سلام‌وطندارنینگ ۲۵ نفر یاش (۱۴ نفر ییگیت و ۱۱ نفر قیز) بیلن اوتکزگن صحبت نتیجه‌لری شونی کورسته‌دی کی، اولردن ۱۱ نفری اقتصادی معمالر، یشش خره‌جتلری‌نینگ آشیشی، ایش حقلری‌نینگ پست‌لیگی همده برقرار ایش اورینلری‌نینگ یوقلیگی سببلی بیر وقت‌نینگ اوزیده بیر نیچته ایشده ایشلشگه مجبور بولگن. درآمدلری آشیشیگه قره‌می، بونده‌ی حالت اولرنی چرچاق، ایش باسیمی‌نینگ کوچه‌یشی همده تعلیم آلیش و شخصی حیات گه وقت ییتیشمسلیگی کبی معمالر گه روپه‌ره قیلگن.
شونینگدیک، ۹ نفری تورلی کسب‌لر گه بولگن قیزیقیشی، ینگی کونیکمه‌لرنی اورگنیش و بیش نفری ایسه درآمدینی آشیریش همده بوش وقتینی اونوملی اوتکزیش مقصدیده بیر وقت‌نینگ اوزیده بیر نیچته ایش بیلن شغللنه‌دی.
اوشبو تدقیقات نتیجه‌لری شونی کورسته‌دی کی، یاشلرنینگ ۱۶ نفری بیر وقت‌نینگ اوزیده ایکیته، قالگن ۱۹ نفری ایسه اوچته ایشده ایشله‌یدی. ایش فعالیتی توریگه کوره، ییتی نفری رسمی سکتورده، آلتی نفری خصوصی سکتورده، قالگن ۱۲ نفری ایسه بیر وقت‌نینگ اوزیده هر ایکی سکتورده فعالیت یوریته‌دی.
کابل‌لیک ۲۳ یاشلی احمد، کمپیوتر فنلری یونه‌لیشینی تمامله‌گن ایتیشیچه، او تکنالوژی و دستورلش (برنامه نویسی) گه بولگن قیزیقیشی، تجربه آرتیریشی و بیلیم همده کونیکمه‌لرینی آشیریش، شونینگدیک مالیه‌وی احتیاجلرینی قاندیریش مقصدیده بیر وقت‌نینگ اوزیده ایکیته ایشده ایشله‌یدی. او شونده‌ی دییدی: «تکنالوژی، دستورلش و ینگی تیزیملرنی یره‌تیشگه جوده قیزیقه‌من. قچانکی مینگه ایشلش یا کی بیرار لایحه اوستیده فعالیت یوریتیش امکانیتی توغیلسه، اوندن تجربه آرتیریش، اورگنیش و اوز بیلیم همده کونیکمه‌لریمنی آشیریش اوچون فایده‌لنیشگه حرکت قیله‌من.»
باشقه تاماندن، هرات ولایتیدن بولگن ۳۴ یاشلی علی محمدی‌نینگ ایتیشیچه، بیته ایش آرقه‌لی تاپیله‌دیگن درآمدنینگ کم‌لیگی و اقتصادی قیینچیلیک‌لر سببلی او یشش خره‌جتلرینی قاپلش مقصدیده بیر وقت‌نینگ اوزیده اوقیتووچیلیک، دوالش ایشلری و فریلنسر فعالیتی بیلن شغللنه‌دی. او شونده‌ی دییدی: «افسوس کی، اقتصادی شرایط جوده آغیر. بیرگینه ایش آرقه‌لی تاپیله‌دیگن درآمد حیاتی خره‌جتلرنی قاپلشگه مطلقا ییتمه‌یدی. اگر فقط بیته ایش بیلن چیکلنیشگه مجبور بولسک، بو انسان‌نینگ حیات صفتیگه جدی تأثیر کورسته‌دی و تورموش درجه‌سی پسیه‌دی. نتیجه‌ده کوپلب خره‌جتلریمیزنی قاپلش امکانیگه ایگه بولمه‌یمیز.»
اوشبو تدقیقات نتیجه‌لری شونی کورسته‌دی کی، صحبتده اشتراک ایتگن یاشلرنینگ آی‌لیک درآمدی ۱۱ مینگدن ۳۰ مینگ افغانیگچه بولگن. اولردن ۲۱ نفری برچه ایش فعالیتلری آرقه‌لی، قالگن تورت نفری ایسه فقط بیته ایشیدن درآمد آله‌دی.
پروان ولایتیدن بولگن ۲۲ یاشلی بکتاش عزیزی‌نینگ ایتیشیچه، او اوقیتووچیلیک که بولگن قیزیقیشی و درآمدنینگ کم‌لیگی سببلی بیر وقت‌نینگ اوزیده اوچته ایشده ایشله‌یدی همده آیی گه جمعی ۱۱-۱۲ مینگ افغانی درآمد تاپه‌دی. او شونده‌ی دییدی: «ایرته‌لب ایکی ساعت و توشدن کیین ینه ایکی ساعت دوامیده ایکیته اوقوو مرکزیده درس بیره‌من. درآمدیم فایز اساسیده، یعنی اوقووچیلر سانیگه قره‌ب بیلگیلنه‌دی. بوندن آیی گه تخمیناً ۳-۴ مینگ افغانی درآمد آله‌من.»
کابل‌لیک ۲۸ یاشلی حمیده، ژورنالیست و تیکووچیلیک فعالیتینی بیر وقت‌نینگ اوزیده آلیب باریشینی ایته‌دی. او شونده‌ی دییدی: «بیر آی‌لیک درآمدیم هر خیل بوله‌دی. بعضی آی‌لرده کوپراق، بعضی آی‌لرده ایسه کمراق، مثلاً ۱۰ مینگدن کوپراق یا که کمراق درآمد قیله‌من. ژورنالیست ایشلرینی کوپراق بجره‌من، تیکووچیلیک بیلن ایسه کمراق شغللنه‌من.»
نیچته ایش بیلن شغللنیش‌نینگ عاقبت‌لری
بیر وقت‌نینگ اوزیده بیر نیچته ایش بیلن شغللنیش شخص اوچون اقتصادی منفعت‌لر، تجربه آرتیریش و ینگی کونیکمه‌لرنی اورگنیش امکانیت‌لرینی یره‌تیشی بیلن بیرگه، ایریم قیینچیلیک‌لرنی هم کیلتیریب چیقره‌دی. جمله‌دن اوشبو گزارش‌ده صحبت قیلگن ایریم یاشلر بیر نیچته ساحه‌ده ایشلش اویقوسیزلیک، چرچاق و تعلیم آلیش امکانیت‌لریدن اوزاقلشیشگه سبب بولگنینی ایتیشگن.
کابل شهریدن بولگن ۲۲ یاشلی فرزانه‌نینگ ایتیشیچه، ایکی ساحه‌ده ایشلشنی باشله‌گنیدن سونگ، چرچاق و روحی زوریقیشگه دوچ کیلگن. او شونده‌ی دییدی: «بیر وقتده نیچه جایگه ایشلش مین اوچون قیینچیلیک‌لرنی کیلتیریب چیقردی. بعضاً اولگورمه‌ی قاله‌من، بعضاً ایسه حددن تشقری چرچب کیته‌من. ایشلریمگه ییتیشیشگه حرکت قیله‌من، بیراق چرچاغیم جوده هم آرتیب کیته‌دی.»
کابل شهریده یشاوچی، بیر وقت‌نینگ اوزیده ایکی ایشنی آلیب باره‌یاتگن ینه بیر صحبتداش – ۲۵ یاشلی حلیمه شونده‌ی دییدی: «مین اوچون اینگ اساسی معما ایش، تعلیم و شخصی حیات اورته‌سیده وقت‌نی توغری تقسیملش دیر. بعضاً مسئولیتلرنینگ کوپلیگی و وقت‌نینگ ییتیشمسلیگی سببلی برچه ایشلرنی صفتلی بجریشیم قیینلشه‌دی. بونده‌ی وضعیت‌لرده ایشلرنی مهم‌لیگیگه قره‌ب استوارلشتیریشگه مجبور بوله‌من.»
ایریم روان‌شناسلرنینگ فکریچه، یاشلر شخصی حیات، دم‌آلیش و بیر نیچته ایش اورته‌سیده موازنت‌نی تأمینلشگه ایشانچ حاصل قیلگنلریدن سونگ، تورلی اقتصادی فعالیت بیلن شغللنیشنی باشلشلری ممکن.
روان‌شناس سیدروح‌الله رضوانی‌نینگ ایتیشیچه، بیر نیچته ساحه‌ده ایشلش روحی سلامت‌لیک‌نی قربان بولمسلیگیگه سبب بولمسلیگی کیره‌ک. او شونده‌ی دییدی: «یاش کیشی بیر وقت‌نینگ اوزیده بیر نیچته وظیفه‌ده ایشلشی و حیات‌ده‌گی باشقه احتیاجلرینی قربان قیلیشی اونینگ حیاتی همده روحی سلامت‌لیگیگه ضرر ییتکزه‌دی.»
اسلام امیرلیگی ایش و اجتماعی ایشلر وزیرلیگی، ایش‌سیزلیکنی کمه‌یتیریش و یاشلرنی ایش بیلن تأمینلش امکانیت‌لرینی یره‌تیش مقصدیده تخنیک و کسبی تعلیم دستورلری، محنت کونیکمه‌لرینی آشیریش، شونینگدیک، خصوصی سکتور و همکار تشکیلاتلر بیلن همکارلیکنی یولگه قوییش بوییچه ایش آلیب باره‌یاتگنینی معلوم قیله‌دی.
اوشبو وزیرلیک‌نینگ نشرات و اخبارات باشلیغی محمدصدیق توحیدی شونده‌ی دییدی: «تفتیش و یول کورسه‌تیش ریاستی اوتگن ییلی ۴۷۰ ته دولت و نادولت موسسه‌سینی تیکشیرودن اوتکزدی. شو دور مابینیده محنت گه عاید ۵۰ ته عریضه و شکایت کیلیب توشدی. اولردن ۴۵ ته‌سی تولیق کوریب چیقیلدی و ۲۹۲ نفری خادم‌نینگ حقوقی تأمینلنیشی وعده قیلیندی.»
سونگی ییللرده، افغانستانده یشش خره‌جتلری‌نینگ آشیشی، درآمدلرنینگ پست‌لیگی و ایش اورینلری امکانیت‌لری‌نینگ چیکلنگنی ایریم یاشلرنی بیر وقت‌نینگ اوزیده ایکی یا کی اوندن آرتیق ایش بیلن شغللنیشگه اونده‌ماقده. بونده‌ی شرایط‌ده بیر نیچته ایشدن آلینه‌یاتگن درآمد اولرنینگ اقتصادی احوالینی معلوم درجه‌ده یخشی‌لشگه خذمت قیله‌دی.
