با آنکه شهروندان میکوشند با پرداخت پول هنگفت در بدل ویزا و تکت کشورهایی چون ایران و پاکستان از راههای زمینی و هوایی سفر کنند، اما از بهای بلند ویزا و تکت که از سوی کمیشنکاران تهیه میشود، شکایت میکنند و میگویند که آنان از مجبوریت مردم استفاده میکنند و در بدل پول هنگفت به مردم ویزا و تکت تهیه میکنند.
شماری از شهروندان کشور میگویند که همزمان با تسلط امارت اسلامی بر افغانستان و بستهشدن ذخایر پولی بانک مرکزی، بهای مواد اولیه بهشمول آرد چندین برابر شده است و مردم توانایی خرید آن را ندارند. باشندهگان حوزۀ جنوبشرق کشور به سلاموطندار میگویند که بهای یک بوری آرد پیش از این یکهزار و ۶۰۰ افغانی بود؛ اما با رویکارآمدن امارت اسلامی به ۲ هزار و ۴۰۰ افغانی افزایش یافته است.
سران کشورهای گروه ۲۰ توافق کردهاند که برای جلوگیری از بحران انسانی در افغانستان، به این کشور کمک کنند. نشست گروه ۲۰ با محوریت افغانستان روز گذشته به میزبانی ایتالیا برگزار شد و رهبران کشورهای عضو این نشست تأکید کردند که به افغانستان کمک میکنند؛ اما این کمکها بهمعنای به رسمیتشناختن حکومت طالبان نیست.
شاهولی، از کارمندان دولت پیشین در بادغیس است که از افزایش بهای مواد اولیه شاکیست. او که نانآور ۲۰ عضو خانوادهاش است، میگوید که بهدلیل افزایش بهای مواد اولیه، بیکاری و نگرفتن معاش ماهانهاش هیچ موادی برای خوردن و گرمکردن خانهاش به زمستان پیشرو ندارد.
اورزولا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا اعلام کرد در نشست گروه ۲۰ دربارۀ افغانستان که در حال برگزاریست، بستۀ کمکی به ارزش یک میلیارد یورو به افغانستان را ارایه میکند. او گفته است که همه باید تلاششان را برای جلوگیری از بحران شدید انسانی و سقوط اقتصاد افغانستان به خرج دهند.
مسئولان شرکت هوایی کامایر میگویند که وزارت داخلۀ پاکستان از چند روز به اینسو با وضع قوانین جدید، به هواپیماهای آنان اجازۀ انتقال مسافران از کابل به اسلامآباد را نمیدهد. آنان میافزایند که دلیل وضع قوانین جدید روشن نیست و تا زمان نامعلوم تنها هواپیماهای خطوط هوایی بینالمللی پاکستان میتوانند میان کابل و اسلامآباد پرواز کنند.
اتحادیۀ تیلفروشان گذرگاه آقینه متشکل از بازرگانانیست که کاروبار مواد نفتی در ولایتهای شمال کشور را انجام میدهد. اعضای اتحادیۀ تیلفروشان گذرگاه آقینه اما میگویند که بهدلیل فروپاشی سیستم بانکداری، این اتحادیه ورشکست شده است. اللهداد معلم، رئیس اتحادیۀ تیلفروشان گذرگاه آقینه میگوید که وضعیت کنونی کشور به بازرگانان زیان رسانده است.
عصمتالله وردک، مسئول کارخانۀ «کابل فولاد» در شهرک صنعتی هرات است. او میگوید که بیش از ۱۲ سال میشود با سرمایهگذاری حدود ۲۰ میلیون دالر آمریکایی این کارخانه را ساخته است. او میگوید که هماکنون فعالیت کارخانهاش بهدلیل تحولات پسین در کشور، بستهبودن بانکها و فروشنشدن مواد موجود در کارخانهاش، متوقف شده است.
شماری از بازرگانان گذرگاه آقینه از اخاذی یک شرکت خارجی بهنام «تیسیآرسی/TCRC» در این گذرگاه شکایت میکنند و میگویند که این شرکت مافیاییست و به بهانۀ بررسی کیفیت تیل و گاز، از هر تُن مال بازرگانان ۸ دالر اخاذی میکند. عبدالرحیم، نمایندۀ شرکت «آریا اروپا» در گذرگاه آقینه میگوید، بررسی که این شرکت در مالهای بازرگانان انجام میدهد، دو شرکت دولتی «نورم استندرد» و «مدیریت مواد نفتی» نیز انجام میدهند.
قالین افغانستان در بسیاری از نقاط جهان بازار خوبی دارد؛ اما با رویکارآمدن امارت اسلامی صادرات آن کامل متوقف شده است. عبدالودود خان، مدیر حسابداری اتحادیۀ صادرکنندهگان قالین افغانستان میگوید که با رویکارآمدن امارت اسلامی، صادرات قالین رکود کرده و فروش آن در داخل کشور نیز کاهش یافته است. به گفتۀ او، در آخرین ماه حکومت پیشین از راه زمین ۷۴ هزار مترمربع و از راه دهلیز هوایی ۱۰ هزار مترمربع قالین …
نزدیک به دو ماه پیش -۲۴ اسد-، آخرین پایگاه جمهوری در کابل با فرار اشرف غنی به دست طالبان افتاد و خلای قدرتی که به دلیل فرار نابههنگام غنی به وجود آمد، روند خدمترسانی توسط نهادهای دولتی و خصوصی را مختل، بازارهای داخلی و خارجی را فلج و کمکرسانی توسط نهادهای بینالمللی به افغانستان را قطع کرد. فرار غنی، نه تنها مردم که افراد نزدیک به وی در حکومت و طالبان را نیز غافلگیر کرد.
احمدمسعود نیکزاد، سرپرست نشرات شرکت برشنا از افزایش بدهیهای برق وارداتی خبر میدهد. آقای نیکزاد به سلاموطندار میگوید که شرکت برشنا حدود ۶۲ میلیون دالر از کشورهای ایران، اوزبیکستان، تاجیکستان و ترکمنستان بدهکار است؛ در حالی که این شرکت تنها ۵۰ میلیون دالر در بودجۀ خود دارد.
غلامسخی، یکی از مالکان باغهای پسته در ولایت باغیس است. او میگوید که در ده سال گذشته باغهای زیادی را در این ولایت ساخته است، اما به گفتۀ او، امسال بهدلیل خشکسالی و بیتوجهی مسئولان دولت پیشین نتوانسته است از باغهایش حاصل خوبی بگیرد.
پس از تسلط امارت اسلامی بر شهر فیروزکوه، مرکز ولایت غور، بیشتر مردم بیکار شده و به جمعآوری گیاهان ارزشمند کوهی از جمله «یامه» روی آوردهاند. نورالله، باشندۀ شهر فیروزکوه میگوید که روزانه به کوهها میرود تا یامه جمعآوری و از عاید آن مصارف خانوادهاش را تأمین کند. او میگوید که هر کیلوگرام یامه را از ۱۵۰ تا ۲۰۰ افغانی به قاچاقچیان به فروش میرساند.
اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان امروز با پخش اعلامیهیی از کشورهای همسایه بهشمول پاکستان، ایران، اوزبیکستان و ترکمنستان خواسته است که به دور از تعاملات و دیدگاههای سیاسی با افغانستان تجارت کنند تا به مردم آسیب نرسد.
عبدالغنی، یکی از کشاورزان در بادغیس است. او میگوید که امسال دهها جریب زمین کشاورزیاش را گندم، جو، پالیز و کُنجد کاشته بود؛ اما بهدلیل خشکسالی هیچ حاصلی نگرفته است. عبدالغنی میافزاید که بیش از ۳۰ سال است در مربوطات شهر قلعۀنو، مرکز بادغیس سرگرم کشاورزیست و هیچگاهی با چنین وضعیت ناامیدکننده روبهرو نشده و زندهگی دشواری نداشته است.
