تورکیه جمهور باشلیغی رجب طیب اردوغان، اوشبو مملکت‌نینگ آنتالیا شهریده بولیب اوتگن بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ اقلیم اوزگریشی بوییچه کنفرانسی (کاپ ۳۱)نینگ آچیلیش مراسمیده، اقلیم اوزگریشی انقراضیگه قرشی کوره‌شیش اوچون دنیا مملکتلری بیرلشیشی ضرورلیگینی ایتدی.
فاریاب ولایتی‌نینگ تورلی حدودلریده ایریم چاروادارلرنینگ ایتیشیچه، یاغینگرچیلیک‌نینگ کمه‌یشی و ییلاولرنینگ قوریب قالیشی چاروا ماللرینی باقیش اوچون ایریم قیینیچیلیک بیلن دوچ بولگنلر.
کاپ ۳۱ خلق‌ارا اقلیم اوزگریشی کنفرانسی، بوگون (۱۸ عقرب/۹ نومبر، دوشنبه) تورکیه‌نینگ آنتالیا شهریده باشلنیشی کوتیله‌دی.
حرارت‌نینگ کوتریلیشی، یاغینگرچیلیک‌نینگ ترتیب‌سیزلشووی و سوو تنقیص‌لیگی ننگرهارده عنعنوی ایکیش و حاصل ییغیب آلیش تقویمینی ایزدن چیقرگن؛ بوغدای مدتیدن آلدین پیشیب ییتیلماقده، سبزه‌واتلر حاصل ییغیب آلیش موسمیدن اول ضرر کورماقده، ایریم ایکینچیلیک ییرلری ایسه سوو تنقیص‌لیگی سببلی ایکین ایکیش جریانیدن چیتده قالگن.
کیتمه-کیت دوام ایته‌یاتگن قوروقچیلیک، هوا حرارتی‌نینگ ناعادتی درجه‌ده کوتریلیشی و سوو منبعلری‌نینگ تنقیص‌لیگی، هرات باغدارلرینی اوسیملیک آفت و حاصللری کمه‌یش قیینچیلیگی بیلن دوچ قیلگن. باغدارلرنینگ ایتیشیچه، اولر بیر نیچه بار دارو سیپیب و کیمیاوی دارولرنی ساتیب آلیش اوچون کوپ پول صرفله‌گن بولسه‌لر-ده، آفت‌لر همان ایکینلریگه ضرر ییتکزماقده.
پروان ولایتیده‌گی بیرقطار دهقانلرنینگ ایتیشیچه، سونگی ییللرده اوسیملیک آفت‌لرنینگ کینگ ترقه‌لیشی اولر حاصلی‌نینگ کتته قسمی گه ضرر ییتکزگن. اولر گه کوره، ثمره‌لی دارولردن فایده‌لنیش امکانیتی‌نینگ آزلیگی، ایریم کیمیاوی واسطه‌لر صفتی‌نینگ ایشانچ‌سیزلیگی، تکامللشتیریلگن اوروغلرنینگ ییتیشمسلیگی همده متخصص‌لر تامانیدن کوپ مصلحت بیریلمسلیگی اوسیملیک آفت‌لریگه قرشی کوره‌شیشنی قیینلشتیرگن.
افغانستان غربی‌ده فراه ولایتی ۱۱ ته تومندن عبارت بولیب، مملکت‌نینگ مهم زراعتی ولایت‌لریدن بیری حسابلنه‌دی. بیراق اقلیم تفاوت‌لری و سوو منبعلری کمه‌یشی ولایت‌نینگ ایریم حدودلریده دهقانچیلیک‌نی جدی معمالر گه دچار قیلگن. جاری ییلده قوله‌ی یاغینگرچیلیک ایریم ایکینچیلیک محصولات‌لری ییتیشتیریش حجمی‌نینگ آشیشیگه…
غزنی شهری اهالیسی، چیقیندیلر ایریم حدودلرده کونلب یوللر، اریقلر و اوی‌لر یانیده قالیب کیتیشی، بونینگ عاقبتیده بد بوی هیدی ترقه‌لیشی، اطراف-محیط افلاسلنیشی و تورلی کسللیک‌لر کیلیب چیقه‌یاتگنینی ایته‌دیلر. اولر، قلعه امیرمحمدخان یولی، حیدرآباد کوپریگی، «سای دو آب» حدودی و شهرنینگ باشقه قسملریده چیقیندیلر اینگ کوپ توپلنیشینی ایته‌دیلر.
افغانستان هر ییلی طبیعی آفت‌لر و اقلیم اوزگریشی‌نینگ عاقبت‌لری طفیلی میلیاردلب دالر ضرر کوره‌دی. کیلگوسی آی‌لرده یاغینگرچیلیک و قار مقداری‌نینگ کوپراق بولیشی احتمالی سوو منبعلری و ایکینچیلیک اوچون امکانیت یره‌تیشی ممکن. بیراق، متخصص‌لر آگاه‌لنتیریشیچه، تیارگرلیک کوریلمسه، بونده‌ی یاغینگرچیلیک‌لر سیل، قار کوچکیسی، ییر کوچکیسی همده انسانی و اقتصادی جهتدن کتته تلفات‌لر گه سبب بولیشی ممکن.
هر بهار دایکندی ولایتی‌نینگ کوپلب حدودلریده یاغینگرچیلیک و قار ایریشی نتیجه‌سیده سوو آقیملری تاپیله‌دی؛ اما ییترلی سوو امبارلری یوقلیگی سببلی، بو سوونینگ بیر قسمی حدوددن آقیب چیقیب کیته‌دی. یاز کیلیشی بیلن ایسه عینی حدودلرده سوو منبعلری کمه‌یب، دهقانچیلیک، باغدارچیلیک و چارواچیلیک اوچون سوو تاپیش قیینلشه‌دی.
سمنگان‌نینگ مرکزی ایبک شهریده اهالی سانی‌نینگ آرتیشی و تورر جای حدودلری‌نینگ کینگه‌یشی بیلن چیقیندیلرنی باشقریش و ییغیش شهرنینگ اساسی احتیاجلریدن بیریگه ایلنگن. ایبک بلدیه‌سی چیقیندیلر اویمه-اوی و بیلگی‌لنگن ریجه اساسیده ییغیلیشینی ایته‌یاتگن بولسه-ده، ایریم اهالی چیقیندیلر وقتیده آلیب کیتیلمسلیگی، یاقیمسیز هید و اطراف-محیط‌نینگ افلاسلنیشیدن شکایت قیله‌دیلر.
پنجشیرده‌گی توستدن یوز بیره‌دیگن سوو تاشقین‌لری، توپراق بوزیلیشی و یاغینگرچیلیک ترتیبی‌نینگ اوزگریشی ایکین میدانلری همده دهقانلرنینگ تیریکچیلیگینی خوف آستیگه قویماقده. پنجشیر ولایتی زراعت اداره‌سی معلوم قیلیشیچه، جاری ییل‌نینگ دستلبکی آلتی آیی‌ده عنابه و آبشار تومنلریده زراعت گه عاید ۱۱ ته آست قوریلمه لایحه‌سی عملگه آشیریلگن.
اسلام امیرلیگی طبیعی آفت‌لر گه قرشی تیارگرلیک کوریش اداره‌سی، طبیعی آفت‌لر خوفینی کمه‌یتیریش خلق‌ارا کونی مناسبتی بیلن ایتیشیچه، سونگی بیر ییل ایچیده افغانستان‌ده صادر بولگن طبیعی آفت‌لر عاقبتیده ۶۷۹ کیشی اولگن.
افغانستان اقلیم اوزگریش‌لریگه اینگ ضعیف مملکتلردن بیری حسابلنه‌دی. بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی ترقیات دستوری معلومات‌لریگه کوره، میلادی ۱۹۵۰-ییلدن بویان مملکتده اورتچه حرارت تخمیناً ۱.۸ درجه سانتی‌گراد گه کوتریلگن. قوروقچیلیک سوو تاشقین‌لری و باشقه کیسکین اقلیم حادثه‌لری اهالی حیاتیگه تاباره کوچلی‌راق تأثیر کورستماقده.
تورکیه‌نینگ استانبول شهری «مال‌تیپه» حدودی‌ده، ییتی قوتلی بیر بنانینگ قولشی عاقبتیده بیش کیشی اولگن و ینه ۱۴ کیشی توپراقلر آستیدن چیقریلگن.
کنر ولایتی سوکی تومنی اهالیسی، ایریم عایله‌لر اوی‌لریده‌گی آقاوه سوولرنی یول و عمومی کوچه‌لر گه چیقره‌یاتگنیدن شکایت قیله‌دیلر. اولرنینگ ایتیشیچه، بو حالت اطراف-محیط‌نینگ افلاسلنیشیگه و محلی اهالی سلامت‌لیگی بیلن باغلیق معمالر گه سبب بولگن.
