کابل شهری یشاوچیلریدن بیرقطاری گه کوره، بازارلرده آزیق-آوقت نرخی یوقاریلیگی اولرنی کوندهلیک احتیاجلرینی تأمینلشده قیینچیلیک بیلن دوچ قیلگنینی ایتهدیلر. اولرنینگ کوپهیتیریشیچه، ایشسیزلیک و برقرار درآمد یوقلیگی عایلهلرنی اقتصادی باسیم بیلن روپهره قیلگن.
کابل شهری تورتینچی ناحیه یشاوچیسی نجیبالله، ایشسیزلیککه قوشیمچه، نرخ-نوالر یوقاریلیگینی بیلدیرهدی. او شوندهی دییدی: «اوتمیش گه قرهگنده حاضر همه نرسه قیمت بولگن. آلدین مناسب نرخده ساتیب آلهدیگن محصولات حاضر ۱۵۰، ۱۷۰ یا کی ۱۸۰ افغانیگه آشگن. بو احوال حیاتیمیز گه سلبی تأثیر قویگن.»
کابل شهری ۱۱ ناحیه یشاوچیسی سرفراز هم شوندهی دییدی: «قیمتلر سیزیلرلی درجهده آشگن. ایلگری ۱۰ افغانی بولگن محصولات ایندی ۳۰ یا کی ۴۰ افغانی گه ییتگن. قیمتلر گه قرهمسدن ایش احوالی هم یخشی ایمس و آزیق-آوقت محصولاتنی ساتیب آلیشگه قوربیمیز ییتمهیدی.»
شو بیلن بیرگه، کابل شهریده ایریم دکاندارلرنینگ ایتیشلریچه، بازارنینگ چیت ایلدن کیلتیریلهدیگن توارلر گه قرهملیگی و قوشنی مملکتلرده نرخلر اوزگریشی، افغانستانده آزیق-آوقت نرخی گه بیواسطه تأثیر کورستگن.
کابل تورتینچی ناحیهسیده آزیق-آوقت ساتووچی ادریس شوندهی دییدی: «چونکی توارلر چیت ایلدن آلیب کیلینهدی شونینگ اوچون قیمتلر اولر گه قرهم. بعضی نرسهلر ارزان و بعضیلری ایسه قیمت. توارلر مملکت گه آلیب کیلینگنیدن سونگ تیارلنیب و قیته بازار گه کیریتیلهدی.»
کابل شهری بیرینچی ناحیهسیده آزیق-آوقت ساتووچیلردن بولمیش عبدالکریم گه کوره، اساسی تورالر نرخی یوقاری بولیب و آدملرنینگ ساتیب آلیش توانی کمهیگن. اونینگ ایتیشیچه: «قیمتلر سیزیلرلی درجهده آشگن. مثال اوچون، ایلگری ۴-۵ مینگ افغانی بولگن نرسه حاضر ۱۵-۱۹ مینگ افغانی گه آشگن. باشقه معما شو کی بازار کنترول قیلینمهیدی. دولت انیق نظارت قیلسه، بازارنی کنترول قیله آلهدی.»
ایریم سوداگرلر، ترانزیتی قیینچیلیکلر و سودا یونهلیشلری یاپیقلیگی، افغانستان بازارلریده نرخ-نوالر یوقاری کیتیشیگه سبب بولگنینی ایتهدیلر.
آزیق-آوقت ساتووچی محمدیاسرنینگ ایتیشیچه: «کراچی بندری یاپیق و باشقه یوللر اوزاقلیگی، قیمتلر گه مستقیم طرزده تأثیر قویگن.»
شو بیلن بیرگه، اقتصاد شناسلر هم، افغانستان بازاری وارد قیلینهدیگن توارلر گه قرهملیگینی قیمتلر بیقرارلیک اصلی عامللریدن عنوان قیلیشهدی.
اقتصاد شناس سیدمسعود شوندهی دییدی: «بو قیینچیلیک اصلی ایلدیزی افغانستاننینگ چیت ایل محصولاتلریگه قرهملیگی دیر. ایران و پاکستان افغانستان بازارینی اوزلرینینگ توارلرینی ساتیش گه ایلنتیرگن و افغانستان هم واردات گه قرهم دیر. بو اقتصادی قرهملیک منطقهدهگی هر قندهی انقراض افغانستان یشاوچیلرینینگ حیاتیگه تأثیر قیلیشیگه سبب بولگن.»
شو بیلن بیرگه، اسلام امیرلیگی صناعت و سودا وزیرلیگی، افغانستاننینگ واردات و صادرات جریانی دوام ایتماقده و بو ساحهده قیسی قیینچیلیک یوقلیگینی بیلدیردی.
مذکور وزیرلیک سوزلاوچیسی عبدالسلام جواد آخوندزاده گه کوره: «ایندی محصولاتنی وارد یا کی صادر قیلیشده قیسی قیینچیلیک یوق. حاضر سودا آلیش-بیریش کمهیگن یگانه مملکت پاکستان. بیراق باشقه قوشنی و مملکتلر بیلن سودا علاقهمیز بار.»
کابل بلدیهسینینگ مدنیت بوییچه مصلحتچیسی نعمتالله بارکزینینگ ایتیشیچه، بازارنی کنترول و نظارت قیلیش اوچون نرخنامهلر ترقهتیلماقده. او شوندهی دییدی: «نرخنامهدن هدف شو کی کابل شهریده هیچ کیم محصولاتنی قیمت ساته آلمسلیک. اونگه دکاندار و مجاز فایدهسی نظرگه توتیلیب قیمتلر بیلگیلنگن.»
سونگی آیلرده، افغانستان بازارلری توارلر نرخی اوزگریش گواهی بولگن؛ بیلرمانلرنینگ فکریچه، بو مسئله کوپراق واردات گه قرهملیک و ترانزیتی قیینچیلیکدن کیلیب چیقهدی.
