تاریخ امروز: یکشنبه، ۲۲ حمل/فروردین ۰۰

به کجا چنین شتابان؟

یک حقیقت در دل انتخابات دروغ سال ۹۸ این بود که امرالله صالح از زادگاهش پنجشیر، برای محمداشرف غنی ۲۰۷۹ رأی آورد. رقم بسیار ناچیزی که ممکن یادآوری آن مایۀ خجلت شود. این اشاره کماکان وضعیت امرالله صالح را در بدنۀ قدرت توضیح می‌دهد.

آیا افسانۀ وحدت در تیم مذاکراتی صلح افغانستان به فرجام رسیده؟

خبر پیش‌رفت در روند صلح پیش از برگزاری کانفرانس ژنو منتشر شد. بر اساس این خبر هیأت‌های مذاکراتی گروه طالبان و دولت جمهوری اسلامی افغانستان، در کارشیوه مذاکراتی ۲۱ ماده‌یی «توافق‌نامۀ آوردن صلح برای افغانستان»، قطع‌نامۀ شورای امنیت سازمان ملل در پیوند به صلح و ارادۀ مردم افغانستان به عنوان اساس مذاکرات آیندۀ صلح پذیرفته شود.

تروریسم و صلح در افغانستان

تقریباً درست یک دهه بعد در ۲۹ ماه فبروری سال ۲۰۲۰ و در میان هیاهوی دیپلماتان ملا برادر در دوحۀ قطر، در کنار زلمی خلیلزاد نمایندۀ ویژۀ آمریکا نشسته بود تا به نماینده‌گی ایالات متحده و دفتر سیاسی طالبان ، امارات اسلامی توافق‌نامه‌یی را امضا کنند.

چرا کاروان دوحه به راه افتاده؟

حکومت با انعطاف در برابر طالبان، از یک جانب سعی دارد آن را به‌عنوان دستاویزی در کانفرانس ژینوا استفاده کند و هم‌چنین رضایت اداره ترامپ را در کنفرانس حفظ کند.

آیا اتمر می‌تواند از میان دیوهای مست بگذرد؟

تجربۀ دوره‌های گذشتۀ مجلس نشان داده است که قدرتِ پول می‌تواند محاسبۀ اردوگاه‌های سیاسی را به هم بزند. بی‌سبب نیست که تئودور داستایوفسکی، نویسندۀ شهیر روس، در توصیف قدرت پول می‌گوید که «پول قادر است حتا دشمنان را آشتی دهد»، چه‌کارهایی که پول نمی‌تواند انجام دهد؟ به این دلیل شماری از نامزدوزیران بیش‌تر از نفوذ اردوگاه‌های سیاسی‌شان، به کیسه‌های پرشان ایمان دارند. کسانی که سرمایۀ کمتری دارند، ترجیح می‌دهند با وعدۀ سهمیه در وزارت آینده، قناعت شماری را فراهم کنند. یکی از نامزدوزیران هنگام ارائه برنامۀ خود در مجلس گفت، به این دلیل که پیش از این عضو مجلس بوده، مشکلات نماینده‌گان را به خوبی درک می‌کند؛ اگر ملاحظه شود، حتا فقرا هم چیزی برای معامله دارند.

پاکستان از هم‌چشمی‌ها و حسادت‌های سیاست‌مداران افغانستان چه توقعی دارد؟

در ۲۱ سنبله زمانی که عبدالله عبدالله وارد هواپیمای حامل هیأت گفت‌وگوکنندۀ صلح افغانستان با هیاهوی رسانه‌یی شد، حنیف اتمر، سرپرست وزارت خارجه را در برابر خود یافت. اتمر در زمان حکومت وحدت ملی، ضربات سنگینی به عبدالله و گروهش وارد کرده بود، این بار نیز غنی او را فرستاد تا عبدالله را در زمین قطر، زمین‌گیر کند.

پیروزی بایدن، افغانستان و فصل جدید دندان‌کشیدن و شاخ‌شکستن‌ها

ترس دوری از قدرت و ترس از تحقیر مجدد، احزاب سیاسی سنتی را به حرکت وا داشته است. در هفتۀ روان گروهی از سیاست‌مداران سنتی از جمله عبدالله عبدالله، محمد محقق، عطامحمد نور، محمدیونس قانونی، کریم خلیلی و بابر فرهمند به نماینده‌گی از عبدالرشید دوستم در کابل نشست مشترک برگزار کردند. آنان فیصله کرده‌اند که در صورت تغییر وضعیت برای بقا به صورت مشترک بجنگند.

«ادبیات اصیل افغانی»؛ طوماری که ننگ دفتر است

کاوه جبران، استاد دانشگاه می‌گوید، «ادبیات اصیل افغانی» مقولۀ تصادفی نیست، بلکه از زمان سردارمحمدداوودخان آغاز شده است. او در یادداشتی نوشته است که در دوران حکومت امان‌الله خان، تشخیص شد که زبان فارسی مانع رشد ادبیات اصیل افغانی یا همان زبان «پشتو» می‌شود و باید سرکوب شود، اما سرکوب نتیجه نداد.
او نوشته است: «محمد داوود خان، شماری از زبان‌شناسان شوروی وقت را دعوت کرد تا راه‌های جای‌گزینی پشتو را به جای فارسی بسنجند. این دانش‌مندان پیش‌نهاد کردند تا در زبان فارسی ماین بکارد، به این معنا که در هر جمله‌ی فارسی، بین دو تا چند واژه‌ پشتو را زیر نام مصطلحات ملی وارد کند.»

دادائیسم؛ در برابر همه چیز

دادائیسم یکی از مکتب‌های معروف قرن بیستم است که طرفدار و علاقمندان بی‌شماری در سراسر جهان داشته است و در نسبتی هنوز هم دارد. ریشه‌های هنری و فرهنگی این مکتب به کجا بر می‌گردد و این مکتب چه‌گونه شکل گرفته است؟ پرسش‌هایی‌ست که در این نبشته تلاش می‌کنیم به آن‌ها پاسخ دهیم.

گاه تلخ و گاه شیرین؛ ترامپ و حلقۀ قدرت در افغانستان

در اواخر سال ۲۰۱۸ ورق برگشت. کارزار انتخاباتی صلاح دانست، پرورده‌اش را برای پیروزی دور دوم ریاست جمهوری قربانی کند. بدترین ضربه که ادارۀ ترامپ به حکومت افغانستان و گروه غنی وارد کرد این بود که به گونه مستقیم با گروه طالبان در میز مذاکره نشست. گفت‌وگوی مستقیم با جانب امریکا یکی از خواست‌های اصلی گروه طالبان بود و در نتیجۀ آن دولت افغانستان کاملاً نادیده گرفته شد. اولین نشست میان گروه طالبان و امریکایی‌ها در ۱۲ اکتوبر سال ۲۰۱۸ برگزار شد و پیامد آن اعتبارزدایی از دولت افغانستان و مشروعیت‌بخشیدن به گروه طالبان بود.

زنبورها، نسترن جان و دعوت به عروسی؛ گزارشی از اتاق شماره ۹

به محض ورود از دروازه شمالی به درون ساختمان، در سمت چپ «اتاق شماره ۹» قرار دارد. با ورود به این اتاق، چشم‌هایم را بستم و لحظه‌یی گمان کردم که در قلب یک مسلخ گیر افتاده‌ام؛ بوی خون و بوی جسد آدمی اتاق شماره ۹ را تسخیر کرده است.

بوی گوشت و خون و باروت؛ چند روایت‌ از یک فاجعه

دو استادی که با حسیب‌الله بودند، خودشان را از پنجره پایین انداختند، اما حسیب به خاطر زخمش نتوانسته خودش را نجات دهد. او می‌گوید که پس از تقریباً دو ساعت نیروهای کماندو که منزل اول را از وجود مهاجمان پاک کرده بودند، او را نجات داده‌اند. او می‌گوید، دست‌کم جسد چهار هم‌صنفی‌اش را با چشمان خودش دیده است.