډاکټر او انجینیر شي، خو زلزلې هغوی او ټولې هیلې یې د خاورو لاندې کړې.
شاهمحمد شاهد د «اندرلچک» لېسې د درېیم ټولګي او د یادو زدهکوونکو ښوونکی دی.
د هوا په سړېدو او د ژمي په رانږدې کېدو سره، کونړ کې په ځانګړې توګه د څوکۍ ولسوالي دېوهګل دره کې د کورونو جوړولو په اړه د زلزلهځپلو له غوښتنو وروسته، ځايي مسوولان وايي، هڅې یې پیل کړي چې ټولو زلزله ځپلو ته اساسي سرپناووې برابرې کړي.
د څوکۍ ولسوالي د دیوهګل درې د «امریو» کلي یوشمېر اوسېدونکي وايي، له زلزلې وروسته یې پاکو اوبو ته لاسرسی محدود شوی دی.
دوی وویل چې زلزلې یې د څښاک اوبو سرچینې او د اوبو رسولو سېستم زیانمن کړی او دامهال د خوړ له اوبو چې غیرصحي دي، استفاده کوي.
د هېواد په ختیځ کې زلزلې زرګونه کسانو ته د مرګژوبلې اړولو ترڅنګ، ولسونو ته سخت روحي او مالي زیانونه هم اړولي دي.
دغې زلزلې تر ډېره د کونړ نورګل او څوکۍ ولسوالیو کې خلک زیانمن کړي، خو ترڅنګ یې د ننګرهار درهنور ولسوالي اوسېدونکي هم سخت ځپلي دي.
دغې زلزلې د سیمې اوسېدونکو پر ټولنیز ژوند هم ژورې منفي اغېزې کړي. د دیوهګل درې د بادینزو او سلیمانزو کلیو یوشمېر اوسېدونکو وویل، د زلزلې پرمهال یې کرنیزې ځمکې لهمنځه تللي او د اوبو کانالونه یې هم ویجاړ شوي.
دوی له حکومت او مرستندویه بنسټونو وغوښتل چې دغه برخه کې ورسره مرسته وکړي.
د سیمې اوسېدونکي وايي، سره له دې چې روغتیایي ټیمونه د ماشومانو درملنه کوي، خو د خلکو خراب اقتصادي وضعیت او د خوراکي توکو کموالی د دې لامل شوی چې ماشومان د خوارځواکۍ له خطر سره مخ شي.
د ریاستالوزراء اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر ټولو سوداګرو ته سپارښتنه کړې چې پاکستان کې خپل قراردادونه د درېوو میاشتو په موده کې راټول او د یاد هېواد پر ځای دې نورو هېوادونو څخه توکي راوارد کړي.
نوموړي نن چهارشنبه، لړم ۲۱مه کابل کې د یوې ناستې پرمهال وویل چې پاکستان په وار وار د سوداګرۍ پرمخ لارې تړلي او په وینا یې، د دواړو هېوادونو سوداګر یې، زیانمن کړي چې دوی اړ شوي ورته پرېکړه وکړي.
د ملګروملتونو پراختیايي پروګرام (UNDP) په تازه راپور کې ویل شوي چې د افغانستان اقتصادي بیا رغونه له سختو ننګونو سره مخ ده او په وینا یې، د هېواد لسو کې نهه کورنۍ د لوږې، پورونو او د شتمنیو د پلور له لارې د ژوند تېرولو ته اړ شوې دي.
کونړ کې په ځانګړي ډول څوکۍ ولسوالي کې د شاوخوا دوه میاشتې وړاندې زلزلې د پوهنې سکتور ته پراخ زیانونه اړولي دي.
د کونړ د پوهنې ریاست مسوولان وایي چې دې طبیعي پېښې د څوکۍ ولسوالي له ۳۳۰ څخه ډېر زدهکوونکي او ښوونکي شهیدان او ټپیان کړي دي.
د بهرنیو چارو وزارت نن سهشنبه، لړم ۲۰مه، پر خپله اېکسپاڼه لیکلي چې دواړو لوریو په دې ټیلیفوني اړیکه کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د دوه اړخیزو اړیکو د لا پیاوړتیا، اقتصادي همکاریو د پراختیا او د سیمې د وروستیو حالاتو په اړه خبرې کړي دي.
د کډوالو ستونزو د حل کمېسیون ویلي چې یوازې پر یوه ورځ ۱۰زره او ۳۹۶ افغانان له ایران او پاکستان څخه ایستل شوي او افغانستان ته راستانه شوي دي.
د اسلامي امارت د ویاند مرستیال، حمدالله فطرت، نن (سهشنبه، د لړم ۲۰مه/ د نومبر ۱۱مه) په یوه خبرپاڼه کې لیکلي چې یاد کسان تېر ماسپښین د افغانستان خاورې ته داخل شوي دي.
