غور ولایتیدهگی کیتمه-کیت قورغاقچیلیکلر، ییلاولرده ییم و آزوقه تنقیصلیگینی کیلتیریب چیقرگن و کوپلب چاروادارلر چاروا ماللرینی آزوقلنتیریش اوچون کتته پول صرفلشگه روپهره بولگن. اولرنینگ ایریملری ایسه قالگن چاروا ماللرینی سقلب قالیش اوچون رمهلرینینگ بیر قسمینی ساتیشگه مجبور بولگن.
بیراق بو ییلگی نسبتن یخشی یاغینگرچیلیکلر بیر مدت اوسیملیک و ییلاولرنینگ حالتینی یخشیلهدی همده چاروا ماللرینی باقیش اوچون قولیراق شرایط یرهتدی. چاروادارلرنینگ ایتیشیچه، بو حالت ییم و آذوقه خرهجتلری طفیلی یوزه گه کیلگن اقتصادی باسیمنی کمهیتیریب و اولرنی رمهلرینی قیته تیکلش گه بولگن امیدینی آشیردی.
غور ولایتی دولتیار تومنیدهگی چاروادارلردن بیری عیدگل عادلنینگ ایتیشیچه، قورغاقچیلیک ییللریده چاروا ماللرینینگ بیر قسمینی تیریک سقلب قالیش اوچون رمهسینینگ یریمیدن کوپینی ساتیشگه مجبور بولگن. اما اونینگ سوزلریگه کوره، بو ییلگی یاغینگرچیلیکلر و ییلاولرنینگ یخشیلنیشی وضعیتنی معلوم درجهده اوزگرتیرگن. او شوندهی دییدی: «قورغاقچیلیک جوده آغیر ایدی. اوت تاپیلمسدی و ییم همده آزوقهنی قیمت نرخده ساتیب آلیشگه مجبور ایدیک. قالگن چاروا ماللرینی سقلب قالیش اوچون رمهنینگ بیر قمسینی ساتدیم. حتا چارواچیلیکنی بوتونلی تشلش حقیده هم اویلهگندیم. حاضر چاروا ماللر ییلاولرده آزوقلنماقده، خرهجتلر کمهیدی و چاروا نرخلری هم یخشیلندی. امید قیلهمیز کی، چاروا ماللریمیز سانینی ینه کوپهیتیرهمیز.»
عیدگل ییلاولر حالتی یخشیلنگنی حقیده گپیرهیاتگن یگانه چاروادار ایمس. غورنینگ باشقه چاروادارلری هم بو ییلگی یاغینگرچیلیکلر چاروا ماللرینی یخشیراق آزوقلنتیریش و اولرنی باقیش خرهجتلرینی کمهیتیریش اوچون قولیراق امکانیت یرهتگنینی ایتهدیلر.
دولتیار تومنیده ینه بیر چاروادار گلمحمد عادل شوندهی دییدی: «قورغاقچیلیک ییللریده چاروا ماللرینی باقیش جوده قیین بولیب قالگندی. ییم-آزوقه کم ایدی و کوپلب چاروادارلر چاروا ماللرینی ساتیشگه مجبور بولیشدی. یخشییمکی بو ییلگی یخشی یاغینگرچیلیکلر طفیلی ییلاولر کوکلم بولدی و چاروا ماللریمیزنینگ حالتی یخشیلندی.»
طبیعی منبعلر بوییچه بیلرمانلر هم، بو ییلگی یاغینگرچیلیکلر غورده اوسیملیکلر وقتینچه تیکلنیشی و ییلاولر حالتینینگ یخشیلنیشیده مهم رول اوینهگنینی ایتیشهدی. بیراق اولرنینگ فکریچه، بیر موسمدهگی یاغینگرچیلیکنینگ اوزی بیر نیچه ییللیک قورغاقچیلیک ییتکزگن ضررنی قاپلهی آلمهیدی. او شوندهی دییدی: «سونگی بیر نیچه ییل ایچیده قورغاقچیلیک ییلاولرنینگ بیر قسمینی ییمیرلیشیگه سبب بولدی. بیراق بو ییلگی یاغینگرچیلیکلر اوسیملیکلر اوسیشیگه و ییلاولر حالتینینگ یخشیلنیشیگه آلیب کیلدی. البته، کیلهجکدهگی ضررلرنینگ آلدینی آلیش اوچون ییلاولرنی توغری باشقریش ضرور.»
ییلاولر حالتینینگ یخشیلنیشی نهفقط چاروادارلر گه تأثیر کورستگن، بلکی چاروا ماللرینی ساتیب آلیش و ساتیش بازارینی هم جانلنتیرگن.
چاروا سوداگرلرینینگ ایتیشیچه، اوتگن ییل گه نسبتن بو ییل چاروا آلیش-بیریش کوپهیگن و قیمتلر یخشیلنگن.
غور مالبازاریده چاروا سوداگرلریدن بولگن جلالالدین شوندهی دییدی: «بو ییل چاروا ماللرینی ساتیب آلیشگه طلب آشدی. قوی نرخی اوتگن ییل گه نسبتن کوتریلدی و چاروادارلر اوز چاروا ماللرینی سقلب قالیش همده اولرنینگ سانینی کوپهیتیریشگه حرکت قیلماقده.»
بیراق، غور ولایتی زراعت مسئوللری، بو ییلگی یاغینگرچیلیکلرنینگ یخشیلنیشی اوتگن قورغاقچیلیکلر طفیلی یوزه گه کیلگن باسیمنینگ بیر قسمینی کمهیتیرگنینی ایتماقده. بیراق چاروادارلرنینگ کیلهجکدهگی قورغاقچیلیکلر گه نسبتن ضعیفلیگینی کمهیتیریش اوچون برقرار چارهلر ضرور.
غور ایکینیچلیک، سووغاریش و چارواچیلیک ریاستی سوزلاوچیسی ضیاالحق جویا شوندهی دییدی: «اوتگن قورغاقچیلیکلر چارواچیلیککه جدی ضرر ییتکزگن ایدی، بیراق بو ییل ییلاولرنینگ تیکلنیشی و ییم-آزوقهنینگ کوپهیشی نتیجهسیده وضعیت یخشیلندی. چارواچیلیکنی رواجلنتیریش و چاروادارلرنینگ اقلیم اوزگریشلریگه چیدهملیگینی آشیریش بوییچه دستورلر هم کوزده توتیلگن.»
ییلاولر حالتی یخشیلنگنیگه قرهمی، چاروادارلر قورغاقچیلیک ییللریده یوقاتگن چاروا ماللری سانینی آشیریش اوچون کوپراق وقت و یاردمگه احتیاج بارلیگینی ایتهدی. اولر قورغاقچیلیکلرنینگ دوام ایتیشی، ییم-آزوقه گه ایگه بولیش و مسئول تشکیلاتلرنینگ قوللب-قوتلشی چاروا ماللری سانینی ینه کوپهیتیریش همده عایلهلرینینگ درآمدینی یخشیلش اوچون شرایط یرهتیشگه امید قیلهدی.
چارواچیلیک، غوردهگی قیشلاق عایلهلری درآمدینینگ مهم منبعلریدن بیری دیر و سونگی ییللرده دوام ایتگن قوغاقچیلیکلر بو ساحهنی جوده ضعیف حالتگه کیلتیرگن.
