شهر اهالیسی سانی‌نینگ آرتیشی و چیقیندیلر حجمی‌نینگ کوندن-کونگه کوپه‌یشی بیلن، چیقیندیلرنی باشقریش غزنی ولایتی مرکزی‌ده مهم یشش محیط معمالردن بیریگه ایلنگن.
غزنی شهری اهالیسی، چیقیندیلر ایریم حدودلرده کونلب یوللر، اریقلر و اوی‌لر یانیده قالیب کیتیشی، بونینگ عاقبتیده بد بوی هیدی ترقه‌لیشی، اطراف-محیط افلاسلنیشی و تورلی کسللیک‌لر کیلیب چیقه‌یاتگنینی ایته‌دیلر. اولر، قلعه امیرمحمدخان یولی، حیدرآباد کوپریگی، «سای دو آب» حدودی و شهرنینگ باشقه قسملریده چیقیندیلر اینگ کوپ توپلنیشینی ایته‌دیلر.
حیدرآباد کوپریگی حدودی‌ده یشاوچی گلاب‌الدین‌نینگ ایتیشیچه، چیقیندیلرنینگ توپلنیب قالیشی سببلی بو حدود ده باریب-کیلیش اونینگ اوچون قیینلشگن. او شونده‌ی دییدی: «بو ییرده جوده کوپ چیقیندی توپلنیب قالگن. آدملر چیقیندیلرنی شو جایگه، کانال ایچیگه تشلشه‌دی. توش پیتی و توشدن کیین جوده بد بوی هید ترقله‌دی. بو هید و ایسیق هوا تورلی کسلللیک‌لرنینگ ترقه‌لیشیگه سبب بولگن.»
غزنی شهری ینه بیر یشاوچیسی بشیر شونده‌ی دییدی:«ایریم حدودلرده مثلاً، خواجه علی یولی، موی مبارک، حیدرآباد کوپریگی و قلعه امیرمحمدخان تامانلرده چیقیندیلر کونلب قالیب کیته‌دی. آدملر قینلمسلیگی اوچون بو حدودلرده کثافت‌دانی اورنه‌تیش کیره‌ک.»
غزنی شهری‌نینگ ینه بیر قطار اهالیسی، شهرده چیقیندی قوطی‌لرنینگ آزلیگی و ایریم فقرالرنینگ جماعت تازه‌لیگیگه رعایه قیلمسلیگینی چیقیندیلرنینگ توپلنیب قالیشیگه سبب بوله‌یاتگن عامللر صفتیده کورستماقده.
غزنی شهری یشاوچیلریدن بولگن احمد هلال‌نینگ ایتیشیچه، شهرنینگ ایریم حدودلریده چیقیندی قوطی‌لرنینگ کم‌لیگی یا که عموماً یوقلیگی فقرالرنینگ چیقیندیلرنی یول چیت‌لریگه تشله‌شیگه سبب بولگن. اونینگ فکریچه: «شهرده کثافت‌دانی جوده کم، آدملر هم ییترلیچه همکارلیک قیلمه‌یدی. چیقیندیلر بیر جای‌ده توپلنیب قاله‌دی و بو اهالی‌نینگ اذیت بولیشیگه سبب بوله‌دی.»
غزنی ولایتیدن بولگن محمدصدیق هم شونده‌ی دییدی: «شهرده کثافت‌دانی کم. ایریم آدملر ایچیملیک ایچگندن کیین قاغازلرنی کوچه گه تشله‌یدی و شهرده ترتیب‌سیزلیککه سبب بوله‌دی. شهر حاکم‌لیگیدن کثافت‌دانیلرنی کوپه‌یتیریشنی سوره‌یمیز، شونده چیقیندیلر ییغیب آلینه‌دی و آدملر بو معمادن خلاص بوله‌دی.»
باشقه تاماندن، ایریم شفاکارلر چیقیندیلرنینگ بیر جای‌ده توپلنیب قالیشی تیری کسللیک‌لری و میکروب‌لرنینگ ترقه‌لیشیگه سبب بولیشیدن آگاه‌لنتیریشه‌دی. تیری شفاکاری بولگن محمداشرف صاحب‌زاده شونده‌ی دییدی: اجتماعی و یشش محیط تازه‌لیککه رعایه قیلمسلیک آدملرده هضم قیلیش تیزیمی، نفس آلیش یوللری و تیری کسللیک‌لری‌نینگ تاپیلیشیگه زمینه یره‌ته‌دی. اطراف-محیط ده‌گی افلاسلیک‌لر آزیق-آوقت محصولات‌لریگه توشگنده ایسه، هضم قیلیش تیزیمی کسللیک‌لری، میکروب‌لر و پرازیت‌لر سببلی یوزه گه کیله‌دیگن کسللیک‌لرنینگ ترقه‌لیشیگه قوله‌ی شرایط یره‌ته‌دی.»
شونگه قره‌می، غزنی شهری بلدیه‌سی مسئوللری‌نینگ ایتیشیچه، ایریم فقرالرنینگ چیقیندیلرنی ییغیش ایشلریده همکارلیک قیلمسلیگی، چیقیندی قوطی‌لری‌نینگ ییترلی ایمسلیگی و چیقیندیلر حجمی‌نینگ آرتیب باریشی بو جریان‌نی باشقریش‌نی قیینلشتیرگن. غزنی بلدیه‌سی تازه‌لش عمومی مدیری ضیاءالرحمن رشیدی گه کوره، اوشبو اداره شهردن قریب ۸۴۰ مترمکعب چیقیندینی ییغیب مخصوص چیقیندی تشلش جاییگه آلیب باره‌دی. اونینگ کوپه‌یتیریشیچه: «چیقیندیلر آلیب کیتیلگندن کیین قیته ایشلش و اولردن ینه فایده‌لنیشنی یولگه قویه‌دیگن کمپنیه‌نی تاپیشگه حرکت قیله‌یپمیز و بوتوغریده شهر حاکمی ایریم کمپنیه‌لر بیلن اوچرشگن.»
غزنی بلدیه‌سی‌نینگ معلومات‌لریگه کوره، حاضرده شهرده ۲۰۰ ته چیقیندی قوطیسی موجود. یقین کیله‌جکده ینه ۲۵۰ دن آتیق چیقیندی قوطیسینی اورنه‌تیش ریجه‌لشتیریلگن.
غزنی ولایتی اطراف-محیط‌نی محافظه قیلیش اداره‌سی هم چیقیندیلرنی قیته ایشله‌مسلیک چیقیندیلرنی باشقریش ساحه‌سیده‌گی جدی معمالردن بیری ایکنینی ایته‌دیلر. غزنی اطراف-محیط‌نی محافظه قیلیش اداره‌سی جماعتچیلیک بیلن علاقه‌لر بولیمی باشلیغی حکمت‌الله مهران‌نینگ ایتیشیچه، اوشبو اداره چیقیندیلرنی باشقریش جریانینی منتظم روشده، هر آی و هر چاره‌کده نظارت قیلیب باره‌دی. او شونده‌ی دییدی: «غزنی اطراف-محیط‌نی محافظه قیلیش اداره‌سی هر آی‌ده و هر چاره‌کده منتظم نظارت آلیب باره‌دی. اوشبو مسئله‌نی تیگیشلی کمپنیه بیلن هم محاکمه قیلگن‌میز. باشقه کمپنیه‌لر هم بار و چیقیندیلرنی باشقریش همده قیته ایشلش ضرور. بو هم اطراف-محیط، هم بلدیه اوچون فایده‌لی دیر.»
چیقیندیلرنی قیته ایشلش تیزیمی‌نینگ یوقلیگی و شهر چیقیندیلری حجمی‌نینگ آرتیب باریشی، غزنی‌ده اطراف-محیط بیلن باغلیق مهم معمالردن بیریگه ایلنگن. بلدیه هر هفته یوزلب مترمکعب چیقیندینی ییغیب آلسه-ده، اولرنی اسره‌مسدن و قیته ایشله‌مسدن توغریدن-توغری کومیش توپراق و سوو منبعلری‌نینگ افلاسلنیشی، یاقیم‌سیز هیدنینگ کوپه‌یشی همده کسللیک‌لرنینگ ترقه‌لیشیگه سبب بولگن.
