روز گذشته رسانههای پاکستانی گزارش دادند که فیض حمید، رئیس سازمان استخبارات نظامی پاکستان یا آیاسآی به دعوت طالبان عازم کابل شده و قرار است با مقامهای طالبان دیدار کند. آگاهان امور سیاسی دلیل آمدن رئیس سازمان استخبارات نظامی پاکستان را افزایش اختلافات درونی میان رهبران طالبان عنوان میکنند و …
برای فرار از کشور جنگزدهیی مثل افغانستان دلیل و توجیهی زیادی نیاز نیست. همین که میبیند این کشور بیش از ۴۰ سال است که در آتش جنگ میسوزد، دهها هزار کشته و زخمی داده و میلیونها تن آواره در سراسر جهان دارد خود دلایلی موجهی برای خروج از کشور به شمار میرود.
پس از تحولات اخیر در کشور شمار زیادی از باشندهگان بغلان که کارمند دولت بودند، اقدام به مهاجرت غیرمنظم کردهاند. خالمحمد، دارندۀ مدرک کارشناسی ارشد و استاد پیشین در یکی از دانشگاههای خصوصی بغلان میگوید که پس از تحولات اخیر اقدام به مهاجرت کرده و اکنون با خانوادهاش در ولایت نیمروز منتظر بازشدن مرز ایران است.
حوالی ساعت ۹ شب گذشته کابل و شماری از ولایتها گواه تیراندازیهای بیوقفۀ اعضای گروه طالبان بود. براساس گزارشها در نتیجۀ شلیکهای هوایی طالبان، در کابل ۹ تن کشته و ۳ تن دیگر زخمی شده و در ننگرهار نیز ۱۷ تن کشته و زخمی شدهاند. باشندهگان کابل میگویند، در حالیکه تیراندازی طالبان سبب ایجاد ترس در میان مردم شده بود…
زنگ خطر با سقوط پیهم ولایتها در کوچهپسکوچههای سرپل و جوزجان نواخته شد. جادههای مزدحم شهر و ادارههای دولتی هنوز از حضور زنان حتی مردان خلوت است و ترس و هراس زنان را در چهاردیواریهای خانه قرار داده است. زرغونه، باشندۀ سرپل و از فعالان حقوق زن میگوید که پس از حضور طالبان، زنان و خبرنگاران در ترس و هراس بهسر میبرند.
شماری از خبرنگاران از نقص قانون دسترسی به اطلاعات در کشور انتقاد میکنند و میگویند که با تغییر حکومت رسانهها زیر نظر قرار گرفتهاند. یکی از خبرنگاران بغلان با نام مستعار نجیب، میگوید که طالبان در اولین نشستشان با مسئولان رسانهها فیصله کردند که نشرات رسانهها باید در چارچوب امارت اسلامی باشد.
امرالله صالح میگوید که طالبان دسترسی به خدمات بشردوستانه را در این ولایت قطع کردهاند و این عملکردشان مطابق به قانون بینالمللی جنایت جنگی محسوب میشود. او گفته که خطوط تلفن در پنجشیر کامل قطع است و جریان برق نیز از سه روز به اینسو از سوی طالبان قطع شده است.
خبرگزاری رویترز گزارش داده است که ملا عبدالغنی برادر، معاون سیاسی و رئیس دفتر طالبان در قطر، حکومت آیندۀ افغانستان را رهبری خواهد کرد. رویترز نوشته است که دستکم سه منبع طالبان این خبر را امروز به این خبرگزاری تأیید کردهاند. به گفتۀ این منابع، ملا یعقوب، فرزند ملا عمر، بنیانگذار طالبان و شیرمحمد عباس استانکزی، معاون کنونی دفتر سیاسی این گروه در قطر، نیز در دولت آینده مقامهای عالی خواهند داشت.
فهیم دشتی، از سخنگویان جبهۀ مقاومت پنجشیر، در یک پیام صوتی در واکنش به گفتههای اخیر امیرخان متقی در پیوند به قطع و بینتیجهماندن گفتوگوها و آغاز جنگ و محاصرۀ پنجشیر از چهار سو توسط طالبان، میگوید که جنگ از چهار روز پیش دستکم از دو جبهه در این ولایت آغاز شده است.
سیداکبر آغا، از مقامهای پیشین طالبان، امروز در نشستی در کابل مردم افغانستان را به پشتیبانی از حکومت جدید فرا میخواند و میگوید که آنان باید نظام اسلامی اعلامشده از سوی طالبان را بپذیرند. او میافزاید که نظام اسلامی را در کشور تنها طالبان میتوانند پیاده کنند.
دهها زن هراتی امروز با سردادن شعار «یا مرگ یا زندهگی» در برابر ساختمان مقام این ولایت دست به راهیپمایی اعتراضی زدند. معترضان میگویند که زنان نیمی از پیکرۀ جامعهاند و حضور آنان تنها در مکتبها، دانشگاه و مرکزهای صحی کافی نیست؛ بل باید در تمامی عرصههای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی حضور داشته باشند.
پس از آن که طالبان بر کابل مسلط شدند، روند توقف فعالیت سفارتخانهها در کابل سرعت گرفت و کشورهای بزرگ به شمول آمریکا و بریتانیا به تخلیۀ کارمندان و بستن کامل سفارتخانههای خود پرداختند. با این حال، روسیه، چین، ایران و پاکستان از جملۀ کشورهایی اند که بر ادامۀ فعالیتشان در کابل تأکید کرده و گفتهاند که تصمیم ندارند سفارتخانههای خود را ببندند.
امیرخان متقی، رئیس کمیسیون دعوت و ارشاد طالبان امروز با پخش یک نوار صوتی گفته که گفتوگو با رهبران مقاومت در پنجشیر بینتیجه بوده است. او از مردم پنجشیر خواسته است که رهبرانشان را برای حل مشکل از طریق گفتوگو قانع کنند و کسانی را که به حل مشکل از مسیر گفتوگو باور ندارند، از این ولایت بیرون کنند.
بندر تجارتی شیرخان در مرز تاجیکستان پس از سقوط بهدست طالبان از فعالیت بازمانده بود، اما اکنون فعالیتهای تجارتی از این بندر از سر گرفته شده است. تاجرانی که از این بندر کالا وارد و صادر میکنند، میگویند، امنیت در این بندر تأمین است و فساد و کارشکنی نیز بهگونۀ کامل نابود شده است.
جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا، در نخستین سخنرانی خود پس از تکمیل روند خروج از افغانستان یکبار دیگر از تصمیم خود در برابر افغانستان دفاع کرده و گفته است که «بهترین تصمیم برای آمریکا خروج از افغانستان بود.» آقای بایدن عملیات هوایی تخلیۀ بیش از ۱۲۰ هزار تن از افغانستان را تحسین کرده است.
همزمان با بیرونشدن سربازان آمریکایی از میدانهوایی کابل، گروه طالبان کنترل عمومی این میدان را بهدست گرفت. سخنگوی این گروه و شماری دیگر از اعضای طالبان با حضور در میدانهوایی کابل میگویند، آمریکا در افغانستان شکست خورد و بیرونشدن سربازان این کشور نشان داد که آمریکا به اهداف نظامی خود در افغانستان دست نیافته است.
