غور قول صناعتی اینیقسه خامکدوزلیک بولیمیده بای تاریخگه ایگه بولیب، افغانستان ده اوشبو قدیمی صناعتنینگ مهم ایشلب چیقریش مرکزلریدن بیری حسابلنهدی. محلی مدنیت و عنعنهلر اساسیگه ایگه بولگن مذکور صناعت مدنی اوزلیکنی عکس ایتیریشگه علاوه، عیاللر اوچون درآمد منبعسی همده اقتصادی اوزینی اوزی تامینلشگه امکانیت یرهتیشده مهم اهمیتنی کسب قیلگن.
خامکدوزلیک محلی و هندسی نقشونگارلر و رنگبه-رنگ ییپلردن فایدهلنیش بیلن، ییللردن بویان غورنینگ تورلی منطقهلریدهگی عیاللر آرقهلی ایشلب چیقریلماقده. سونگی ییللرده ایسه بو صناعتگه یاش قیزلرنینگ قیزیقیشی هم کوپهیگن.
خامکدوزلیک ایشلری بیلن شغللنگن غور ولایتی دولتیار تومنی یشاوچیسی ۲۵ یاشر رقیه و فیروزکوه شهری یشاوچیسی ۲۸ یاشر مریم واحدینینگ ایتیشیچه، مذکور صناعتگه عیاللر قیزیقیشی کوپهیب و محصوللری کابل همده هرات بازارلریگه ساتیلهدی.
رقیهنینگ ایتیشیچه: «سونگی ییللرده، خامکدوزلیکنی اورگهنیشگه عیاللر و قیزلر قیزیقیشی کوپهیگن. هر آیده خامکدوزلیک بیلن نیچهته محلی کییمنی تیارلهیمیز و حتا کابل و هرات دهگی مشتریلرگه هم یوبارهمیز.»

شونینگدیک مریم گه کوره: «ساتیلیش بازاری اوتمیشگه قرهگنده اینیقسه کورگزمهلر یا-ده محلی بازارچهلرگه بارگنیمیز اوچون یخشی بولگن. مشتریلردن قطاری فیسبوک یا-ده واتساپ آرقهلی بیزلرگه تماس آلهدیلر و خامکدوزلیک بولگن کییم یا-ده رومالچه بویورهدیلر. لیکن دولت آرقهلی قوللب-قوتلنگنیمیز صورتده، محصوللریمیزنی مملکتدن تشقریگه هم صادر قیله آلهمیز.»
مذکور یوتوقلر یانیده، اوشبو صناعت رواجلنیشی یولیده قیینچیلیکلر هم بار. تیوره تومنی یشاوچیسی بولمیش ۳۰ یاشر سکینه، دایمی بازار یوقلیگی و صفتلی دستلبکی مادهلر کملیگینی اصلی قیینچیلیکلردن بیری عنوان قیلیب و ایتیشیچه: «اینگ بویوک قیینچیلیکلریمیزدن بیری، دایمی بازار بیلن خام مادهلر یوقلیگی دیر. بعضی یخشی ییپ تاپیلمهیدی یا-ده تاپیلگنیده هم قیمتی یوقاری دیر. زمانهوی اورگهنیش امکانیتلریگه قول تاپه آلمهیمیز و حاضرگچه کتهراق بازارده قیسی دیزاینلرنینگ طرفداری بولگنینی بیلمهیمیز. غور ده خامکدوزلیکدن حمایت قیلووچی بیر مرکز آچیلگنی صورتده، کوپ یاردم بیرهدی.»
باشقه بیرتاماندن، اقتصادی مسئلهلر بیلرمانلری بازار رواجلنیشی و غور ده خامکدوزلیک صناعتی قیینچیلیکلری حلی اهمیتیگه اشاره قیلهدیلر. اقتصادی مسئلهلر بیلرمانلریدن جمعهخان عثمانینینگ ایتیشیچه، دایمی بازار یوقلیگی، صفتلی دستلبکی مادهلر کملیگی، ستندرد پاکتلنیش امکانیتی یوقلیگی و کتهراق بازارلرگه قول تاپیش چیکلنگنی، بو صناعتنینگ اساسی قیینچیلیکلریدن دیر.
عثمانینینگ کوپهیتیریشیچه: «قیینچیلیکلر آز ایمس. ساتیلیش اوچون دایمی بازار یوقلیگی، خام ماده جملهدن صفتلی ییپ تاپیلیشی توغریسیدهگی قیینچیلیک، ستندرد پاکتلنیش امکانیتی یوقلیگی و کتهراق بازارلرگه ییترلی شکلده قول تاپه آلمسلیک اساسی قیینچیلیکلردن دیر. شونینگدیک خامک تیکهدیگن عیاللردن کوپ قطاری اوزاق منطقهلرده فعالیت قیلیب، حمایت و اورگهنیش امکانیتیگه نیازلری بار.»

غور ده محلی مسئوللر، شونینگدیک بو صناعتنینگ رواجلنیشیدن خبر بیرهدیلر. غور سودا و صناعت ریاستی مطبوعات مسئولی، خامکدوزلیک صناعتی رواجلنیشیدن خورسندلیک بیلدیریب و ایتیشیچه، مذکور محصوللرنینگ ایشلب چیقریلیشی و ساتیلیشی اوتگن ایکی ییلگه نسبت سیزیلرلی درجهده کوپهیگن.
اونینگ کوپهیتیریشیچه: «قول صناعتی توغریسیده عمومی آگاهیلیک کوپهیشی همده محلی و ملی کورگزمهلر اوتکزیلیشی بیلن خامکدوزلیک یخشی شکلده رواجلنگن. اوتگن ایکی ییلگه نسبت خامکدوزلیک محصوللری تولید بولیشی و ساتیلیشینینگ ۱۵ دن ۲۰ فایز رواجلنگنیگه شاهد بولگنمیز. شونینگدیک سوداگرلریمیزدن قطاری بو محصوللرنی باشقه ولایتلرگه هم صادر قیلهدیلر.»
۲۰۲۵-ییل جنوری آییده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی عیاللر بولیمی آرقهلی ترقهتیلگن گزارش اساسیده، افغانستان دهگی عیاللر قیینچیلیکلر همده اجتماعی و اقتصادی چیکلاولر بولگنی بیلن، ینه هم درآمدلی فعالیتلر و کیچیک کسب-کارلرنی یولگه قوییشگه دوام بیرماقدهلر.



