سونگی ییللرده آنلاین اویینلر افغانستاندهگی یاشلرنینگ سیوملی مشغولاتلریدن بیریگه ایلنگن. هوشمند تلفونلر و اینترنتدن فایدهلنیش امکانیتلرینینگ کوپهیشی بیلن بو مشغولات کوپلب یاشلر اوچون جسمانی اویینلر و سپورت بیلن شغللنیشنینگ اورنینی ایگللهگن.
سلاموطندار، اوشبو گزارشده افغانستاننینگ ۱۰ ولایتیدن ۲۰ نفر یاش بیلن صحبت قیلگن؛ بو یاشلر، یاش، ایش وضعیتی و یشش جاییدهگی فرقلر گه قرهمی آنلاین اویینلر گه اساساً کونگیلآچیش، وقت اوتکزیش، بوش وقتنی تولدیریش، ایشسیزلیکدن قاچیش، روحی باسیمنی کمهیتیریش، قیینچیلیکلردن وقتینچه اوزاقلشیش، مجازی مکانده دوستلر بیلن ملاقات قیلیش همده اویینلردهگی هیجان و قیزیقیشنی تجربه قیلیش اوچون آنلاین اویینلر گه یوز کیلتیرگنلرینی ایتگنلر.
گزارشده صحبت قیلگن ۲۰ نفر یاشنینگ ۱۵ نفری اوغیل باله، بیش نفری ایسه قیز بولیب، اولرنینگ یاشی ۱۸ دن ۳۵ یاشگچه. اولردن ۱۴ نفری ایشلهیدی، آلتی نفری ایسه ایشسیز. یاشلرنینگ ایتیشیچه، آنلاین اویینلر ایریملری اوچون عادی کونگیلآچر مشغولات بولیب قالمهی، بوش وقتنی اوتکزیش و دوستلر بیلن ملاقات قیلیشنینگ بیر قسمی گه ایلنگن.
فاریاب ولایتیدن بولگن و کمپیوتر ساینس فنلری یونهلیشینی تماملهگن ۲۴ یاشلی مصطفا عزیزینینگ ایتیشیچه، او کرونا ویروس باشلنگنیدن بیری، یعنی ییتی ییلدن بویان پابجی اوینهیدی. اونینگ سوزلریگه کوره، پابجی اونینگ سیوملی مشغولاتلریدن بیریگه ایلنگن و او هر کونی ایشینی توگهتیب، اوی گه قیتگچ، بوش وقتینینگ بیر قسمینی اوشبو اویینگه اجرهتهدی. او شوندهی دییدی: «بو اویینگه یوز کیلتیریش سببی شو کی، اوزیم کونگیلآچرلیک اوچون بو اوییندن فایدهلنه من، بیکارلیک و دمآلیش پیتلریده اوینهیمن، کیچ قورون تورت یریم یا کی بیش گچه وظیفهده بولهمن کیین ایسه اویگه بارگچ وقت اوتکزیش اوچون پابجی اوینهیمن و باشقه اوی ایشلرینی بجرهمن.»
آنلاین اویینلر گه قیزیقیش سببلری تورلیچه بولگنی کبی، اویین توری و اونگه اجرهتیلهدیگن وقت هم هر خیل. گزارشده صحبت قیلگن ۲۰ نفر یاشنینگ ۱۶ نفری پابجی، بیر نفری آنلاین لدو، ینه اوچ نفری ایسه جنگاور آنلاین اویینلرنی اوینهیدی. اولر هر کونی ایکی ساعتدن ییتی ساعت گچه وقتینی اوشبو مشغولات گه صرفلشینی ایتگن.
نورستان ولایتی کامدیش تومنیدن بولگن ۲۰ یاشلی شگوفه، ایکی ییلدن بیری وقتینینگ کوپ قسمینی لدو اوینش گه صرفلهیاتگنینی بیلدیرهدی. اونینگ سوزلریگه کوره، او بو اویین بیلن دوستلری آرقهلی تنیشگن و قیزیقیب قالگچ، اوییننی موبایل تلفون گه اورنتگن. او شوندهی دییدی: «اورتاقلریمدن بیری بو اوییننی کورستدی، قیزیقدیم، کیین ایسه موبایل گه اورنتدیم و اویین گه باشلهدی. چونکی قیزیقرلی اویین، دوستلر بیلن اوینش باشقچه. هر کونی ایکی-اوچ ساعت اوینهیمن. ایشیم بولمسه کوپراق اوینهیمن.»
آنلاین اویینلر یاشلر اوچون فقط وقت اوتکزیش واسطهسی ایمس، بلکی مالیهوی خرهجتلر هم طلب قیلهدی. اویین پاکتلری و اینترنت ساتیب آلیشدن تارتیب، اوییننی تیزراق و صفتلیراق ایشلهتیش اوچون موبایل تلفونلرنی المشتیریش گه بولگن خرهجتلر موجود.
گزارشده صحبت قیلگن ۲۰ نفر یاشنینگ ۱۲ نفری آیی گه اویین پاکتلرینی ساتیب آلیش و تلفون المشتیریش اوچون ۵۰۰ افغانیدن ۱۰۰ دالرگچه مبلغ صرفلشینی، سکیز نفری ایسه اویینلرنی بیپول اوینشینی بیلدیرهدی.
اینترنت پولی گه کیلسک، یاشلر آیی گه ۵۰۰ افغانیدن بیرمینگ ۵۰۰ افغانیدن تارتیب مبلغنی اینترنت پاکتلریگه صرفلشهدی. بوندن تشقری، ۱۷ نفر یاش اویینلر گه تیزراق و صفتلیراق کیریش اوچون موبایل تلفونلرینی المشتیرگنینی بیلدیرگن.
بلخ مرکزی مزارشریف شهری یشاوچیسی بولگن ۲۳ یاشلی یما نوری شوندهی دییدی: «هر آی اویین اوچون تخمیناً ۱۰۰ دالر یا کی اوندن کمراق مبلغ صرفلهیدی. پابجی گه قیزیقیب قالگچ اول سامسونگ تلفوندن فایدهلنردیم، کیینچهلیک ایسه اوییننی یخشیراق اوینش اوچون تخمیناً ۶۰۰ دالر صرفلب، ینگی ۱۴ پرومکسنی ساتیب آلدیم.»
خودّی شونینگدیک، هرات یشاوچیسی بولگن ۱۸ یاشلی فریدون، ییتی ییلدن بیری پابجی اوینهیدی ایتیشیچه، اجتماعی ترماقلر آرقهلی بو اویین گه قیزیقیب قالگن و هر آی یخشی اویینلر اوچون دییرلی اوچ مینگ افغانی صرفلهیدی. او شوندهی دییدی: «هر آی اکونت اوچون ایکی یریم دن اوچ مینگ صرفلهیمن چونکی هر قنچه پول مصرف قیلسنگیز اکونت شونچهلیک کوچلی بولهدی و مین ایسه پابجی اوینهگنیم اوچون هر آی فقط UC ساتیب آلهمن.»
اویین اوچون کوپ وقتنی اوتکزیش یانیده، ایریم یاشلرنینگ اویقو ترتیبی و کوندهلیک حیاتی هم آنلاین اویینلر تأثیریده اوزگرگن.
گزارشده صحبت قیلگن ۱۶ نفر یاشنینگ ایتیشیچه، کیچه ساعت ۹ دن بامداد پیتی ساعت ایکی گچه کیتمه-کیت آنلاین اویین اوینش گه مصروف و ۱۴ نفری ایسه اویقو و آوقتلنیش ترتیبی بوزیلگنینی ایتگنلر.
اویقو و کوندهلیک ترتیبنینگ بوزیلیشی نهفقط یاشلرنینگ جسمانی و روحی حالتیگه، بلکی اولرنینگ اجتماعی مناسبتلریگه هم تأثیر کورستگن. ایریم یاشلر آنلاین اویینلرنی باشقهلر بیلن ملاقات قیلیش واسطهسی دیب بیلیشسه-ده، اویینگه اجرهتیلهدیگن وقتنینگ آرتیشی قرینداشلر و دوستلر بیلن یوزمه-یوز ملاقاتنینگ کمهیشیگه آلیب کیلگنینی ایتیشهدی.
کابلدن بولگن ۲۶ یاشلی صبغتالله، آنلاین اویینلر گه قیزیققنی سببلی، اویقو ساعتینی سیزیلرلی درجهده کمهیتیرگنینی معلوم قیلهدی. او شوندهی دییدی: «اویین گه باشلهگنیمدن بیری اویقو ساعتیم کمهیگن و اوللری کیچه ساعت ۹ و ۱۰ یا کی نهایت ۱۱ ده اوخلردیم و ایندی بیر یا کی ایکیده اوخلهیمن. اوخلشده اوچ و تورت ساعت فرق کیلگن چونکی اویین گه کوپ قیزیقهمن و انده-سنده کیچه آوقتی یا کی توش آوقتینی وقتیده استعمال قیلمهیمن.»
شونینگدیک، تخار ولایتی یشاوچیسی بولگن ۲۶ یاشلی احمد، تورت ییلدن بیری آنلاین اویینلر بیلن مشغول و اویینلر گه کوپ قیزیققنی سببلی دوستلری و فیزیکی اویینلردن اوزاقلشتیرگنینی بیلدیرهدی. او شوندهی دییدی: «هه. بیز کوپینچه وقتیمیزنی اویین اوینشگه صرفلهیمیز. اورتاقلر بیلن اولتیریب قصهلشیش اوچون وقت قالمهیدی، آلدین دوستلر بیلن اولتیرردیک یا کی فوتبال اوینردیک یا کی ورزش قیلردیک. ایندی، هم ورزش همده فوتبالدن اوزاقلشگن میز، دوستلر بیلن هم اوچرهشمهیمیز.»
ایریم جمعیتشاسلر هم، آنلاین اویینلرنینگ عاقبتلریگه اعتبار قرهتیب، بوندهی اویینلردن حددن تشقری فایدهلنیش یاشلرنینگ اجتماعی مناسبتلری و کوندهلیک فعالیتلریدهگی اشتراکینی کمهیتیریشی ممکنلیگیدن آگاهلنتیرهدی.
جمعیتشناس حکمتالله فیاض گه کوره، آنلاین اویینلردن حددن تشقری و ناتوغری فایدهلنیش یاشلرنینگ روحی حالتی، انگیزه و اجتماعی مناسبتلریگه سلبی تأثیر کورسهتیب، اولرنی یالغیزلیک و اجتماعی اجرهلیشگه آلیب کیلیشی ممکن. اونینگ ایتیشیچه: «اجتماعی مناسبت در حقیقت جامعه و جامعهدهگیلرنینگ حقیقی یقینلشوویدن شکللنهدی. آنلاین اویینلردن حددن تشقری و ناتوغری فایدهلنیش یاشلرنینگ انگیزه، روح و اجتماعی مناسبتیگه سلبی تأثیر قویهدی همده اولرنینگ جسمانی و فکری اوسیشیگه توسیق بولهدی و بوتونلی آلگنده اولرنی همه نرسهدن اوزاقلشتیرهدی.»
روانشناس شفیقالله انصار ایسه، یاشلر آرهسیده اویقونینگ کمهیشینی خُلق-اطوار و روحی معمالر گه آلیب کیلووچی مهم عامللردن بیری دیب حسابلهیدی. اونینگ ایتیشیچه، اویقو ترتیبینینگ بوزیلیشی عصبیلیک، تجاوزکارلیک و باشقه روحی معمالر گه سبب بولیشی ممکن. او شوندهی دییدی: «یاشلیک پیتیده ترتیبلی اویقونی آلتیدن سکیز ساعت دیب تعریفلشهدی و یاشلر همده اوسمیرلر کیچه تاماندن بیش ساعت یا کی اوچ ساعت اوخلسه و اولرنینگ عصبیلیک، تجاوزکار و حوصلهسیزلیککه آلیب کیلهدی و اوزاق مدت ده اضطراب و توشکونلیککه دوچ قیلهدی.»
افغانستان مخابرات خذمتلرینی ترتیب گه سالیش ادارهسی، میلادی ۲۰۲۰ ییل، دسمبر آییده پابجی اویینینی وقتینچه بلاکلهگنینی اعلان قیلگن ایدی. میلادی ۲۰۲۲ ییل اپریل آییده ایسه اسلام امیرلیگی کابینهسی پابجی و تیکتاک نی بلاکلش توغریسیده قرار چیقرگن. شونگه قرهمی، ایریم یاشلر VPN خذمتلریدن فایدهلنیب پابجی اویینیگه کیریشده دوام ایتماقده.
