د افغانستان او پاکستان په ټرانزیټي لارو کې په لنډمهاله سندونو د سوداګریزو موټرو له تګراتګ څخه د نږدې یوې اوونۍ په تېرېدو سره د سوداګرۍ او پانګونې خونې مسوولان وايي، پر دغو لارو د سوداګریزو توکو د لېږدوونکو لاریو تګراتګ ډېر شوی دی.
د ا.ا د کار او ټولنیزو چارو وزارت ویاند سمېعالله ابراهیمي سلاموطندار ته ویلي چې په دې غونډه کې د دغه وزارت سرپرست عبدالمنان عمري هم ګډون کړی او هغه به بهرنیو پانګوالو ته د سوداګریزو اړیکو د پراختیا، په افغانستان کې د شته فرصتونو او د پانګونې را جلبولو په اړه وینا وکړي.
اهنګري یا «پښګري» د بلخ یو لرغونی صنعت دی چې په دې وروستیو کې یې بازار کمرنګه شوی دی. دغه ولایت کې یوشمېر اهنګران «پښګران» وايي، د سیمې له هېوادونو د اوسپنیزو وسایلو واردولو او د اوسپنې بیو لوړېدو له امله، دغه صنعت ته د خلکو پام کم شوی او مخ پر ځوړ روان دی.
د هلمند محلي مسوولان وايي چې د دغه ولایت په سوېلي خانشین او دېشو ولسوالیو کې ۵۸۰۰ کورنیو ته د څښاک پاکو اوبو شبکې او د تصفیې «چاڼ» ماشینونه فعال شوې دي. د هلمند د والي ویاند محمدقاسم ریاض سلاموطندار ته وايي چې د یادو شبکو او تصفیې ماشینونو پر فعالېدو درې میلیونه افغانۍ لګښت راغلی دی.
د هېواد په ۱۶ ولایتونو کې نن پنجشنبه، غبرګولي ۱۶مه د دولسم ټولګي له فارغ شویو زدهکوونکو څخه د روان ۱۴۰۳کال د کانکور ازموینې د اخیستلو بهیر پیل شو.
د ازموینو ملي ادارې نن پنجشنبه، غبرګولي ۱۷مه پر خپله اېکسپاڼه لیکلي چې د یادې ادارې سرپرست عبدالباقي حقاني هرات ته تللی او هلته یې په رسمي توګه د کانکور ازموینې بهیر پیل مراسمو کې ګډون کړی دی.
د راپورونو له مخې، د افغانستان لپاره د روسیې د ولسمشر ځانګړي استازي ضمیر کابلوف د سېشنبې په ورځ یوې خبري غونډې ته ویلي، مسکو د شانګهای همکاریو سازمان کې د افغانستان د غړیتوب ملاتړ کوي.
د ا.ا د چاپېریال ساتنې ملي ادارې د چهارشنبې په ورځ په کابل کې د یوې غونډې پر مهال د جون ۵مه یا د چاپېریال ساتنې نړیواله ورځ ونمانځله.
د چاپېریال ساتنې ادارې سرپرست حافظ عزیزالرحمان دوامداره وچکالي، د سېلابونو راوتل او د چاپېریال ککړتیا د اقلیمي بدلونونو مهم لاملونه بولي او وايي، د اقلیم په بدلون سره هېواد کې ۵۰ سلنه ځنګلونه له منځه تللي دي.
بغلان د هېواد په شمال کې پروت هغه ولایت دی چې ګڼشمېر تاریخي سیمې او لرغوني اثار لري. د دغه ولایت «کافرکلا» په څېر ځينې یاد لرغوني ځایونه ان ۲زره کاله لرغونتوب لري او د کوشانیانو او بودایانو له دورې څخه پاتې دي. دغه ولایت کې وروستیو سېلابونو یوشمېر تاریخي اثار او لرغونې سیمې په بشپړه او نیمه بشپړه توګه ویجاړې کړې دي.
پر کرنیزه ځمکه «نوبتي کرنه» د کښتونو بدلون هغه دوره ده چې له مخې یې، کرنیز محصولات ښه کېږي، د نباتي ناروغیو مخنیوی کوي، کرنیزه ځمکه غني کوي او د حاصلاتو د ښې ودې او زیاتوالي لامل کېږي.
نړۍ کې هم بڼوال له کیمیاوي سرې او درملو د کمې ګټې اخیستنې او کرنیزو محصولاتو زیاتیدو لپاره له دغه مېتود څخه کار اخلي.
د خوست کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ رياست مسوولان وايي چې، دغه ولایت کې د تېرکال «۱۴۰۲» په پرتله سږکال د دغه ولايت د غنمو په حاصلاتو کې ۳۰ سلنه زياتوالی راغلی دی.
د دوی په وینا، روان کال د غنمو فصلونه د ږلۍ او نورو طبيعي افتونو څخه خوندي پاتې شوي چې ورسره یې حاصلات ښه دي.
د کار او ټولنيزو چارو وزارت مسوولان وايي چې دا مهال د دغه وزارت اړوند روزنتونونو کې شاوخوا ۱۰زره بېسرپرسته او يتيم ماشومان ساتل کېږي او تر روزنې لاندې دي. هغه زیاته کړه، هېواد کې د جګړو له امله ډېری ماشومان بېسرپرسته او يتيم شوي چې په وینا یې، د روزنې لپاره يې حکومت ولايتونو کې روزنتونونه جوړ کړي او ماشومان تر روزنې لاندې دي.
د لوګر صنعت او سوداګرۍ ریاست مسوولان وایي چې د دغه ولایت په مرکز پلعلم او یوشمېر ولسوالیو کې د خوراکي او غیرې خوراکي توکو
هغه محصولات چې بزګران یې له خپلو ځمکو راټولوي، له دغو مضرو حشراتو پاتې شوني بلل کېږي. د یادې برخې یوشمېر پوهان وايي، زیانرسوونکي حشرات تر ټولو ډېر زیان، کرنیزو فصلونو ته اړوي چې ورسره یې کیفیت هم راټیټېږي. خو ځینې داسې حشرات هم شته چې نهیوازې زیان نهرسوي، فصلونو، باغونو او بوټو ته ګټه لري.
د ننګرهار د مرکز جلالاباد ښار په څلورمه ناحیه کې د جميله شېرزاد په نوم شرکت کې لسګونه مېرمنې د لاسي صنایعو پر تولید بوختې دي. خیاطي، سیندي، خامکګنډل او سلمه ګنډل هغه هنرونه دي چې دغه مېرمنې پهکې کار کوي.
د بهرنیو چارو وزارت وايي چې د ایران په مشهد ښار کې یې افغان جنرل قونسل «عبدالجبار انصار» له دندې ګوښه کړی او لاسلیک یې اعتبار نهلري.
د یاد وزارت ویاند عبدالقهار بلخي پر اېکسپاڼه لیکلي چې نوموړی د ریاستالوزرا د حکم پر بنسټ له دندې ګوښه او کابل ته غوښتل شوی دی.
هرات کې د کانونو او پټرولیم ریاست مسوولان وايي چې دغه ولایت دا مهال له ۲۶کانونو د استخراج چارې روانې دي چې نږدې راتلونکې کې به څلور نورې سترې پروژې هم پیل شي.
د یاد ولایت د کانونو او پټرولیم ریاست د تفتیش امر عنایتالله امیني وايي، نږدې راتلونکې کې به څلور پروژې له هغې ډلې، د سمنټونو پروژه، د غوریان اوسپنې کان بلاکونو، د پشتون زرغون اوسپنې کان او د ډبرو سکرو اړوند پروژې پرانېستل شي.
