گفتوگوی سلاموطندار با چهار متخصص نسایی_ولادی، نشان میدهد که استفادهی نادرست از محصولات حیوانی، رعایتنکردن نکات بهداشتی در هنگام تماس مستقیم با حیوانات یا ترشحاتی مانند خون آلودهی حیوان و گوشت خام، تنفس گردوغبار، از عاملهایی اند که سبب ابتلای زنان به محرقهی حیوانی میشود.
صنایع تولیدی افغانستان به دلیل استفاده از مواد خام طبیعی و هنر دستدوزی در سطح جهان، کمنظیرشناختهشده است. این آثار نه تنها از لحاظ تاریخی ارزشمند است، بل هر یک بازتابدهندهی فرهنگ غنی این سرزمین است که با دستهای ماهر و دلهای پر از امید زنان افغان خلق شده است.
در یکی از پسکوچههای شلوغ غرب کابل، دکان کوچکی که پشت ویترین سادهاش، لباسهای دستدوزی رنگارنگ با دقت و ظرافت خاصی آویخته شده، چشم هر بینندهای را به خود جلب میکند. در گوشهای از دکان، دختر جوانی مشغول قاطعکردن یک چادر سنتی است. چشمانش بین مشتریان و لباسها در حرکت است و دوست دارد، تا دقیقههایی دیگر یکی از لباسهای فروشگاهش به فروش برود.
گلبشره، زنی ۴۰ساله از کندز که ۳۵ سال را در پاکستان و قندیگل ۴۵ساله از بغلان که پنج سال را در ایران زندگی کرده بودند، میگویند که به دلیل ناامنی طی سالیان متمادی در کشور و بیکاری، آنان مجبور به ترک کشور شده بودند و اکنون با بازگشت اجباری و بیسرپناهی در کشور روبهرو شده اند.
نوریه، مادری که فرزند چهارمیاش به تازگی زاده شده و اکنون برای درمان سوءتغذیه بستری شده است، از وضعیت بد اقتصادی خانوادهاش سخن میزند. او در گفتوگو با سلاموطندار میگوید که مشکلات اقتصادی و نبود تغذیهی سالم در زمان بارداریاش، سبب شده است که کودک نوزادش دچار سوءتغذیه شود و خودش نیز وضعیت پایدار صحی ندارد.
شهره تمنا، سال دوم دانشجوییاش در رشتهی خبرنگاری در دانشگاه بدخشان را میگذراند که تحصیل دختران منع شد و او، راهی دیگری جز ایجاد فروشگاه خودش در برابرش نمیبیند. تمنا، به سلاموطندار میگوید که پیشگرفتن این راه آسان نبود؛ مشکلات مالی، نبود پشتیبانی و مانعهای اجتماعی پیمودن مسیر را برایش دشوار کرده بود.
روزهایی در زندگی میآید که زیبایی و شادی رنگ میبازد و چشمهای آدمی از اشک تهی میشود؛ اما دردها همچنان پابرجاست؛ دردهایی که منتظر التیامیافتن است. زینب، مادری از میدانشهر، مرکز میدانوردک، سالهای زیادی را با چشمانی اندوهبار به دروازهی حویلی خیره میماند تا پسرش از دام اعتیاد به مخدر، رهایی یافته و با سری بدون نشئه به خانه بازگردد.
شماری از زنان سختکوش در کارگاه کوچک جواهرسازی و زیورسازی «احمدی»، کنار هم گرد آمده اند و با مهارتهای خاصی که دارند، از سنگهای نتراشیده، پوشاکهای تزیینی میسازند. در فضای صمیمانهای که در کارگاه زیورسازی احمدی در «شهرآرا»ی شهر کابل موج میزند، هر زنی سرگرم کاری است که برای ساختن زیور به آن نیاز است.
شماری از متخصصان ارتوپدی، میگویند که تغییرهای هورمونی، تغذیهی ناسالم، بیتوجهی به سلامت بدن، ورزشنکردن و اضافهوزن، از عاملهایی اند که سبب افزایش بیماریهای پوکی استخوان، دیسک کمر و فراموشی در سنهای بالا میان زنان میشود. ضیاءالدین ملکیار، پزشک متخصص ارتوپدی، میگوید که تغییرهای ژنتیکی … به این بیماریها است.
عزیزالرحمان المهاجر، رییس امربهمعروف و نهیازمنکر هرات، میگوید که خریدوفروش موی انسان به ویژه موی زنان، حرام و خلاف شریعت اسلامی است. رییس امربهمعروف و نهیازمنکر هرات، میافزاید که فروش اعضای بدن حرام و جز منکرات است و محتسبان ریاست امربهمعروف و نهیازمنکر این ولایت از فروش آن پیشگیری میکنند.
سلاموطندار در این گزارش با ۲۰ زن تجارتپیشه از ولایتهای مختلف گفتوگو کرده است. ۱۵ تن از این زنان، از وجود فساد در اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان برای دسترسی به حمایتهای کسبوکار خبر میدهند؛ در حالی که پنج تن دیگر که موفق به بهرهمندی از پروژههای حمایتی از طریق این نهاد شده اند، از وجود فساد در این نهاد اظهار بیاطلاعی میکنند.
وزیراحمد سراج، مسئول بخش جلدی در شفاخانهی حوزهای هرات، در گفتوگو با سلاموطندار میگوید که بسیاری از زنان به ویژه زنان روستانشین، به دلیل ترس از قضاوتهای اجتماعی، احساس شرم و باورهای نادرست فرهنگی، برای درمان ماسک حاملگی، از مراجعه به مرکزهای درمانی خودداری میکنند.
بوی تند چسب و تیل در فضای کوچک کارگاه پیچیده است؛ اما چیزی که بیشتر محسوس است، صدای درشت سوهانیست که روی تکههای چوب کشیده میشود و طرحهایی از دل چوب بیرون میشود و جان میگیرد. کارگاه حکاکی «ظرافت» در پلسرخ شهر کابل، جایی است که دختران گرد هم آمده و با دستان هنرمند شان روی تکههای چوب زیبایی میآفریند.
این پارهای از گفتههای فاطمه است؛ زنی که از چروک روی صورتش نزدیک به ۵۰ساله مینماید و ۱۳سالی میشود که روزش را با آتش و دود تنور و زغالههایی که نان میشود، در یک کلبهی فرسوده به شب میرساند.
شماری از زنبورداران زن در بغلان، میگویند که با کار در بخش زنبوداری و تولید عسل تلاش دارند نیازهای اساسی خانوادههای خود را تأمین و به رشد اقتصاد شان کمک کنند.
به گفتهی این زنان، حکومتهای اسلامی در روزهای عید گامهای مثبتی برای مردم خود برمیدارند و حکومت سرپرست افغانستان نیز میتواند با لغو محدودیتها بر زنان، گامی در جهت بهبود وضعیت جامعه بردارد. آنها، باور دارند که چنین اقدامی میتواند خوشیهای عید را برای مردم افغانستان چندبرابر کند.
