د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې مسوولان وایي، د تېرکال په پرتله د روان ۲۰۲۴ کال لومړیو شپږو میاشتو کې پاکستان ته د افغانستان په صادراتو کې کموالی راغلی دی. پاکستان ته د صادراتو له کمېدو سره هممهاله، یوشمېر افغان سوداګر وایي، پخوا به یې اوونۍ کې تر ۳ موټره توکي صادرول، خو اوس په اوونۍ کې یو موټر هم نه صادرېږي.
د احصایې او معلوماتو ملي ادارې مسوولان وايي، تېرکال د هېواد ناخالص تولید ۱۷.۲۳ میلیارډه ډالر و.
د یادې ادارې د موندنو پر بنسټ، دې شمېرو ته په کتو، د مخکیني کال په پرتله ۲.۷ سلنه زیاتوالی ښيي.
یادې څرګندونې د دغې ادارې مسوولانو نن چهارشنبه، زمري ۱۷مه کابل کې د «امارتي ادارو د یو کلنو لاستهراوړنو د تشرېح پروګرام» کې کړې دي.
د ټرافیکو عمومي ریاست اعلان کړی چې شخصي او ژېړرنګه ټکسي موټرچلوونکو ته یې دوه میاشتې نور وخت ورکړی چې رنګ یې بدل کړي.
خو یوشمېر هغه موټرچلوونکي چې په کابل ښار کې په ژېړرنګه ټکسیو او شخصي موټرو کې مسافر لېږدوي را لېږدوي، د کورنیو چارو وزارت د ټرافیکو له عمومي ریاست څخه غواړي چې د دغو موټرو د بندولو پر پرېکړې له سره غوره وکړي.
د سرپرست حکومت د مالیې وزارت مسوولانو نن (د زمري شپاړلسمه، سهشنبه) د اطلاعاتو او رسنیو په مرکز کې یوې خبري غونډې ته وویل چې په ځینو برخو کې یې مالیې کمې کړې دي.
د سرپرست حکومت د پرېکړې له مخې، د تېلو او ګازو د ټانکونو ثابته مالیه له ۰،۶ سلنه څخه ۰،۳ سلنې ته راټیټه شوې ده.
کابل کې د سړکونو پر غاړه د لاسي توکو پلورونکې وايي چې د بېوزلي له امله هره ورځ له سهار تر ماښامه د یوې مړۍ ډوډۍ پیداکولو لپاره خپله ټوله ورځ پر سړکونو تېروي.
دوی سلاموطندار ته وايي چې ستونزې یې ډېرې او ژوند یې له کړاوونو ډک دی. یادې مېرمنې زیاتوي چې مجبوریت او تنګسیې اړ کړې چې یوې مړۍ ډوډۍ پسې له کوره بهر راووځي.
د افغانستان بانک مسوولان وايي چې هرات ولایت کې یې، څه باندې پنځه میلیونه زاړه افغاني بانکنوټونه چې د چلښت وړ نهوو، سوځولې دي.
دغه بانک نن دوشنبه، د زمري ۱۵مه پر خپله اېکسپاڼه لیکلي چې د هېواد په لوېدیځ زون هرات کې پنځه سوه نهه پنځوس میلیونه او ۱۴۱زره، زړې افغانۍ سوځولې دي.
د لوګر د کلیو پراختیا او بیارغونې ریاست چارواکي وايي چې د ماشومانو لپاره د ملګروملتونو ملاتړې ادارې (UNICEF) له لوري د څه باندې شپږ
پنجشېر یوشمېر څارويلرونکي وايي چې د لبنیاتو پلور لپاره بازار نهلري او دې چارې له خپل کاروبار ستړي کړې دي.
د پنجشېر د درې ولسوالي اوسېدونکی خالمراد ابراهیمي وايي، د لبنیاتو پلور له امله یې، عواید کم دي او نهشي کولی چې د خپلې کورنۍ اړتیاوې پرې برابرې کړي.
د پکتيا د کرنې، اوبولګولو او مالداری رياست مسوولان وايي چې سږکال په دې ولايت کې د غنمو په حاصلاتو کې زیاتوالی راغلی دی.
د مسوولانو په وینا، سږکال دغه ولایت کې ۲۷زره او پنځه سوه هکتاره للمي او ابيځمکه باندې غنم کرل شوي وو چې تېرکال ته په پرتله ۱۹سلنه زياتوالی ښيي. د هغه په وينا، روان کال د موسسو په مرسته په ډېری سيمو کې اصلاح شوي تخمونه وېشل شوي چې ښه پایله یې ورکړې.
سلاموطندار د ځوانانو ترمنځ د مطالعې کچې ارزونې او مطالعې ته د انګیزې کمښت لاملونو موندلو په موخه له ۶۸ زدهکوونکو او زدهکړیالانو سره مرکې کړي چې پرمهال یې، موندل شوې، ډېری دغه ځوانان مطالعې سره لېوالتیا نهلري. د تخار اوسېدونکی حسیبالله چې زدهکړیال دی، وايي، د پخوا په پرتله یې، مطالعې ته انګېزه کمه شوې او اوس ډېره کمه مطالعه کوي.
د تخار د «دشتقلعه» ولسوالي یوشمېر اوسېدونکي د «ایخانم» چینې ویجاړېدو څخه اندېښنه ښيي او له اړوند مسوولانو او ادارو غواړي چې دغه چینه او شاوخوا دیوالونه یې، بېرته ورغوي.
د دشتقلعه ولسوالي اوسېدونکي اسدالله سلاموطندار ته وویل چې سرپرست حکومت باید دې چینې ته ځانګړې پاملرنه وکړي.
د افغانستان او پاکستان ترمنځ د تورخم لاره یو ځل بیا د باروړونکو موټر پرمخ تړل شوې چې له امله یې، دواړو لوریو ته سلګونه موټر ایسار دي.
پاکستاني او د افغانستان سرپرست حکومت چارواکي وايي، د باروړونکو موټروچلوونکو د اړینو اسنادو د نهلرلو له امله له کرښې د اوښتو اجازه نه ده ورکړل شوې. له دې وړاندې هم د تورخم دروازه په وار وار تړل شوې چې د دواړو لوریو ترمنځ د خبرو او ځینې وخت د هوکړو له مخې، بېرته پرانېستل شوې ده.
کندهار کې چارواکي وايي چې دغه ولایت کې له ۴۵ کلن ځنډ وروسته، د رخت او وړینو توکو دوه تولیدي کارخونې بیافعالې شوې دي.
دغه ولایت کې د رخت اوبدلو فابريکې ریيس محمدسليم صابر سلاموطندار ته وویل، دغه کارخونه کې دامهال شاوخوا ۳۰۰۰ ماشينونه موجود دي، خو یوازې ۴۰۰ یې، فعاله دي.
سلاموطندار د هېواد په کچه له ۳۵ مېرمنو سره د دوی د ژوند د «پېغلتوب او ځوانۍ» دورې په اړه مرکې کړې چې د یادو مرکو پرمهال، دوی ویلي، پېغلتوب یې، داسې تېر شوی چې هېڅ پرې نهدي پوه شوي.
دغه مرکهکوونکې مېرمنې د خپل ژوند د دې مهم پړاو، له لاسهورکولو له امله اندېښمنې او هغوی چې دغه پړاو له لاسه ورکړی، ارمانجنې دي.
د اقتصاد وزارت مسوولان وايي چې د تېر یوه کال پرمهال هېواد کې غیرامارتي ادارو په بېلابېلو برخو کې ۲۱۹۴ پروژې پلې کړې دي.
دغه څرګندونې د یاد وزارت مسوولانو نن پنجشنبه، زمري ۱۱مه، کابل د اطلاعاتو او رسنیو مرکز کې د امارتي ادارو د یو کلنو لاستهراوړنو د تشرېح پروګرام» کې کړې دي.
«بېګاه شپې مې مېرمنې راته وویل چې اوړه او غوړي خلاص شول، حیران پاتې شوم چې څه وکړم! په خپله هم عصبي ناروغي لرم. ډاکټران وايي چې درون کار مه کوه، که کار ونهکړم، څنګه شپږ کسیزه کورنۍ مې ژوند وکړي.» خو د توکو لوړې بیې او د کار کمښت لامل شوي چې نوموړی په خپلو ورځنیو عوایدو، د کورنۍ اړتیاوې برابرې نهکړي.
