د لوګر اوسېدونکي وايي چې اقلیمي بدلون، د بارانونو کموالی او د هوا د تودوخې زیاتوالی د هغوی پر کرنیزو حاصلاتو، د اوبو سرچینو او اقتصادي وضعیت بد اغېز کړی دی.
دوی پر نړیوالو بنسټونو او دولتي ادارو غږ کوي چې د اقلیمي بدلون د ناوړه اغیزو په اړه د خلکو پوهاوي کچه لوړه او له زیانمنو شویو کورنیو سره په دوامداره توګه مرستې وشي.
د ملګروملتونو د خوړو او کرنې سازمان FAO د افغانستان د برخې مسوولانو اعلان کړی چې افغانستان د سختې او ویجاړونکې وچکالۍ سره مخ دی.
دې ادارې نن سهشنبه، د لړم ۲۷مه پر خپله ایکسپاڼه لیکلي چې پرلهپسې وچکالۍ د هېواد د خلکو ژوند او معیشت له جدي ګواښ سره مخ کړی دی.
په هرات کې چارواکي وايي چې د حکومت د مشرتابه د فرمان له مخې، په دې ولایت کې د روغتیايي مرکزونو د کمپیوټري نسخې لیکلو بهیر پیل شوی دی.
د هرات د عامې روغتیا د نظارت او ارزونې امریت غړی، خانمحمد تیموري وايي چې دا ګام د هغو ستونزو د حل لپاره اخیستل شوی چې د لاسي او نه لوستلکېدونکو نسخو له امله رامنځته کېدې.
د پکتیکا امنیه قومنداني څخه په خپره شوې خبرپانه کې ویل شوي چې د نشهيي توکو پر وړاندې د مبارزې مدیریت منسوبينو د سوالګرو د راټولولو پرمهال دری سوالګر له (۹۲۱۵۰) پاکستانۍ کلدارو او (۷۹۲۰) افغانیو سره نیولي دي.
د هلمند د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ ریاست رییس مولوي نیازمحمد وهاج وايي چې دا پروژې د سیمې د خلکو د اړتیاوو په کره ارزونه او غوښتنې سره طرحه او عملي شوي دي. د ده په خبره، دا چکډېمونه د باراني اوبو د منظم مهار او د سیمې د کرنیزو فعالیتونو د ثبات لپاره حیاتي اهمیت لري.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر سیدعباس عراقچي وايي، له افغانستان او پاکستان سره په اړیکو کې دی او د دواړو هېوادونو ترمنځ د رامنځته شوي ستونزې د حل لپاره یوه سیمه ییزه ناسته جوړیږي.
نوموړي د دې ناستې د جوړېدو د څرنګتیا په اړه نور جزئیات ورنه کړل.
د پکتیکا عامې روغتیا ریاست مسوولان وايي چې د دغه ولایت په اتلس ولسوالیو کې يې ۳۰ روغتیايي مرکزونو پر ګرځنده واکسیناتورانو ۳۰ عرادې موټرسایکلونه وېشلې دي.
د کندهار شورابک ولسوالي کې په ۳۰۵ میلیونه افغانیو د څه باندې ۹۰ کیلومترو په اوږدوالي د یو جغلي سړک د رغونې چارې پیل شوې.
د کلیو بیارغونې او پراختیا وزارت د وزیر ملا محمدیونس اخندزاده په مشرۍ په دې اړه چمتو شویو مراسمو کې د نوې پروژې د رسمي پیل خبر ورکړ.
د میدان وردګ ولایت د نرخ ولسوالۍ یوه بڼوال سیداغا سلام وطندار راډیو ته وویل؛ هر کال چې له خپلو بڼونو څخه حاصلات ترلاسه کړي، یاد بڼونه او ونې ځانګړې پاملرنې ته اړتیا لري.
دی وایي، له حاصلاتو راټولولو وروسته د ونو وچ شوي خاښونه او څانګې غوڅوي او ځمکه یې هر اړخیزه نرموي.
د دوی په خبره، که څه هم په دې وروستیو کلونو کې د اقلیمي بدلون د منفي اغیزو له امله د پکتیا ځنګلونه هم زیانمن شوي، خو خلکو ته د عامه پوهاوي د خپرولو له کبله د ځنګلونو د بیا احیا او ساتنې لپاره پاملرنه زیاته شوې ده.
د هلمند د فرعي ګمرکاتو ګرځنده ټیمونو په تېره اوونۍ کې د لښکرګاه او ولسوالیو پر لارو د ۷۴ ټنه خوراکي او غیرخوراکي توکو ناقانوني واردولو مخه نیولې او په تړاو یې ۸۱ تنه هم نیول شوي دي.
د لغمان امنیې قومنداني مسوولان وایي چې نن یکشنبه، لړم ۲۵مه، د لغمان قرغیو ولسوالي په میاخان کڅ سیمه کې یو کرولا ډوله موټر د موټرچلوونکي د بېاحتیاطۍ له امله له سړک څخه (اوښتی) او اور یې اخیستی چې پهکې شپږ کسان مړه او درې نور ټپیان شوي دي.
د خوست ولایت مقام څخه په استول شوې خبرپاڼه کې ویل شوي چې د نرخونو د کنټرول او د احتکار د مخنیوي کمېسیون مسوولانو لهخوا، د دوکانونو د څار او ارزونې په لړ کې، د خوست ښار تڼيو لين ته څېرمه سیمه کې د خوراکي توکو ۱۳ دوکانونه د وزن د کموالي او د نرخونو د لوړوالي له امله تړل شوي دي.
په داسې حال کې چې د کندهار فصلونه د هېواد په اقتصادي صادراتو کې مهم رول لري، سږکال د انارو صادرات د پام وړ لوړ شوي او ۲۲زره ټنو ته رسېدلي دي.
چارواکي دغه زیاتوالی د همغږۍ، پانګونې زیاتېدو او نویو بازارونو ته د صادراتو د پراخېدو پایله بولي، خو بڼوال او سوداګر وایي چې لاهم د بستهبندۍ او ترانسپورت په برخه کې د دولت پراخ ملاتړ ته اړتیا لري.
د لوګر چارواکي وایي چې د دغه ولایت په مرکز پلعلم ښار کې د کانکریتي دیوالونو او امنیتي خنډونو د پاکولو لړۍ د ښاري نظم او پراختیا کمېسیون په ګډو هڅو پيل شوې ده.
د تاجیکستان د حکومت یو لوړپوړی پلاوی د افغانستان اسلامي امارت له چارواکو سره د سیاسي، اقتصادي او امنیتي اړیکو د پیاوړتیا په موخه کابل ته راغلی دی.
د اسلامي امارت یوې باوري سرچینې سلاموطندار ته ویلي، چې په دغه پلاوي کې د تاجیکستان د بهرنيو چارو وزارت، امنیتي ادارو او یوشمېر مهمو دولتي بنسټونو استازي شامل دي.
