کابل، جلالآباد، لوگر، فاریاب و هرات ولایتلریدن بیرقطار عیاللر سلاموطندار بیلن صحبتده، باشقهلر گه تینگ بولیش مقصدی بیلن حددن تشقری ساتیب آلیش، عایلهوی باسیملر و بعضی حالتلرده عایلهوی کیلیشماوچیلیکلر گه سبب بولگنینی ایتهدیلر.
کابللیک ۳۰ یاشلی زحل، اوشبو باسیملرنی مستقیم طرزده تجربه قیلگن ایتیشیچه، ایرینینگ ایشسیزلیگی و عایلهنینگ مالیهوی جهتدن ایرینینگ ایناغهسیگه قرهملیگی سببلی عادی بیر بویومنی طلبی هم عایلهده کیلیشماوچیلیک و ناخوش حالتلر گه آلیب کیلهدی.
او شوندهی دییدی: «ایریمنینگ وظیفهسی یوق و طلبه دیر و مصرفیمیزنی ایریمنینگ ایناغهسی بیرهدی و مین آتهمنینگ اوییده اینگ قیمتبها کییملرنی کییردیم. هییت بیرهمیده ایناغهمنینگ تورموش اورتاغی بیر یا کی ایکی جوره کییم ساتیب آلیشیمیزنی ایتگندی بیراق مین ایسه ایریم گه اوچ جوره کییم توزهتیشنی ایتدیم، شو سببلی ایکی ایناغه اورتهسیده جنجل تاپیلدی و حتا بیز اویدن چیقدیک.»
جلالآباد یشاوچیسی ۲۸ یاشلی نیلم حکایهسی شونی کورستهدی کی حتا مناسب درآمدی بولگن عایلهلرده هم، اجتماعی باسیملر کیلیشماوچیلیککه سبب بولیشی ممکن. اونگه کوره، ایرینینگ درآمدی یخشی بولسه-ده، بیراق زمهسیدهگی کتته عایله مسئولیتی و اجتماعی کوتیشلر عایلهده ناخوشلیکلر یوزه گه کیلیشیگه سبب بولگن. اونینگ ایتیشیچه: «ایریمنینگ درآمدی یخشی بیراق آته و آنهسینینگ مسئولیتی هم بار اولرنینگ مصرفینی بیریشی کیرهک چونکی اوینینگ کتته اوغلی دیر. جیهنیمنینگ توی مراسمی ایدی و بوتون سینگیللر بیر رنگ کییم تیارلش گه قرار قیلگندیک و بیر ساریدامن تنلهگن ایدیک، ایریم گه ۱۰ مینگ افغانی بیریشنی ایتدیم ساریدامن اوچون، بیراق بیر کییم اوچون بو مقدار پول کوپلیگینی ایتدی و جنجلیمیز چیقدی و حتا مین تویده اشتراک ایتمهدیم.»
لوگرلیک ۳۵ یاشلی صدفنینگ ایتیشیچه، اوی-روزغار بویوملرینی خرید قیلیش گه بولگن قیزیقیش آیلیک خرهجتلرنی باشقریشده قیینچیلیک توغدیرگن و ایری بیلن مناسبتلرینینگ اوزگریشیگه سبب بولگن. او شوندهی دییدی: «ایریم اوی مصرفی پولینی مینگه بیرردی و مین ایسه اویده ایدیش-تاواق آلیشگه قیزیقهمن، ایکی آی اول اوی بویوملریدن بیرینی ساتیب آلگندیم، آی اخریده اویده پول آز قالدی، ایریم پول نیمه بولگنینی سورهدی و آی آخریگچه نیمه سبب ییتمهدی، پول ایدیش خریدی اوچون مصرف بولگنینی بیلگندن کیین مینگه باشقه پول بیرمهدی و آی اخریده اوی یقینیدهگی دکاندن پیاز و کچالو قرض آلیشگه مجبور بولدیک.»
بو کبی عمومی تجربهلر تورلی یاش گروهلریده هم اوچرهیدی. فاریابلیک ۲۱ یاشلی تبسم ایسه تشقی کورینیش و کیینیش گه بولگن یوقاری سیزگیرلیگی عایلهده ناراضیلیک و کیلیشماوچیلیکلر گه سبب بولگنینی بیلدیرهدی.
او شوندهی دییدی: «اوی قیزی من و کییم ساتیب آلیش و کیینیش ساحهسیده جودهیم حساس من، توی اوچون کییم آلگندیم کییگندن کیین یاقمهدی، توی گه بارمهدیم و آنهم غضبلندی و جنجل بولدی، بیراق کییم یاقمسه بیران جایگه بارمهی من.»
هراتلیک ۲۶ یاشلی روینا، بو حالتنی اجتماعی باسیملرنینگ نتیجهسی دیب بیلهدی؛ بو باسیم آدملرنی باشقهلر بیلن تینگلهشیش اوچون یازیلمهگن رقابت گه اوندهیدی. اونینگ ایتیشیچه: «جمعیتده کوپینچه پیتلر باشقهلر گه تینگ بولیب یوریشینگ کیرهک. کورهسیز همه نرسهنی ینگی و قیمت ساتیب آلیشگن، قوربیمیز ییتمسه هم اولردن آرتگه قالمسلیککه اینتیله سیز.»
اوشبو برچه حکایهلر نتیجهسی شونی کورستهدی کی، تینگلهشیش و اجتماعی باسیملر، اقتصادی قیینچیلیکلر یانیده، مستقیم طرزده عایلهلرنینگ مصرف قیلیشی و کیلیشماوچیلیگیگه تأثیر قیلهدی.
شو بیلن بیرگه، جمعیتشناس شعیب احمدی، عایلهلرنینگ درآمد و خرهجتلریده ماسلشوچنلیک ضرورلیگینی تأکیدلب، شوندهی دییدی: «عایله اعضالرینینگ خواهشی اوشه اوینینگ معیارلری گه تینگ بولسه، اویده یشهیدیگنلر اوز ایستکلری گه دقت قیلسهلر، تنلاولرینی ساتیب آلیشگه قوربلری ییتهدیمی یا کی یوق.»
بیلرمانلرنینگ فکریچه، اقتصادی باسیملر و اجتماعی کوتیشلر شرایطیده اینگ مهم نرسه عایله اعضالری اورتهسیدهگی اوزارا توشونیش و همجهتلیک دیر؛ بو عامل کوپلب کیلیشماوچیلیکلرنینگ آلدینی آلیشی ممکن.
