از موتر پیاده شدم و با دوستم که از پیش قرار گذاشته بودیم، روز را در یکی از کافههای پُلسرخ گذراندم. هرچند دوست ندارم فقر مانند قارچی وسط حرفها و قصههای دوستانۀمان نیز سبز شود، اما رنجی که بیشتر از ۹۰ درصد جامعه را زمینگیر کرده، چیزی نیست که فراموش شود یا بتوان به سادهگی از کنارش رد شد. این فقر، زخمیست در بدن بیش از ۲۴ میلیون شهروند افغانستان که نه بهزودی آنها را میکُشد و نه به زندهگیکردن میگذارد.
پدری در فاریاب دختر ۱۰ سالهاش را در بازار شهر میمنه، مرکز این ولایت در بدل ۲۰۰ هزار افغانی به فروش گذاشته است. این مرد امروز با دختر و دو پسرش به بازار شهر میمنه آمده و بهدنبال خریداری برای فروش دخترش است.
چادرهای رنگارنگی که با تار و سوزن بههم پیوند خوردهاند، روایت از خانوادههای آواره از جنگ در جوزجان دارد که زیر این چادرها تابستانهای گرم و زمستانهای سرد را سپری میکنند. در کنار زخمهای جنگ، زخمهای ناامیدی و ناچاریهای روزگار را هم تحمل کردهاند که دل هر رهگذری را به غم و ماتم مینشاند. کودکان قدونیمقد با لباسها و پاپوشهای بهاری به دل زمستان نشستهاند و با چشمان پریشان بهدست هر رهگذری میبینند تا با یک وعده غذا از دوردستها برسد.
سلیمان، یک تن از دستفروشان پایتخت که از بام تا شام برای یافتن لقمهنانی در جادههای پایتخت کاغذفروشی میکند، میگوید که بهخاطر یافتن لقمهنانی به کابل آمده است و روزانه بیشتر از ۲۰۰ افغانی درآمد ندارد. او میافزاید که درآمدش برایش بسنده نیست.
شماری از خانوادههای آواره از جنگ ولایتهای شمالی (سرپل، فاریاب، جوزجان و بلخ) که در اردوگاه/کمپ «یونِت» شهر مزارشریف بهسر میبرند، به سلاموطندار میگویند که بهدلیل نبود مواد غذایی، فقر اقتصادی و گسترش بیماریهای گونهگون مجبور شدند کودکان و کلیههایشان را به فروش بگذارند که با میانجیگری عالمان دین و یک نهاد خیریه از آن جلوگیری شد.
همزمان با آغاز فصل سرما و گسترش روزافزون فقر و گرسنهگی در کشور بهویژه در بامیان، شماری از باشندهگان این ولایت از آنچه بیعدالتی و موجودیت فساد در روند توزیع کمکها از سوی نهادهای امدادرسان عنوان میکنند، شاکیاند.
مسئولان اتاقهای صنایع و تجارت ولایت پکتیا میگویند که به دلیل نبود مواد خام، حدود 80 درصد کارخانههای این ولایت بسته شده و تقریباً دو هزار تن در این نتیجه بیکار شدهاند.
دیبرا لاینز، نمایندۀ ویژه سرمنشی سازمان ملل متحد برای افغانستان از وقوع فاجعه انسانی زودهنگام و تلفات جانی وحشتناک ناشی از آن در زمستان پیشرو برای افغانستان هشدار میدهد.
خانم لاینز که در مقر سازمان ملل با خبرنگاران حرف میزند، میگوید، باید هرچه زودتر راهی برای بیرونرفت از این وضعیت پیدا شود.
با سقوط دولت پیشین و رویکارآمدن امارت اسلامی، بسیاری از شهروندان کشور وظیفههایشان را از دست داده و بیکار شدهاند و بیشتر این شهروندان در وضعیت ناگوار اقتصادی شبوروزشان را میگذرانند. تکدیگری با افزایش فقر و بیکاری، تنها راهی شده است که مردم امید برای زندهماندن یا هم پیداکردن نان دارند. بلخ بهعنوان ولایت درجهیک کشور، این روزها گواه افزایش شمار گدایان است.
خویشاوندان یک خانواده در شهر پلخمری، مرکز ولایت بغلان میگویند که یک خانواده بهدلیل فقر سه کودک خود را فروخته است. اسدالله (نام مستعار)، یکی از بستهگان این خانواده به سلاموطندار میگوید که مرد خانواده دو همسر و هفت فرزند دارد. به گفتۀ اسدالله، این مرد پس از دریافت پول ناپدید شده است.
در ادامۀ حرکتهای دادخواهانه و اعتراضی زنان در کابل و دیگر ولایتهای کشور، شماری از زنان امروز در شهر بامیان در یک گردهمایی نسبت به انزوای زنان و گسترش فقر در کشور اعتراض کردند. زنان معترض بامیانی پلاکارتهایی با شعارهایی چون «دروازۀ دانشگاه را باز کنید»، «در دین اسلام حقوق زنان محفوظ است»، «جامعۀ جهانی مردم افغانستان را فراموش نکنید» و «قیمت مواد غذایی و سوخت را کاهش دهید» را سر میدادند.
یک منبع در غرب شهر کابل که نخواست هویتش فاش شود، به سلاموطندار میگوید که ۲۲ روز پیش در ساحۀ «شهرک اتفاق» واقع در غرب پایتخت، از مربوطات حوزۀ سیزدهم امنیتی شهر کابل هشت کودک یک خانواده در اثر گرسنهگی جانهایشان را از دست دادهاند. منبع میافزاید که پدر این کودکان چندی پیش بهدلیل ابتلا به سرطان جانش را از دست داده بود.
عبدالغفور ۴۵ ساله، مردیست که بیش از ۱۵ سال میشود شغل دامداری دارد. او میگوید که امسال بهدلیل خشکسالی و نبود علوفه مجبور شده است گوسفندانش را به بهای ارزانی به فروش برساند.
شماری از فعالان مدنی بامیان در یک نشست خبری از جامعۀ جهانی و سازمانهای بینالمللی حقوق بشری خواهان کمکهای فوری بشردوستانه برای باشندهگان مناطق مرکزی کشور شدهاند. آنان در این نشست ابراز نگرانی کردهاند که اگر کمکهای فوری بشردوستانه به مناطق مرکزی ارسال نشود، احتمال فاجعۀ بزرگ بشری بهدلیل فقر و گرسنهگی وجود دارد.
رخشانۀ ۵۶ ساله، مادری که بهدلیل فقر و گرسنهگی از ولسوالی تولک ولایت غور به شهر فیروزکوه، مرکز این ولایت آواره شده است و هماکنون در یک اردوگاه/کمپ مهاجران زندهگی میکند، میگوید که فقر و تنگدستی مجبورش کرده تا کودکان خُردسال پسرش را به فروش بگذارد، اما به گفتۀ او هنوز هیچ خریداری نداشتهاند. او میگوید، بیش از چهار ماه میشود که بیجا شده و در این مدت فقط یک بار کمک دریافت کرده است.
مسئولان امارت اسلامی در شهر زرنج، مرکز ولایت نیمروز از آغاز کمکهای بشردوستانۀ برنامۀ غذایی جهان (WFP) در این ولایت خبر میدهند. عبدالسلام هجرت، مسئول مؤسسات امارت اسلامی در نیمروز میگوید که آنان امروز به بیش از ۱۰۰۰ خانوادۀ نیازمند در همکاری با نهادهای این ولایت مواد خوراکی توزیع کردهاند.
