۲۹-میزان/۲۱-اکتوبر اۉزبېک تیلینینگ ملی کونی گه تېنگ، هر ییلی بو کون تورک- اۉزبېک خلقی تامانیدن یخشی شکلده کوتیب آلینهدی. سۉنگی ییللرده کتته-کیچیک کۉنگوللریده اۉزبېک تیلیگه نسبتن النگهلی سیوگی تاپیلگنی گه گواه بولهیپمیز.
افغانستانده اۉزبېک تیلی پشتو و فارس تیللری بیلن بیرقطارده اېنگ کوپ سۉزلشیلهدیگن تیللردن بیری حسابلنهدی. افغانستاندهگی اۉزبېکلر تاجیکلر و پشتونلر بیلن بیرقطارده، بو مملکتده یشاوچی اېنگ ییریک ایلتلردن بیری دیېلهدی.
بیلیم یورت استادلرینینگ فکریچه، ۲۹-میزان نهفقط تیل بیرهمی بلکه، ملی اۉزلیکنی انگلش و قدرلش کونی و هر بیر خلقنینگ ملی اۉزلیگینی بیگیلاوچی اېنگ اساسی بیلگی اونینگ تیلی دیر.
بیلیم یورت استادی نصرتالله مراد شوندهی دیېدی: «بو نهفقط تیل بیرهمی بلکه اۉزلیگیمیزنی انگلش و قدرلش کونی دیر، آنه تیل یورهک تیلی دیر او یورهکدن توغیلهدی، یورهکده یشهیدی و یورهکلر آرهسیده کېزهدی. هر بیر خلقنینگ ملی اۉزلیگینی بیگیلاوچی اېنگ اساسی بیلگی اېسه اونینگ تیلی دیر. عینن تیل آرقهلی تاریخ بیتیلهدی و ادبیات یرهتیلهدی، مدنیت اولغهیهدی. تیل بیر ملتنینگ افسانهسی، روحی و ناموسی دیر.»
بیلیم یورت استادلریدن باشقه بیری عبدالحنان قیلیچ ارسلان گه کوره: «ملتنینگ روحی، رمزی، کوچ-قوتی و الله متعالنینگ بویوک بیر نعمتی دیر. الله گه شکر قیلیش و آنهلرنینگ امانیتینی آویلب-اسرهش اوچون تیلنی اسرهش، آویلش، یازیش، اوقیش، ترقهتیش و حمایه قیلیش کېرهک. افغانستانده اۉزبېک تیلی حاضرگی کونده یخشی درجهده ایلگری بارماقده اوتمیش گه نسبتن یخشی ایشلر ایلگری سوریلماقده شونینگ اوچون برچهمیزنینگ ملی مسئولیتیمیز دیر که تیلیمیزده اوقیدیک، یازهیدیک و رواجلنتیرهیدیک. بو فقط استادلر، مکتب اوقیتووچیلری و خاص کیشیلرنینگ مسئولیتی اېمس بلکه برچهنینگ مسئولیتی دیر.»
شو بیلن بیرگه، عیاللر حقوقی فعاللریدن بعضیلری، اۉزبېک تیلی بویوک اجدادلریمیزنینگ عصرلر دوامیده شکللنیب، سیقهلنگن، بای و گوزهل تیلی بولگنی، اونده علیشیر نوایی، بابر، آگهی، فرقت کبی ممتاز ادیبلر شونینگدیک، زمانهوی ایجادکارلر اثرلر یرهتیب، خلقنینگ معنویتینی یوکلستیریب کیلماقدهلیگینی اېتهدیلر.
اولرنینگ فکریچه، اۉزبېک تیلی نهفقط افغانستانده بلکه بوتون مرکزی آسیاده قدیمی و اصلی تیللردن بیری صفتیده علیحده اورینگه ایگه بولیب بیبها ادبی و فرهنگی میراثنی اۉزیگه مجسم اېتهدی.
ژورنالیست و عیاللر حقوقی فعالی فروزان خلیلیارنینگ ایتیشیچه: « اۉزبېک تیلی-بویوک اجدادلریمیزنینگ عصرلر دوامیده شکللنیب، سیقهلنگن، بای و گوزهل تیلی دیر. اونده علیشیرنوایی، بابر، آگهی، فرقت کبی ممتاز ادیبلر، شونینگدیک، زمانهوی ایجادکارلریمیز اثرلر یرهتیب، خلقیمیز معنویتینی یوکسلتیریب کیلماقده. بوگون اۉزبېک تیلی نهفقط مملکتی میزده بلکه، جهان مقیاسیده هم اورگنیلهیاتگن و قدرلنهیاتگن تیللردن بیری دیر. اونینگ رونقی هر بیر یورتداشیمیزنینگ فخری و بورچی دیر.»
عیاللر حقوقی فعاللردن باشقه بیری فرخلقا اونچیزاده شوندهی دیېدی: «افغانستان فرهنگی، قومی و تیل جهتیدن نهایتده رنگ-برنگ بیر مملکت دیر بو یورتنینگ هر بیر تیلی، خلقینینگ تاریخی، اۉزلیگینی نوری و بای فرهنگینی عکسی دیر. شولر آرهسیده اۉزبېک تیلی نهفقط افغانستانده بلکه بوتون مرکزی آسیاده قدیمی و اصلی تیللردن بیری صفتیده علیحده اورینگه ایگه بولیب بیبها ادبی و فرهنگی میراثنی اۉزیگه مجسم اېتهدی.»
شونینگدیک، عیاللر حقوقی فعاللریدن باشقه بیری حمیرا ساداتنینگ ایتیشیچه، اۉزبېک تیلی تاریخ بوییچه بای تیللردن بیری بولیب و کوپ اثرلر گه ایگه و حاضرگی کونده هم اۉز اورنینی یوقاتمهگن.
او شوندهی دیېدی: « اۉزبېک تیلی تاریخ بوییچه بای تیل بولیب کیلگن اوزیدن شهکار یرهتگن و اثرلر قالدیرگن و حاضر هم اېسه بو تیل تیریک. اما بو تیل گه جان بیریش اۉزبېک شیدالری افغانستانده تورلی دورلرده سعی-حرکت قیلیب کیلگن، لېکن شو دورلرده اېسه بو تیل قرانغو و یاختی کونلرنی باشدن کیچیرگن. البته بو یاختی کونلر جریانیده هم قیینچلیکلر کورگن و اۉزبېک تیلیده کم تلاشلر بولگن صورتده هم اورین بیریلگن کی بو تیل اوز جاینی تاپسه و رونق قیلسه. برچهسیگه قرهمی تیل شیدالری اېسه کوپراق بو تلاش گه بولگنلر کی اۉزبېک تیلینی تیریک اسرهش و اونی رونق بیریش اوچون تلاش قیلسهلر. و بوتوغریده عایلهلر کتته رول اوینهگن اینیقسه آنهلر بالهلر بیلن اۉزبېک تیلیگه گپلشگن و بو جریان اویلرده دوام تاپسه و اۉزبېک تیلی مکتبلرده اوقیتیلسه، اۉزبېک تیلی اوچون کورسلر آچیلسه و یېتکرمهلرده اۉزبېک تیلیده فعالیتلر کوپراق بولسه.»
۲۹-میزان، ۲۱-اکتوبر اۉزبېک تیلینینگ ملی بیرهمی مناسبتی بیلن بیرقطار ژورنالیستلرنینگ ایتیشیچه، تیل تاریخ و هویتنی نمایان ایتووچی یگانه وسیله دیر. تیل بولمسه ملت هم بولمهیدی. اولر گه کوره، اۉزبېکلر افغانستانده انچه وقتدن بیری تورلی بولیملرده یازووچیلیک، خطاطلیک معمارچیلیک و قول یازمه صنعتلری ساحهسیده کوچلی اراده گه ایگه بولیب کیلگن.
ژورنالیست حبیبالرحمان قویاشنینگ فکریچه: «اۉزبېک تیلی بیزنینگ تاریخیمیز و هویتیمیزنی نمایان ایتووچی یگانه وسیله دیر. بیز کیم بولسهی هم قییرده تیریکچیلیک قیلسهی هم آنه تیلیمیز بیزنینگ فخریمیز بیزنینگ یورهگیمیز دیر. بیز بو تیلده گپیرهمیز، بو تیلده یازهمیز، بو تیلده دعا قیلهمیز و نهایتده بو تیلده شکر قیلیب یشهیمیز. تیل ملتنینگ روحی، اگر تیل بولمسه ملت هم بولمهیدی تیل بیزنی یگانه خلق صفتیده بیرلشتیرهدی، کییملیگیمیز تاریخیمیزنی کېلهجک اولادلر گه یېتکزهدی، هر بیر سۉزیمیزده آته-بابالریمیزنینگ نفسی بار و مدنیتیمیزنینگ نوری بار.»
ژورنالیستلردن باشقه بیری محمدانور اوزگون هم شوندهی دیېدی: «نهفقط افغانستان بلکه منطقهده اۉزبېک تیلی و اۉزبېک مدنیتی بویوک و اوزاق مدتلی تاریخ و مدنیت گه ایگه دیر. اۉزبېکلر افغانستانده انچه وقتدن بیر تورلی بولیملرده یازووچیلیک، خطاطلیک، نقاشلیک، معمارلیک و قول یازمه صناعت ساحهسیده یوکسک و کوچلی مهارت گه ایگه بولیب کیلگن. حاضرگی کونده اۉزبېک تیلیده مکتبلرده سبقلر باشلنگن، درسلیک کتابلر هم ترقهتیلگن و بیلیم یورتلرده هم اۉزبېک تیلی بولیمی آچیلیب بو تیلده ثمرهلی شکلده سبق اوقیب، تحصیل و تعلیملرینی بیتیریب جامعه گه تقدیم بولگن کدر یاشلریمیز اوته کوپ، بونگه قوشیمچه یېتکرمهلرده بو تیلده نشرات یخشی شکلده یایین بیریلماقده.»
شو بیلن بیرگه، ژورنالیستلردن باشقه بیری عبدالمجید احدی، تورلی ساحهلرده اۉزبېک تیلی رواجی اوچون کوپینچه فعالیتلر بولماقدهلیگینی اېتهدی.
اونینگ ایتیشیچه: «حاضرگی کونده اۉزبېک تیلی اوچون یخشی ایشلر، یخشی فعالیتلر بولیب کیلماقده مثال اوچون یازووچیلریمیز اۉزبېکچه اثر یرهتهدیلر، شاعرلریمیز اۉزبېکچه شعر ایتهدیلر دنیانینگ قییریدن بولمهسین تیلداشلریمیز اۉزبېک تیلیده سوشیال میدیالرده بیر نرسه پست قیلهدیلر بو کتته سعی-حرکتلرنینگ نتیجهسینی کورستهدی.»
۲۹-میزان/۲۱-اکتوبر اۉزبېک تیلینینگ ملی کونی یېتیب کېلیشی بیلن، اۉزبېکلر دنیانینگ تورلی بورچکلریده بوکوندن طنطنه و شانلی تدبیرلر اۉتکزیب بو کوندن نشانلهیدیلر.
حاضرده دنیانینگ تورلی مملکتلریده اینیقسه افغانستان، اۉزبېکستان، تورکمنستان، قزاقستان، قرغیزستان و تاجیکستانده میلیونلرچه کیشی اۉزبېک تیلیده سۉزلشماقده.
قویاش ۱۳۹۹-ییلده سابق دولت وقتیده، ۲۹-میزان افغانستان اۉزبېک تیلینینگ ملی کونی آتیده تقویم گه کیریتیلدی.
