نتیجهی یک پژوهش علمی تازه، نشان میدهد که خطرهای بهداشتی ناشی از تولید پلاستیک، مصرف و دورانداختن زبالههای آن، در صورت اتخاذنکردن اقدامهای بنیادین و پیشگیرانه برای مقابله با این بحران جهانی روزافزون، در سالهای آینده به صورت فزاینده افزایش خواهد داشت.
در روزهایی که روزنامهها و شبکههای خبری لبریز از عنوانهای مربوط به تبادل موشک، تهدیدهای نظامی و درگیری میان ایران و اسرائیل اند، عمدهی توجهها به جنبههای سیاسی و انسانی این بحران معطوف شده است. اما سایهی سنگین آسیبهایی که این جنگها به طبیعت و منابع زیستی منطقه میزنند، هنوز بررسی نشده و از چشمان عمومی پنهان مانده است.
افغانستان با این که در سه سال پسین در بیسرنوشتی سیاسی ناشی از تحول بزرگ سیاسی و نظامی که منجر به فروپاشی جمهوری و رویکارآمدن دوبارهی امارت اسلامی شد، به سر میبرد؛ اما با این وجود، برخی از کشورها راه تعامل و تقویت مناسبات با افغانستان را در پیش گرفته اند.
شماری از باغداران در پروان که روشهای جدید باغداری را فرا گرفته اند، میگویند که با عملیسازی روشهای جدید کشاورزی، میزان حاصلات باغهای شان افزایش یافته است. میرحمزهی ۵۰ساله، باغدار در ولسوالی بگرام پروان، میگوید که با استفاده از روشهای جدید کشاورزی توانسته از آن، حاصلات بهتری بردارد.
سفر به بیرون از افغانستان، در وضعیتیکه کشور متأثر از تحولات سیاسی و اجتماعی پسین است و بار گران دشواری اقتصادی را متحمل میشود، نه تنها امری غیرضروری که شاید محال به نظر برسد؛ اما اگر هدف از سفر -که این جا اوزبیکستان مورد نظر ما است-، خریدن هدیه، رفتن به رستورانتهای متفاوت و کافهگردی نه، بل بهدستآوردن تجربههای تازه باشد، میتوان با حداقل هزینهی ممکن، سفر کرد. برای برنامهریزی یک سفر با هزینهی اندک، کافی است که پیش از سفر، از تجربهی کسانی که قبلاً چنین سفرهایی را تجربه کرده اند، بهره گرفته و در جریان سفر نیز، باید تلاش کنیم که از وسایط حملونقل عمومی مانند بسهای مسافربری و مترو استفاده کنیم.
امارت اسلامی در دو سال گذشته، کوشیده که با کشورهای همسایه و منطقه روابط خوبی برقرار کند و به نحوی از انزوایی که در آن گیر کرده، بیرون بیاید تا بتواند به روند نرمال حکومتداری در افغانستان برسد.
پنجمین نشست مشورتی سالانهی سران کشورهای آسیای مرکزی که در ۱۴ سپتمبر در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان برگزار شد، به یک رویداد در واقع تاریخی تبدیل شد که نمونهی بارزی همبستگی همکاریهای منطقهای و همچنان آمادگی برای تقویت صلح و ثبات در منطقه است.
«کوشش کردم از فضای تنگ خانه استفاده و خود را مصروف کنم. این را درک میکردم که استعدادهایم سرکوب میشود و خواستم موضوعات را از طریق نوشتههایم بیان کنم و روحیهی ازدسترفتهام را بازگردانم.» این گفتههای سحر شریفی است؛ بانویی که پس از بستهشدن دانشگاهها، از تحصیل باز مانده است.
«آرزو داشتم که خودم یک مکانی داشته باشم تا از طریق آن، بتوانم به شماری از افرادی که معلول اند، به دختران و زنان یا حداقل به کودکان یتیم، فعالیتی کرده باشم.» این، آرزوی دختری به نام رؤیا است که اکنون، حتا نمیتواند از چهاردیواری خانه بیرون بزند و برای خودش کاری با درآمدی بخورونمیر دستوپاکند؛ دستوپایی که در یک سالونیم گذشته، پیوسته برای رسیدن کوتاهی کرده است.
تجربۀ انکارناپذیر در نظام بینالملل برای نظامهای سیاسی این است که بیتوجهی در قبال هنجارها و رژیمهای بینالمللی، نتایج منفی و انزوای بینالمللی را بهدنبال دارد؛ مسألهیی که مقامهای امارت اسلامی به آن توجه ندارند که عملاً پیامدهای منفی آن در ابعاد مختلف برای نظام سیاسی امارت اسلامی و مردم افغانستان به وضوح قابل مشاهده است.
پس از حاکمیت امارت اسلامی در افغانستان، آتشسوزیهای پیهم و زمینلرزههای نیرومند در ولایتهای مختلف کشور به وقوع پیوست و تلفات و زیانهای هنگفت مالی به مردم وارد کرد که در آخرین مورد، آتشسوزی در روستای بالامردیان ولسوالی فیضآباد ولایت جوزجان است.
از چند روز به اینسو آتشسوزی مرموزی روستای «بالا مردیان» ولسوالی فیضآباد ولایت جوزجان را در کام خود فرو برده است. این آتشسوزی بهطور وفقهیی هنوز هم ادامه دارد. بهدنبال این آتشسوزی، بیشتر باشندهگان روستای نامبرده ناگزیر شدهاند که خانههایشان را ترک کنند و خود را به مکانی امن برسانند.
من پس از مشاهدۀ مؤثر برگشتم. گونههای نهنگ از نظر شناخت ژنتیکی و نظر به اینکه در کجا زندهگی دارند، مانند انسانها رفتار متفاوت میکنند. آنان خانواده با گویش و زبان منحصر به فرد تشکیل میدهند و اولویتهای فرهنگی غذایی خود را رشد میدهند. آنان شیوههای ویژه را برای فرزندپروری جلوهگر میکنند و آنان حتی رقابتهای آوازخوانی دایر میکنند.
با آنکه بیش از ده روز از عید قربان میگذرد؛ اما زبالههای جامانده از روزهای عید هنوز از سطح شهر جمعآوری نشده است. قوطیهای پلاستیکی، تهماندۀ غذاها، سبزیها، خون و بقایای قربانی حیوانات در کوچه_پسکوچههای شهر هنوز هم پیداست.
از موتر پیاده شدم و با دوستم که از پیش قرار گذاشته بودیم، روز را در یکی از کافههای پُلسرخ گذراندم. هرچند دوست ندارم فقر مانند قارچی وسط حرفها و قصههای دوستانۀمان نیز سبز شود، اما رنجی که بیشتر از ۹۰ درصد جامعه را زمینگیر کرده، چیزی نیست که فراموش شود یا بتوان به سادهگی از کنارش رد شد. این فقر، زخمیست در بدن بیش از ۲۴ میلیون شهروند افغانستان که نه بهزودی آنها را میکُشد و نه به زندهگیکردن میگذارد.
همین چند سال پیش بود که مادربزرگم به بسیار اصرار و شوقوذوق مرا نیمکله زندار ساخت. شاید با واژۀ «نیمکله» برخی شما آشنا نباشید؛ نیمکله یعنی ۵۰ درصد است و ۵۰ درصد نیست. متأسفانه بگویم که من از همان زندارهای نیمکله شدم که از زن، فقط و فقط برایم مصرف رسید و هنوز چهرهاش را ندیدهام.
