همزمان با افزایش استفاده از شبکههای اجتماعی و کاهش فرصتهای کار حضوری برای زنان، فروشهای آنلاین در بادغیس به یکی از راههای درآمدزایی برای شماری از دختران و زنان تبدیل شده است. آنان میگویند که با وجود مشکلهای اقتصادی، تلاش میکنند از راه فعالیتهای آنلاین بخشی از هزینههای زندگی شان را تأمین کنند.
لاله اکرمی، مسئول فروشهای آنلاین در شرکت «پنبهریز»، میگوید که نزدیک به یک سال است در این بخش فعالیت دارد. او، هدفش از آغاز این کار را ایجاد شغل و رسیدن به استقلال مالی عنوان میکند. به گفتهی او، اکنون شماری از دختران نیز در کنار او سرگرم کار اند و از راه فروش آنلاین درآمد کسب میکنند.
لاله که محصولهای مراقبت از جلد و مو را به فروش میرساند، کارش را با سرمایهی اندک آغاز کرده و به تدریج توانسته مسیر کاری خود را گسترش دهد. «هدف من از آغاز این کار، ایجاد شغل و کارآفرینی بود. خدا را شکر هم خودم به درآمد رسیدم و هم دوستانی که با من کار میکنند. با هفت هزار افغانی توانستم کسبوکار خود را شروع کنم. الحمدلله توانستم درآمدهای خوبی داشته باشم.»
شماری از دختران در بادغیس، میگویند که فروشهای آنلاین برای آنان فرصتی فراهم کرده تا بدون حضور در محیطهای کاری، فعالیت اقتصادی داشته باشند. زیبا احساس ۲۳ساله که حدود یک سال میشود این کار را آغاز کرده، مستقلبودن کار آنلاین و محدودیتهای شغلی برای زنان را از دلیلهای اصلی روآوردنش به این حرفه میداند. «به خاطری به این کار رو آوردم که یک کار مستقل است و مثل کار حضوری بالای سرم رییس ندارم. برای خانمها کار آنلاین مؤثر است؛ چون کار حضوری خیلی محدود شده است. معاشی که دریافت میکنم. گاهی مصرف خودم را تکمیل میکند، اما تا حالا نشده که تمام مصرف فامیل را پوره کند.»
با این حال، زنانی که در این بخش فعال اند، میگویند که فروشهای آنلاین همیشه ثابت نیست و آنان با مشکلهای مختلفی روبهرو اند. اصیلا عثمانی، دانشآموز صنف دوازدهم در بادغیس که به دلیل مشکلهای اقتصادی خانواده، به فروش آنلاین رو آورده است، میگوید که پایینبودن میزان فروش، از بزرگترین چالشهای این کار است. «وضعیت اقتصادی خانوادهی ما خوب نبود و خواستم در کنار درس، کاری داشته باشم تا بتوانم به بخشی از مصرف خود و خانواده کمک کنم. متأسفانه معاش ثابت ندارم و فروش بسیار کم است. بعضی وقتها حتا نمیتوانیم نیازهای ضروری را به راحتی تهیه کنیم.»
آرزو، دختر دیگری در بادغیس که بیش از دو سال میشود در بخش فروشهای آنلاین فعالیت دارد، میگوید که کارش را با سرمایهی اندک آغاز کرده و اکنون از چندین ولایت مشتری دارد. «با پول کم خودم شروع کردم. اکنون مشتریانم از چندین ولایت هستند و از کیفیت محصولهایم راضی اند.»
فوزیه ایماق ۲۳ساله، نیز فروش آنلاین را راهی برای ادامهی فعالیت اقتصادی زنان میداند. «جنسها را به صورت آنلاین تهیه و عرضه میکنم. لباس، وسایل آرایش، کفش و کیف (دستکول) داریم و سفارشهای مشتریان را هم میپذیریم.»
در همین حال، کارشناسان حوزهی تکنولوژی، تأکید میکنند که گسترش فروشهای آنلاین میتواند فرصتهای تازهای برای اشتغال زنان و جوانان ایجاد کند. میرویس صادقی، کارشناس حوزهی تکنولوژی، میگوید که کیفیت محصول، نحوهی برخورد با مشتری، آگهیهای مؤثر و تحویل به موقع جنسهای سفارششده، از مهمترین عاملهای موفقیت در تجارت آنلاین به شمار میرود. «رشد فروش آنلاین فرصتهای بسیار زیادی برای جوانان ایجاد کرده؛ مانند ایجاد شغل، راهاندازی کسبوکارهای کوچک و کسب درآمد از طریق شبکههای اجتماعی و اینترنت. برای جلب اعتماد مردم باید در بارهی محصول معلومات دقیق ارائه شود، پاسخ سریع به مشتری داده شود و تحویلدهی سالم و به موقع انجام شود.»
با وجود رشد نسبی فروشهای آنلاین در افغانستان، نبود زیرساختهای قوی اینترنتی و پایینبودن اعتماد عمومی به خرید آنلاین، از چالشهای عمده در برابر گسترش تجارت آنلاین به شمار میرود. در بسیاری از ولایتها به ویژه مناطق دوردست، ضعف اینترنت و هزینهی بلند بستههای اینترنتی سبب کاهش فعالیت فروشندگان شده تا ارتباط آنان با مشتریان به گونهی دوامدار برقرار نماند.
