بوندن آلدین تورلی نهادلر اینیقسه معارف وزیرلیگی، خاتین قیزلردن حمایت قیلووچی نهادلر، نادولتی مؤسسهلر، بیلیم یورتلر، میدیالر، مخابراتی شرکتلر و … ایشلهگن عیاللردن بیرقطاری نینگ ایتیشلریچه، خاتین قیزلر نینگ ایشی تقیقلنیشیدن کیین ایشسیز بولیب و حاضر اقتصادی قیینچیلیک بیلن روپهره بولگنلر.
سونگی سیاسی اوزگریشلردن کیین اسلام امیرلیگی حکومتی تامانیدن بیرینچی بار عیاللر نی قوللب_قوتلاوچی نهادلر ایشیگی یاپیلدی، اوشبو نهادلر یاپیلیشی بیلن اولکه بویلب یوزلب عیال ایشسیز بولدی.
توزوم اوزگریشیدن آلدین «زنان افغان» شبکهسیده صلح اوچون کورهش یاشلر نینگ کمیتهسیده ایشلهگن زهرا گه کوره، مذکور کمیته دن آلهدیگن آیلیگی بیلن عایله اعضالری نینگ نفقهسینی تأمینلهماقده ایدی؛ لیکن کمبغللیک نهفقط حیاتینی قیین قیلگن، بلکه عایله اعضالری نینگ کوپ قیینچیلیکلر بیلن روپهره قیلگن.
زهرا نینگ کوپهیتیریشیچه: «اسلام امیرلیگی حاکمیتیدن کیین وظیفهنی قولدن بیردیم و مین ایشلهیدیگن نهاد اسلام امیرلیگی تامانیدن یاپیلیب و عیاللر گه فعالیت قیلیش ایزینی بیریلمهدی. ایشسیز بولیش دن کیین عایله اعضالریم اقتصادی قیینچیلیک بیلن روپهره بولدی؛ مین عایله اعضالریم نینگ نفقهسینی تأمینلر ایدیم.»
بیزلرنینگ فیسبوک صحیفهمیزگه باش اورینگ!
تعلیمی نهادلر، جمله دن آلتینچی صنف دن یوقاری قیز اوقووچیلر و اوندن کیین ایسه بیلیم یورتلر گه قیزلر نینگ باریشی گه رخصت بیریلمسلیگی، بیلیم یورت و مکتب اوقیتووچیلری نینگ ایشسیز بولیشی گه سبب بولگن.
کابل ده خصوصی مکتبلر دن بیری ده اوقیتووچی شیبا، آلتینچی صنف دن یوقاری قیزلر گه مکتب باریش ایزینی بیریلمسلیگی بیلن اوز وظیفهسینی قولدن بیرگن ایتیشیچه، ایشسیزلیک باعث اقتصادی قیین احوال گه دوچ بولیب و حاضر فرزندلری نینگ تعلیم خرجتینی تأمینلش گه کوچی ییتمهیدی. او نینگ کوپهیتیریشیچه: «معاش آلیب یورگن بولسنگیز، بیردنی معاشسیز بولیب و وظیفهسیز بولسنگیز، اقتصادی قیین احوال گه قالگن میز، باشقه چاره یوق حیات اوتماقده.»
سکیز مینگ افغانی معلملیک معاشی بیلن برچه عایله اعضالری نینگ نفقهسینی تأمینلب کیلگن مروه گه کوره، اورته و لیسه قیز اوقووچیلر مکتبلری تعطیل ایتیلیشیدن سونگ ایشسیز و قرضدار بولگن. «عایله ده یالغیز اوزیم ایشلر ایدیم، حاضر هیچ درآمدیم یوق و ایشسیز بولگن من.»
نسترن (مستعار اسملی) باشقه اوقیتووچیلردن بولیب و مملکت ده سیاسی اوزگریشلردن کیین ایشسیز بولگن. او ایناغهلری و سینگیللری نینگ سرپرستی دیر ایتیشیچه: «قیینچیلیک بیلن روپهره میز؛ چونکه سینگیللریم و ایناغهلریم نینگ سرپرستلیگی مینی زممگه دیر، اقتصادی قیین احوال ده میز. حیاتیمیز جوده هم قیین اوتماقده.»
خاطره و سیما (مستعار اسملی) باشقه عیاللردن بولیب خصوصی بیلیم یورتلردن بیری ده، بیری اوقیتووچی و باشقه بیری جندر اولهراق ایشلهگن ایتیشلریچه، خاتین قیزلر گه یرهتیلگن چیکلاولردن کیین ایشسیز بولگنلر. اولر آچ_سووسیز قالگن قوشلر کبی اوزلرینی قفس ده زندانی حس قیلهدیلر.
عیاللر گه چیکلاولر یرهتیلماقده ایکن، اسلام امیرلیگی اقتصاد وزیرلیگی ۱۴۰۱_ییل اوچ جدی ده بیر مکتوب صادر قیلیب، نادولتی مؤسسهلر نینگ عیال ایشلاوچیلری گه ایش گه باریش رخصتینی منع قیلدی، نتیجه ده مذکور نهادلر نینگ کوپ سانده عیال ایشلاوچیلری ایشسیز بولگنلر.
نادولتی مؤسسه ایشلاوچیلریدن بیری صابره گه کوره، حاضر ایشسیز بولگن و دایم اویی ده دیر حتا خرجتلرینی تأمینلش توانی یوق دیر. او نینگ کوپهیتیریشیچه: «نه فقط عایله گه یاردم بیره آلمهی من، حتا ضرورتلریمیزنی تأمین قیلیش توانیم یوق و احوالیمیز چتاغ. نه فقط بیز؛ بلکه وظیفهلرینی قولدن بیرگن برچه عیاللر.»
مخابراتی شبکهلردن بیری ده ایشلهگن عیاللردن باشقه بیری رخسار، عیاللر گه یرهتیلگن چیکلاولر باعث حاضر ایشسیز بولگن ایتیشیچه، اقتصادی قیین احوال ده قالیب و افغانستان خاتین قیزلری برچه ایسیدن چیققن.
او نینگ ایتیشیچه: «مملکت ده سونگی اوزگریشلر باعث ایشسیز بولدیم. مخابراتی شرکتلردن بیری ده ایشلر ایدیم. اوتمیش گه نسبتن اقتصادی احوالیمیز چتاغ دیر. آیلیک ۱۲ مینگ افغانی معاش آلر آلیب عایله اعضالریم نینگ نفقهسینی تأمینلر ایدیم.»
مملکت ده سونگی سیاسی اوزگریش دن کیین نه فقط اوقیتووچیلر و نهادلر ایشلاوچیلری ایشسیز بولگن؛ بلکه عیال خبرچیلردن بیرقطاری ایشلرینی قولدن بیریب و اقتصادی قیین احوال ده قالگنلر.
بلخ و بدخشان ده عیال خبرچیلریدن، گزارش ده اسملری سر قالیش شرطی بیلن ایتیشلریچه، اولر عیال خبرچیلر یگه یرهتیلگن چیکلاولر و قطار میدیالر نینگ ایشیگی یاپیلیشی باعث ایشسیز بولگنلر.
کابل ده تلویزیونلردن بیری نینگ خبرچیسی سپنا سحر، میدیالر نینگ اقتصادی قیینچیلیگی سبب ایشسیز بولگن ایتیشیچه: «حاضر ایسه ۱۰ افغانی هم درآمدیمیز یوق؛ چونکه اویدهمیز و کوپینچه قیینچیلیک بیلن روپهرهمیز.»
برچهسی بیلن، صناعت و سوداگرلیک بولیمی، حاضرگی کونده عیاللردن بیرقطاری فعالیت قیلیب کیلهیاتگن بولیملردن سنلهدی. اولر ایشلری وضعیتی و درآمدلری آزلیگیدن شکایت قیلهدیلر.
یاقوت و زعفران سوداگری نفیسه دانش نینگ ایتیشیچه: «وضعیت شوندهی دوام ایتگن تقدیرده، کیلهسی اوچ یا ده تورت آی ایچیده بازار ده دکانی بولگن، دفترلری بولگن برچه عیاللر ایشلریدن بوتونلی واز کیچهدی؛ چونکه بازار و مشتری یوقلیگی یشاوچیلر نینگ اقتصادی قیینچیلیککه دوچ قیلهدی.»
مملکت صناعتچیلریدن بیری ثانیا محمدی نینگ ایتیشیچه،َ اوتگن ییللر محصوللرینی روسیه و جرمنی گه صادر قیلر ایدی؛ بیراق حاضر ایسه ایشی اوتگن ییللر کبی ایمس.
عینحالده، افغانستان عیال صناعت و سوداگرلیک اتاقی نینگ بورد هیئت عضوی پشتون امیر، حاضرگی وضعیتدن خواطر بیلدیریب ایتیشیچه، عیاللر برابریده یرهتیلگن چیکلاولر و اولر نینگ حمایت بولمهگنی، عیاللر آرهسیده سوداگرلیک و صناعت نینگ تنزل گه یوز توتیشی گه سبب بولگن.
او نینگ کوپهیتیریشیچه: «سوداگر عیالر بیلن اقتصادی همکارلیک بولمهگن، بابر باغی و باغ زنانه ده بازارلریمیز بار لیکن او ییرلرده عیاللر کیلمهیدی. شونی اوچون هیچ سودامیز یوق و ایشسیز قالگنمیز.»
عیاللردن حمایت قیلووچی نهادلرن قطاری یاپیلگن بولسه ده؛ بیراق عیاللر اوچون عیاللر مؤسسهسی حاضر هم فعالیت قیلماقده دیر، خاتین قیزلر نینگ اقتصادی احوالی دن خواطر بیلدیریب ایتیشیچه، کونسهیین ایشسیز عیاللر سانی آشماقده دیر.
بیزلرنینگ توییترده هم تعقیب قیلینگ!
مذکور مؤسسه رئیسی فریدالدین نوری نینگ ایتیشیچه، اقتصادی وضعیت و ایشسیز عیاللر سانی بیللی ایمس؛ بیراق اوشبو نهاد ده ایشلهیدیگن عیاللردن ۸۰ فایزی، ایشسیز بولگن.
اونینگ کوپهیتیریشیچه: «اوشبو مؤسسه ده ایشلهیدیگن۵۰۰ ایشلاوچیدن ۱۱۰ تهسی کمهیگن. قریب ایکی ییلدن بیری هر کون عیاللردن بیر قطاری ایشسیز بوله دی.»
برچهسی بیلن، اقتصادی ایش بیلرمانلردن بیرقطاری، کوپ سانده عیاللر نینگ ایشسیز بولیشینی مملکت اقتصادی اوستیگه سلبی تأثیر قیلیشی ممکن دیه آگاهلنتیرگن.
بو توغریده اقتصادی ایش بیلرمانلردن جبار صافی نینگ سلاموطندار گه ایتیشیچه: «عیاللر ملکی، حربی، موسسهلر، سوداگرلیک، قول صناعتی بولیملری و شونینگدیک باشقه تورلیخیل بولیملرده ایشلر ایدیلر و عایله اقتصادی اوستیده هم ایجابی روللری بار ایدی. اسلام امیرلیگی حاکمیتیدن کیین، مؤسسهلرده اینیقسه ملکی بولیملرده ایشلهیدیگن عیاللر ایشلری نی قولدن بیردیلر. بو وضعیت سوداگرلیک و تولید اوستیده سلبی تاثیری بار.»
شونینگدیک اقتصادی ایش بیلرمانلریدن باشقه بیری محمدشبیر بشیری نینگ ایتیشیچه: «کوپ سانده عیاللر ایشسیز بولگن. بو مسئله عایلهلر نینگ اقتصادی اوستیگه تأثیر قیلگن و ایشلرینی قولدن بیرگن عیاللر کمبغللر سانی گه کیرهدی، ینه بیر مسئله مملکت ده تیلنچیلر سانی کوپهیب، کمبغللر و ایشسیزلر سانی آشیشی گه سبب بولهدی.»
سونگی اوزگریشلردن کیین ایشسیز بولگن عیاللر، اسلام امیرلیگی حکومتی نینگ حاضرگچه عیاللر نینگ ایش گه قیتیشلری خصوصیده هیچ قندهی برنامهسی یوقلیگی بیرحالده، یامان اقتصادی وضعیتلریدن شکایت قیلگنلر.
اقتصاد وزیرلیگی سوزلاوچیسی عبدالرحمان حبیب، ایشسیز بولگن عیاللر رقمی حقیده معلوماتلری یوقلیگینی بیلدیریب ایتیشیچه: «بو توغریده حاضرگچه اقتصاد وزیرلیگی تامانیدن صادر ایتیلگن مکتوب عملگه آشیریلماقده. بوتوغریده حاضرگچه انیق معلوماتیمیز یوق دیر.»
ایتیش کیرهک که، مملکت ده سونگی سیاسی اوزگریشلردن کیین، سابق حکومت ادارهلریدن بیرقطاری اینیقسه خاتین قیزلر وزیرلیگی بیکار قیلینیب و عیاللرنی قوللب_قوتلاوچی نهادلر نینگ فعالیتی توختهتیلگن. برچهسی بیلن بو چیکلاولر یکونی ایمس ایدی، ۲۰۲۲_ییل نینگ دسمبر آیی ده قیزلر یوزی گه بیلیم یورتلر ایشیگی یاپیلیب و نادولتی نهادلر نینگ عیال ایشلاوچیلر ی گه ایش گه باریشی تقیقلندی.
