و نهایت، بیر آیدن آشیقراق وقت دوام ایتگن یقین شرقدهگی اوروش یکونلنیش عرفهسیده تورگندیک گویا. معلوم کی، جاری ییلنینگ ۷ اپریل سنهسیده ایکی هفتهلیک اوت آچیش حرکتلری توختهتیلگنی اعلان قیلیندی. آلدینده تورگن ایکی هفته دوامیده منطقهنینگ کیلگوسیدهگی تقدیری حل ایتیلهدی. تهران هم، واشنگتن هم بونی اوزلرینینگ غلبهسی صفتیده هر قنچه «ریکلام» (تبلیغ) قیلمهسین، حلی بونی تولهقانلی تینچلیک صلحی دییشگه ایرته. بونی چیقهیاتگن ینگیلیکلر هم تصدیقلماقده.
تن آلیش لازم کی، طلبلر جدی و تامانلرنینگ هیچ بیری یان بیریشنی ایستمهیاتگندیک کورینهدی. اسرائیل ایسه قیینچیلیکنی فقط چقورلشتیرماقده. منه شوندهی مرکب و چلکش بیر وضعیتده کیلگوسیده کوتیلهیاتگن آتیش کیسین گه ایریشیلهدیمی دیگن سوال همهنی اویلنتیریشی طبیعی. خوش، ایندی نیمه بولهدی.؟
۷۰ ییللیک دشمنلیک
بیر آی آلدینگی اوروشلر بیلن تقاسلنگنده بو جوده قسقه دورد دیک توییلهدی. انسانیت ییللر مابینیده دوام ایتگن اوروشلرنینگ شاهدی بولگن. ۸۰۰ ییلگه یقین دوام ایتگن رکونکیستا اوروشی، ۶۸۰ ییل دوام ایتگن روم و فارس اوروشلری، آرواکو اوروشلری، جهان اوروشلری، خلص انسان انساننینگ قانینی توکیشدن هیچ قچان چرچمهگن. آدمذاتنینگ ابتدائی دوریده تاپیلگن اوروش تشنهلیک بوگون بیز «زمانهوی» دیب تعریفلهیدیگن جمعیتلر اوچون هم خاص بولیب قالماقده.
بوگونگی یقین شرق منطقهسیدهگی ماجرالر هم اصلیده بوگون باشلنگنی یوق. بو ضدیتلرنینگ ایلدیزی اون ییللیکلر قعریگه، خصوصاً ۱۹۵۳ ییلنینگ آگست آیی گه باریب تقیلهدی. اوشنده امریکا مرکزی استخبارات ادارهسی (CIA) تامانیدن عملگه آشیریلگن «آژاکس» عملیاتی نتیجهسیده ایراننینگ ایلک دیموکراتیک یول بیلن سیلنگن باش وزیری محمد مصدق تختدن آغدیریلدی.
مصدقنینگ اساسی «عیبی» مملکت نفت صناعتینی «تیکین» (رایگان) قیلیش و غرب کمپنیهلرینینگ تیکین باییشیگه چیک قوییش ایدی. عینن شو نقطهدن باشلب ایران خلقینینگ آنگیده امریکا – مستقللیککه رخنه سالووچی «امپریالیستیک کوچ» صفتیده مهرلندی. حاکمیت تیپهسیگه امریکا اوچون دوست بولگن محمد رضا پهلوی آلیب کیلیندی.
آرهدن ۲۶ ییل اوتیب، ۱۹۷۹ ییلگی اسلام انقلابی وضعیتنی بوتونلی اوزگرتیردی. شاه پهلوینینگ قاچیسی و آیتالله خامنهاینینگ حاکمیت گه کیلیشی امریکا اوچون منطقهنینگ اینگ ییریک دولتیدهگی «قوغورچاغی»نی یوقاتیلیشی بولدی. ۱۹۷۹ ییل ۴ نومبریده تهراندهگی امریکا ایلچیخانهسینینگ ایگللنیشی و ۵۲ نفر دیپلماتنینگ ۴۴۴ کون دوامیده گروده اوشلب توریلیشنی ایکی دولت اورتهسیدهگی دیپلماتیک «کوپریکلرنی» بوتونلی یاقیب یوباردی. واشنگتن ۱۹۸۰ ییل ۷ اپریل کونی تهران بیلن مناسبتلرنی اوزدی و بوگونگی کونگچه دوام ایتهیاتگن اقتصادی تحریملر دورینی باشلب بیردی.
۱۹۸۰-۱۹۸۸ ییللردهگی ایران-عراق اوروشیده آق اوینینگ صدام حسین رژیمینی آچیقچهسیگه قوللب-قوتلشی، ۱۹۸۸ ییل، ۳ جولایی ده امریکا حربی کیمهسی تامانیدن ایراننینگ یولاوچی اوچاغی (ایران ایر ۶۵۵) اوریب توشیریلیشی و ۲۹۰ نفر بیگناه انساننینگ هلاک بولشی عداوتنی قیتمس نقطه گه آلیب کیلدی. ایران شوندن سونگ اوزینینگ «مدافعه استراتیژیک»نی اوزگرتیردی. تهران اوز چیگرهسیدن تشقریده – لبنان (حزبالله)، غزه (حماس)، یمن (حوثیلر) و عراقده مقاومت – گروهلر ترماغینی یرهتیب، «قرشیلیک اوقی»نی شکللنتیردی.
۲۱-عصر گه کیلیب، ضدیت یدراو (هسته) و تکنالوژی توس آلدی. ۲۰۰۱ ییل ۱۱ سپتمبر واقعهلریدن سونگ القاعده و تهراننینگ علاقهلری معلوم بولگچ، بوش ماموریتی ایران گه «یاووزلیک منبعی» دیگن تمغه قویدی. ایراننینگ یدراو دستوری ایسه امریکانینگ ایران گه باسیملرینی مشروعیت بیردی. ۲۰۱۵ ییلده امضالنگن یدراو کیلیشوو (JSPOA) ۲۰۱۸ ییلده دونالد ترامپ تامانیدن بیر تامانلمه بیکار قیلینیشی اقتصادی اوروشنی ینگی باسقیچ گه آلیب چیقدی. ۲۰۲۰ ییل ۳ جنوریده بغداد هوا قونالغهسیده جنرال قاسم سلیمانینینگ اولدیریلیشی ایسه ایکی دولتنی توغریدن-توغری حربی توقنشوو آستانهسیگه کیلتیردی.
اوتگن ییلنینگ جون آییدهگی اسرائیل و ایران اورتهسیده بولیب اوتگن ۱۲ کونلیک اوروش و یکونده امریکانینگ «بی-۲» اوچاقلری بیلن اصفهان و نتنز دهگی یورانیومنی باییتیش مرکزلریگه قیلگن هجوملری حلی هیچ کیمنینگ یادیدن چیقمهگن بولسه کیرهک. عینن شو واقعهلر ترامپنینگ ایکینچی جمهورلیک ریاستی دوریده قصاصکار ایران بیلن حربی توقنشونی مقرر قیلیب قویگن ایدی.
بوگون، میلادی ۲۰۲۶ ییلگه کیلیب بو قرهمه-قرشیلیک اوزینینگ اینگ یوقاری نقطهسیگه ییتدی. اسرائیلنینگ میلادی ۲۰۲۶ ییل ۲۸ فبرور کونیده باشلنگن امریکا-اسرائیل قوشمه عملیاتلری منطقهنی نوبتدهگی بیقرارلیک دوریگه تارتیب کیتدی.
یوقاتیشلر سرحسابی (تلفات جمعبندلیگی)
سونگی توقنشوولر اتهیگی بیر آی دوام ایتگن بولسه-ده، یوقاتیشلر حجمی انچهیین کتته. بوگون نهفقط تهران، بلکی واشنگتن هم اوز یوقاتیشلرینی سرحساب قیلر ایکن، بو اوروشنینگ غالبی یوقلیگی، فقطگینه قیمت گه توشگن مغلوبیتلر بارلیگی عیان بولماقده. گرچی تامانلر تن آلمسه-ده، اوروش کیلتیرگن تلفاتلر شو قدر کتته کی، هیچ قندهی اصول بیلن بونی یشیریب بولمهیدی.
واشنگتن اوچون اوتگن بیر آی کوتیلمهگن اجتماعی و سیاسی ضربهلر دوری بولدی. اولا، امریکانینگ عراق و سوریهدهگی بزه (پایگاه)لریگه قیلینگن ۱۲۰ دن آرتیق دران و راکته هجوملری نتیجهسیده ۱۵ نفردن آرتیق حربی خذمتچی هلاک بولدی، ۲۰۰ گه یقین یرهلندی.
واشنگتن اوچون اینگ آغریقلی نقطه شبههسیز اقتصادی تلفاتلر دیر. هرمز بوغوزیدهگی لوژستیک انقراض طفیلی جهان بازاریده نفت نرخی بیر بشکه اوچون ۱۱۵ دالردن آشیب کیتدی، بو ایسه امریکا ایچکی بازاریده تورمنی ۴.۸ فایز گه کوتردی. واشنگتننینگ یقین شرق دهگی اتفاقچیلری، جملهدن اردن و بیرلشگن عرب امیرلیگیدن بیلدیریلگن آچیق اعتراضلر، امریکانینگ منطقهوی کوچ صفتیدهگی تشقی باسیملر گه داش بیره آلمهیاتگنینی کورستدی. پنتاگوننینگ بیر آیلیک حربی خرهجتلری قوشیمچه ۱۲ میلیارد دالر گه ییتدی، بیراق بو مبلغلر امریکا گه تولهقانلی غلبهنی تقدیم ایته آلمهدی.
اوروش جریانیده جمهوریتچیلر ماموریتینینگ آبروسی کیسکین توشیب کیتدی. آرهلیق سیلاولر عرفهسیده ترامپ حکومتینینگ منطقهدهگی نزاعلرنی یوقاتیشی و اسرائیلنی جلاولهی آلمسلیگی ایچکی سیاسی قرهمی-قرشیلیکلرنی کوچهیتیردی و سیلاوچیلرنینگ ایشانچینی پسهیشیگه آلیب کیلدی. خلقارا میدانده ایسه اوروش امریکا کوچیگه جدی ضرر ییتکزدی. ایندی واشنگتن دموکراتیک یاووچی تینچلیک پرور ایمس، قورقیتیش، زورهوانلیک و قورال کوچیگه تیهنوچی کوچ مرکزی صفتیده کوریله باشلندی.
ایران اوچون ایسه، بو بیر آی سونگی ۲۰ ییللیکدهگی اینگ آغیر یوقاتیشلر بیلن توصیفلنهدی. اسرائیلنینگ «ایترنل درکنیس» عملیاتی و امریکانینگ انیق یونهلتیریلگن ضربهلری نتیجهسیده ایران عالی رهبری سیدعلی آیتالله خامنهاینینگ هلاک بولیشی شبههسیز اینگ جدی یوقاتیش بولدی. بو بیر وقتنینگ اوزیده ایرانلیکلر اوچون کتته جدالیک و تجاوزکار رقیب آلدیده بیرلشیش اوچون نیقتاو بولدی دییش ممکن. بوندن تشقری اطلاعات وزیری اسماعیل خطیب، خوفسیزلیک باشلیغی و سابق هسته مذاکرهچی علی لاریجانی، ایران قوراللی کوچلری باش کاتبی باشلیغی عبدالرحیم مسوی، مدافعه وزیری عزیز نصیرزاده، بسیج حربیلشتیریلگن کوچلری قوماندانی غلامرضا سلیمانی کبی یوقاری لوازملی شخصلر بیر کونده هلاک بولدی. ایران حکومت تیزیمی بوتونلی ناگران بولیب قالدی. نهفقط ایران رهبریتی بلکی، اونینگ پراکسی (نیابتی) کوچلریگه هم جدی تلفاتلر کیلتیریلدی. خصوصاً میلادی ۲۰۲۶ ییلنینگ ۲۴ مارچ کونیده سوریهدهگی هماهنگ قیلیش مرکزیده جنرال مایار علیرضا عسکری و بیر نیچه یوقاری لوازملی مصلحتچیلرنینگ اولدیریلیشی تهراننینگ منطقهوی «نیابتی» ترماغیگه بیریلگن اینگ آغیر ضربه بولدی.
حربی آست قوریلمهلر گه کیلسک، ایراننینگ بندر عباسده حربی کوچی ۴۰ فایز گه ضعیفلشدی. اصفهان و نتنزدهگی یورانیومنی باییتیش کارخانهلریگه قیلینگن هجوملر ایران یدراو دستورینی کمیده ۱۸ آی گه آرقه گه سورگنی ایتیلماقده. شونینگدیک، مملکتنینگ جنوبی قسمیدهگی ایکیته ییریک نفتنی قیته ایشلش ایشخانهسی و راکته ایشلب چیقرووچی «شهید حمت» صناعت مجموعهسی جدی تلفات کوردی. ایران ریالی بیر آی ایچیده دالر گه نسبتن ینه ۲۲ فایز گه قدرسیزلندی، بو ایسه اهالی آرهسیده اجتمهاعی ناراضیلیک تولقینی ینگیتدن جانلنتیردی.
رقملر شفقتسیز. بعضی متخصصلرنینگ ایتیشیچه، بیر آیلیک قیسقه اوروش یقین شرقنی اون ییللیک ترقیاتدن محروم قیلدی. اوشبو مغلوبیتلر حساباتی شونی کورستهدی کی، نوبتدهگی یوریش ینهده قیمتراققه توشیشی مقرر.
تامانلر بوگون «صلح» حقیده گپیرماقده، بیراق متخصصلر اوشبو ایکی هفتهلیک مدتنی شونچه کی «جراحتلرنی باغلب آلیش اوچون بیریلگن تنفس» صفتیده تلقین قیلماقده. واشنگتن اوزینینگ سیاسی آبروسی و اقتصادی برقرارلیگینی، تهران ایسه اوزینینگ حربی نخبهلری و استراتیژیک ایشخانهلرینی بای بیردی. هرمز بوغوزی همان معمالی حدود بولیب قالماقده، بو ایسه جهان اقتصادیاتینی خواطرده اوشلب توریشده دوام ایتهدی.
وقتینچهلیک صلح یا کی استراتیژیک وقفه (تنفس)
یقین شرقدهگی سونگی کیسکینلیک فانیده ایریشیلگن ایکی هفتهلیک صلح بیر قرهشده کمهیش بیلگیسیدیک کورینهدی. بیراق خلاصه قیلیشگه حلی ایرته. ترامپنینگ ۸ اپریل سنهسیده قیلگن نسلکشلیک تهدیدی بو گل ایش بیردی. بیراق بو ماهیتدن برقرار تینچلیک ایمس، بلکی کتته یوزمه-یوز توقنشوو آلدیدن یوزه گه کیلگن قیسقه «استراتیژیک وقفه» دیر.
امریکانینگ ۱۵ بنددن عبارت طلبلری، ایراننینگ ۱۰ بنددن عبارت سوراولری بیلن ماس کیلمهیدی. کیمدیر یان بیرمسه اورتهده موراسه بولیشی قیین. نیگه کی، ایران بوگون واشنگتن گه کوچ توپلب آلیش اوچون نوبتدهگی تنفسنی بیریشنی ایمس، اوروشنی بوتونلی توختهتیشنی، یدراو (هسته) دستوری بهانهسیده ایچکی ایشلر گه ارهلشمسلیگینی ایستهماقده. تحریملر و باسیملر ایراننی دنیادن اجرهتیب قویدی، ایندی تهران بونگه جیم تورمسلیگی انیق، اونگه راسته کمیگه جهان کفالتی کیرهک.
اسرائیل ایسه ماجرانی توختهتیشدن منفعتدار ایمس، عکسینچه ایراننینگ یقین شرق دهگی قدرتلی اکتار صفتیده قالیشی اونینگ یککه حکمرانلیگی و حدود ده خواهلهگنینی قیلیشگه توسقینلیک قیلهدی. گرچی امریکانینگ باسیمی بیلن ایران گه قرشی اوت آچیشلرنی توختهتگن بولسه-ده، لبنان دهگی «حزبالله» گه قرشی هجوملرنی دوام ایتتیرماقده. بونگه جوابدن ایران هرمزنی آچمسلیک بیلن تهدید قیلماقده. نتیجهده خلیج مملکتلری ینه امریکا گه باسیم قیلهدی، بو ایسه صلح کیلهجگینی سوراق آستیده قالدیرهدی. بیر سوز بیلن ایتگنده اسرائیل ایراننی بوتونلی فلجلش اوچون حرکت قیلماقده.
«انیقلیک کیریتیب قویهی: بیزده حلی بجریشیمیز کیرهک بولگن مقصدلر بار و بیز اولر گه کیلیشوو آرقهلی یا کی ینگی جنگلر آرقهلی ایریشهمیز. بیز ایستلگن وقتده جنگگه قیتیشگه تیارمیز. برماغیمیز تیپکیده. بو کمپایننینگ آخری ایمس، بلکی برچه مقصدلریمیزگه ایریشیش یولیدهگی بیر قدم دیر. بیز نهفقط موجود راکتهلرنی، بلکی اولرنی ایشلب چیقرهدیگن ایشخانهلرنی هم یوق قیلدیک. ایران حاضرده اوز ذخیرهسیده قالگنلرینی اوققه توتماقده و بو ذخیرهلر تاباره کمهیب بارماقده» دیب بیانات بیرهدی، اسرائیل باش وزیری بنیامین نتانیاهو.
بو کیلیشوو دونالد ترامپ اوچون تکتیک یوتوق بولدی دییش ممکن. او حربی عملیاتنی چیکلب، دیپلماتیک مانور قیلیش امکانینی سقلب قالدی. بیراق استراتیژیک نقطهی نظردن امریکانینگ منطقهدهگی اورنی مستکملنمهدی، دیب ایتیش قیین. عکسینچه، ایراننینگ مذاکرهلرده معلوم درجه اورنی سقلب قالگنی و حتا هرمز بوغوزی بوییچه ینگی تأثیر اوسکونهلریگه ایگه بولیشی احتمالی کوچلر موازنتی اوزگرهیاتگنینی کورستهدی. هرمز بوغوزیده کیمه قتناوینینگ تیکلنیشی جهان انرژی بازارینی وقتینچه تینچلنتیردی، لیکن بو خوف بوتونلی برطرف ایتیلدی دیگنی ایمس. اوزارا ایشانچسیزلیک اوته یوقاری، صلح خوف آستیده.
عینپیتده، چیننینگ سکونهتیگه قرهمی، ماجرادهگی حل قیلووچی اشتراکی علیحده اعتبار گه لایق. بعضی منبعلر ایراننی مذاکره میزی گه اوتکزیشده پکننینگ اورنی کتته بولگنی، یاپیق ایشیکلر آرتیده عینن چین اساسی واسطه بولیب تورگنینی تأکیدلماقده.
شی جینپینگ ماموریتی عنعنوی زئوپولیتیک باسیمدن کوره اقتصادی و تکنالوژی باغلیقلیک آرقهلی تأثیر اوتکزیش استراتیژیکنی افضل کورماقده.
مذاکرهلرنینگ اساسی «قیروچی»سی ایسه شبههسیز پاکستان باش وزیری شهباز شریف بولیب توریبدی. عینن او تامانلر اورتهسیدهگی دیپلماتیک علاقهلرنی تیکلشگه اورینماقده. متخصصلرنینگ ایتیشیچه، دستلب وکیل صفتیده ایشانچسیز قرهلگن پاکستان ایریشیلگن ۲ هفتهلیک کیلیشوونینگ اساسی تشکیلاتچیسی دیب کوریلماقده.
«چیکسیز کمترلیک بیلن شونی معلوم قیلهمن کی، ایران اسلام جمهوریتی و امریکا قوشمه ایالتلری اوز اتفاقچیلری بیلن بیرگهلیکده برچه حدودلرده، جملهدن لبنان و باشقه جایلرده درحال عمل قیلوچی اوت آچیشنی توختهتیش ریجهسیگه کیلیشیب آلهدیلر.
مین اوشبو عاقلانه قرارنی صمیمی قوتلهی من همده هر ایکی دولت رهبریتیگه چقور منتدارچیلیک بیلدیرهمن. شونینگدیک، اولرنینگ هیئتینی برچه کیلیشماوچیلیکلرنی برطرف ایتیش بوییچه یکونی بیتیم یوزهسیدن مذاکرهلر آیب باریش اوچون میلادی ۲۰۲۶ ییل ۱۰ اپریل، جمعه کونی اسلامآباد گه تکلیف قیلهمن.
هر ایکی تامان یوکسک دانالیک و اوز ارا توشونیش نمایش ایتیب، تینچلیک برقرارلیک یولیده درک قیلیش همکارلیکنی دایم اتردیلر. بیز «اسلامآباد مذاکرهلری» برقرار تینچلیککه ایریشیشده موفقیت قازانیشیگه چین دلدن امید قیلهمیز و یقین کونلرده ینهده خوشخبرلر بیلن بولیشیشنی نیت قیلهمیز.!» دیب یازهدی، پاکستان رهبری اوزینینگ ایکس صحیفهسیده.
گرچی پاکستان هم ایران کبی اسلامی دولت بولسه-ده، شهباز شریف باشلیق حکومت امریکا گه کوپراق مایل حسابلنهدی. باش وزیرنینگ ترامپنی «مدح ایتووچی» نطقلری اورتهده نیتلی وکیل بولیشینی شبهه آستیده آلهدی. بو هم کتته احتمال بیلن کیلگوسیدهگی مذاکرهلرده اوز تأثیرینی اوتکزمهی قالمهیدی.
بیراق اینگ کتته خطر حلی هم سقلنیب قالماقده. ایران-اسرائیل قرهمهقرشیلیگی و ایراننینگ خلیجدهگی عرب قوشینلری بیلن مناسبتلری هر قندهی پیتده ینگی توقنشوولر گه سبب بولیشی ممکن. هر قنچه احتمالی پست بولمهسین، حربی و سیاسی چرچاق طفیلی بوگون تامانلر بلکی بیر نیچه آیلیک «تعطیل» گه ایریشیشی ممکن دیر، بیراق اسرائیلنینگ هم منطقهوی رولی اینتیلیشلری توخمهیدی، ایران هم یدراو دستوردن واز کیچمهیدی و بو ماجرانینگ بو طرزده، «یینگیل» حل بولمسلیگینی کورستهدی. شونینگ اوچون بوگونگی صلحنی انقراضنینگ ییچیمی ایمس، کوپراق اونینگ کیینگی باسقیچیگه اوتیش الدیدهنگی تنفس صفتیده بهالش منطقاً توغریراق.
خلاصه قیلیب ایتگنده، یقین شرقده «وضعیت گه قیتیش» گه احتمالی دییرلی یوق. منطقهدهگی استراتیژی تکتیک» حرکت گه کیلگن و یقین ییللرده ینگی موازنت شکللنیشی مقرر. حاضرگی صلح ایسه آنه و شو اوزاق جریاننینگ فقط باشلنیشی دیر.
یازووچی: تیمور سووانوف
عرب الفبا گه اوگیروچی: نصرتالله احدی
