دایکندی ولایتینینگ تاغلی حدودلریده، کوتیلمهگن ساووق طفیلی بادام گللرینینگ نابود بولیشی و کیتمه-کیت قوریقچیلیکلر فقط بیر ایکینیچلیک محصولاتینینگ یوق بولیشینی حکایه قیلمهیدی؛ بو سونگی چاروالرینی ساتیش، دکانلردن قرض آلیش و آوقتلنیشلرینی کمهیتیریش اورتهسیده تیریکچیلیک قیلهیاتگن عایلهلر دسترخوانینینگ قیسقریب بارهیاتگنی حقیدهگی اچیق حقیقت دیر.
فائو و جهان آزیق-آوقت دستوری کبی خلقارا تشکیلاتلرنینگ آگاهلنتیریشلری افغانستانده قیشلاق اهالیسی تیریکچیلیگی کیسکین آزیق-آوقت انقراضی گه یوز توتهیاتگنیدن درک بیرهیاتگن بیر پیتده، دایکندیلیک باغبانلرنینگ آوازی جهان اقلیم ییغیلیشی عرفهسیده ینگرهماقده.
افغانستاننینگ مرکزی تاغلی حدودلریده بادام درختی اونلب ییللر دوامیده شونچه کی زراعت محصولاتی بولیب قالمهگن. بو درخت دایکندیدهگی مینگلب عایلهلر اوچون اساسی درآمد منبعی و آزیق-آوقت تأمیناتینینگ مهم تیهنچلریدن بیری بولگن. اما بوگون دهقانلر قورغاقچیلیک، سوو تنقیصلیگی بهارگی ساووقلر، آفت و اوسیملیک کسللیکلری کبی معمالردن شکایت قیلهدیلر. بو معمالر باغلردن آلینهدیگن حاصلنی کمهیتیریب، بادام گه قرهم عایلهلر گه اقتصادی باسیمنی ینهده کوچهیتیرگن. دایکندینینگ مرکزیده «رمکک» قیشلاغیده یشاوچی خالقنظرنینگ ایتیشیچه، ایلگری باغی ۳۰ دن ۴۰ سیر بادام بیرگن ییللرده حاضر ایریم درختلر قوریب قالگن. قالگن حاصل ایسه بهارگی ساووق سبب ضرر کورگن. او شوندهی دییدی: «کیتمه-کیت قورغاقچیلیکلر باشلنگنیدن بیری بادام درختلری ضرر کوره باشلهدی. بادام درختلرینینگ بیر قسمینی کیسیب، یاقیلغی صفتیده ایشلتدیک. ایریملری ایسه یریم قوریگن حالتده قالگن. بو ییل نهاللر گللهدی، بیراق ساووق توشگچ، شاخلردهگی حاصل قوریب قالدی. حیاتیمیزنینگ برچه خرهجتلرینی شو حاصلدن تأمینلر ایدیک. ایندی حاصل بولمهگنی اوچون یشش خرهجتلریمیزنی تأمینلش مقصدیده مال، سیگیر و باشقه چاروالریمیزنی ساتدیک. هیچ نرسهمیز قالمهدی.»
خالقنظرنینگ حکایهسی باغ گه ییتگن ضرر فقط بادام حاصلینینگ کمهیشی بیلن چیکلنیب قالمسلیگینی کورستهدی. حاصل کمهیگنده، عایلهلر درآمدنی تأمینلش اوچون اوز مال-ملکینی ساتهدی، قرض آلهدی و آخر-عاقبت ییمکلرینی قیسقرتیریش گه مجبور بولهدی.
دوامی بار…
