په داسې حال کې چې پر افغانو نجونو د ژوند محدودیتونه سیوری غوړولی، په هرات کې یوشمېر نجونې د تذهیب هنر ته مخه کړې ده. دوی د رنګ او قلم په ژبه خبرې کوي او د دې هنر تر سیوري لاندې د خپلې راتلونګې لپاره د هیلو او ارامۍ لټون کوي.
د دغو نجونو په وینا، هنر ورته د تیارو او ورځ تر بلې د زیاتېدونکو محدودیتونو پر وړاندې یو امن پناه ځای ګرځېدلی، چېرې چې د خلاقیت او ښکلا له لارې خپلې هیلې ژوندۍ ساتي.
د کونړ په بېلابېلو ولسوالي کې د شوې زلزلې له امله د مړو شویو او ټپیانو شمېر خورا لوړ شوی دی.
د اسلامي امارت ویاند ذبېحالله مجاهد نن سهشنبه، وږي یوولسمه، پر خپله اېکسپاڼه لیکلي چې په کونړ کې د شوې زلزلې له امله ۱۴۱۱ کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.
همداراز په شوې زلزله کې ۳۱۲۴ کسان ټپیان شوي او شاوخوا ۵۴۱۲ کورونه هم ویجاړ شوي دي.
د الفتح جومات چې د لوګر استیناف محکمې کې جوړ شوی، نن «سهشنبه، وږي ۱۱مه» د سترې محکمې د اداري مرستیال او د ولایت ملکي او نظامي مسوولینو له لوري پرانېستل شو.
په غزني کې د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست له لوري د هنري اثارو او نقاشۍ درې ورځنی نندارتون «نن سهشنبه، وږي یوولسمه» پرانېستل شوی دی. په دې نندارتون کې شاوخوا ۳۰ هنري او خطاطي اثار د خلکو نندارې ته کېښودل شوي دي.
د پنجشېر محلي مسوولان وایي چې د یاد ولایت له کانونو څخه ایستل شوي ۶زره او ۴۸۵ قیراط زمرد (نن سهشنبه،د وږي ۱۱مه) د ازادې داوطلبۍ له لارې په ټولیزه توګه په ۱۰۷زره او ۵۵۹ امریکایي ډالرو پلورل شوي دي. د نوموړي په وینا، وړاندې شوي زمرد د کریت په بڼه او د کانونو د څارنې د استازو په حضور کې سوداګرو ته د پلور لپاره وړاندې شول چې د هېواد له بیلابیلو ولایتونو یې په دې بولۍ کې ګډون کړی وو.
نوموړي اېکسپاڼه لیکلي: « د طبیعي ناورینو لړۍ د سېلابو په بڼه په همدغو سیمو او دغه راز خیبر پښتونخوا کې له څه مودې را روانه ده او ښیي چې طبیعت او ناورین د انسان په لاس کښل شوې لیکې نه پېژنې او د خپلو قوانینو له مخې چلند کوي او ځکه د هغو له عواملو او عواقبو سره مقابله باید په همدغو اصولو او خپلمنځي لاسنیوي وشي.»
د ایران د بهرنیو چارو وزارت د افغانستان په ختیځ کې د شوې زلزلې له امله د اوښتو تلفاتو په تړاو خواشیني ښودلې او د هر ډول مرستې لپاره یې، د چمتووالي اعلان کړی دی.
یاد وزارت نن دوشنبه، وږي لسمه پر خپله اېکسپاڼه له افغان حکومت او ولس سره د ایران حکومت د خواخوږۍ پیغام وړاندې کړی دی.
د پنجاب د صوبایي بېړني حالت د مدیریت رییس عرفان علي کټیا وايي چې د سختو سېلابونو له امله لږترلږه ۳۳ کسان مړه شوي او دوه میلیونه نور خلک اغېزمن شوي دي.
هغه زیاته کړه چې د پنجاب درې لویو سیندونو ستلج، راوي، او چناب د اوبو کچې لوړېدو سره مخ دي او د ژغورنې او مرستندویه عملیات روان دي.
سلاموطندار له ۴۵ ځوانانو سره د هېواد په ۱۳ ولایتونو کې مرکې کړې دي او د دوی بېلابېل نظرونه یې راټول کړي دي. له دې ډلې ۲۴ ځوانانو ویلي چې مصنوعي ځیرکتیا (هوش مصنوعي) د دوی د زدهکړې او ظرفیت لوړوالي لامل شوی، خو نهو نورو بیا برعکس ویلي چې د مصنوعي ځیرکتیا پهکارولو سره یې خپل ظرفیتونه کمزوري شوي دي. همدارنګه ۱۲ نورو ټینګار کړی چې ځوانان باید د مصنوعي ځیرکتیا کارول منظم مدیریت کړي.
په مزارشریف ښار کې د «بلخ کانټینینتال» په نوم یو معیاري او عصري د واده هوټل د شاوخوا دوه میلیونه ډالرو په لګښت جوړ شوی چې نن جمعه، وږي اوومه په رسمي توګه پرانېستل شو.
د دې هوټل عمومي مسوول حفیظ طاهري وايي چې د یادې پروژې موخه د ځوانانو د اړتیاوو پوره کول او د کورنیو اقتصادي ستونزو په پام کې نیول دي.
د هلمند د اطلاعاتو او فرهنګ رییس حافظ عبدالبار راشد وايي، د «هلمند بولان ساختماني او سرک جوړونې شرکت» سره د دغه پُل د جوړولو رسمي قرارداد د هلمند والي مولوي عبدالرحمن مسلم کندوزي او د شرکت مسوولانو لهخوا د ۳،۲ میلیونه امریکایي ډالرو په ارزښت لاسلیک شوی دی.
د اسلامي امارت د مشرتابه د حکم پربنسټ، د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ وزارت له لوري د کندهار ښار په عینومېنه ښارګوټي کې شاوخوا دوه زره جریبه ځمکه د هدیرې لپاره د حج او اوقاف وزارت ته سپارل شوې ده.
یوشمېر دنده لرونکې مېندې سلاموطندار ته وايي چې په کار ځای کې یې، ځینې حقوق نهورکول کېږي. دوی وايي چې د کار قانون پر بنسټ باید د شیدو ورکوونکو مېندو کاري ساعتونه باید کم شي، د ماشومانو د پالنې مرکزونه فعال وي او ټرانسپورټ ولري، خو په وینا یې، کاري چاپېریال کې د دې کارونو نشتوالي، دوی له ستونزو سره مخ کړي دي.
احسان الماس د پاکستان په اسلاماباد پوهنتون کې د اقتصاد پوهنځي زدهکړیال دی چې د مصنوعي ځیرکتیا د کارونې او ګټېاخیستنې زړه راښکوونکی داستان لري.
هغه پاکستان کې د یوه ملګري په مرسته له مصنوعي ځیرکتیا سره بلدتیا پیدا کړه او د زدهکړو په دې سفر کې یې، بېساری ملګری شو.
د لوګر امنیه قومنداني مسوولان وایي چې د روانۍ اوونۍ د دوشنبې پر ورځ د محمداغې ولسوالي په «دهنو» کلي کې له ایران څخه تازه راستون شوی حفیظ الله چې د نامعلومو کسانو له لوري په ډزو وژل شوی و، قاتل یې نیول شوی دی.
د لوګر د کلیو پراختیا او بیارغونې ریاست مسوولان وایي چې د خوړو نړیوال پروګرام(WFP) له څلور میاشتني ځنډ وروسته بیاځلې د دغه ولایت له بېوزله کورنیو سره خپلې مرستې پيل کړې.
د دغه ولایت د کلیو پراختیا او بیارغونې ریاست مطبوعاتي مسؤل صبغتالله نائبخېل سلاموطندار ته وویل، خوړو نړیوال پروګرام د بودیجې کمښت له امله لوګر کې له بېوزله کورنیو سره مرستې ځنډولې وې.
