جوزجان ولایتینینگ «زیرچنار» قیشلاغیده ایریم عیاللر اوچون ایسیقخانهلرده بادرینگ (بادرنگ) ییتیشتیریش شونچه کی زراعت محصولاتینی پرورش قیلیش ایمس، بلکی محنت قیلیش، درآمد تاپیش و عایلهوی خرهجتلرنی قاپلش گه حصه قوشیش امکانیتی ایدی، بیراق قوروقچیلیک و سوو تنقیصلیگی بو فعالیتنی توختهتیب قویگن. نتیجهده بادرینگ ییتیشتیریش و ساتیش آرقهلی درآمد تاپیب کیلگن عیاللر اوز تیریکچیلیک منبعیدن محروم بولگن.
ملکه، اوشبو قیشلاقده «بادرینگ باغی» مسئولی، بو فعالیتنی ۵۰ مینگ افغانی سرمایه و خصوصی تشکیلاتلردن بیرینینگ یاردمی بیلن باشلگنینی ایتهدی. اونینگ سوزلریگه کوره، بو ایش قریب ایکی ییل دوامیده یخشی نتیجه بیرگن و ۲۵ نفر عیال ایسیقخانهلرده بادرینگ ییتیشتیریش بیلن شغللنگن. اونینگ کوپهیتیریشیچه: «زیرچنار قیشلاغیده ۲۵ نفر عیال تونلده بادرینگ ییتیشتیریش بیلن شغللنردیک. علیحده معاشیمیز یوق ایدی؛ بادرینگ ساتیش آرقهلی درآمد تاپردیک و توشگن پولنی اوزارا تقسیملب آلردیک.»
ملکهنینگ ایتیشیچه، اوشبو ایسیقخانهلرده ییتیشتیریلگن محصولاتلر جوزجان بازاریدن تشقری، شبرغان، سرپل و اندخوی گه هم یوباریلر ایدی. او بادرینگ ییتیشتیریشنی قیشلاق عیاللری اوچون ایش بیلن تأمینلش و اقتصادی مستقللیککه ایریشیش امکانیتی دیب بیلهدی. او شوندهی دییدی: «باشقه ولایتلردن هم خریدارلریمیز بار ایدی. اندخوی، سرپل و شبرغاندن بادرینگ ساتیب آلیش اوچون کیلیشردی. بادرینگ ییتیشتیریش عیاللر اوچون یخشی امکانیت. عیال ایشسیز قالمهیدی، محنت قیلهدی و اوز درآمدیگه ایگه بولهدی.»
بیراق، سوو منبعلرینینگ قوریب قالیشی نتیجهسیده بو اقتصادی امکانیت یوق بولگن. ملکهنینگ ایتیشیچه، عیاللر فعالیتنی قیته تیکلش اوچون سوو منبعلری، تکامللشتیریلگن اوروغلیک و اوگیت (کیمیاوی کود)لر گه محتاج.
اوشبو قیشلاقدهگی ینه بیر عیال ۳۷ یاشلی ماریا هم، قورغاقچیلیکنینگ حیاتی و اقتصادی فعالیتیگه کورستگن تأثیری حقیده شوندهی دییدی: «بیر ییل بادرینگنی یخشی ییتیشتیردیک؛ اونینگ بیر قسمی بازار گه چیقریلدی، بیر قسمیدن ایسه اوزیمیز فایدهلندیک. کیینگی ییلی سوو بولمهدی و برچه بادرینگلر قوریب قالدی. نه ساتیشگه، نه عایلهمیز استعمالی اوچون ایشلهتیشگه بیرارته بادرینگ قالدی.»
مستوره، اوشبو بولیمده ایشلهگن عیاللردن ینه بیری، دستلب بیر تشکیلات اولر گه اوروغلیک، اوگیت و ضرور جهازلرنی ییتکزیب بیرگنینی، عینن شو کمک ایشلب چیقریش فعالیتینی باشلش اوچون امکان یرهتگنینی معلوم قیلهدی. اونینگ ایتیشیچه: «دولت بیز گه اوروغ، کیرهکلی جهازلر و ایسیقخانهلر بیرگنی، شونینگدیک، کیمیاوی اوگیتلر بیلن تأمینلهگنی اوچون خورسندمن. اوزیم بادرینگ ایکردیم، قداقلردیم و دکانلر گه ساتردیم.»
مستوره گه کوره، اوشبو بولیمده ۲۵ نفر عیال اشتراک ایتگن و محصولاتلرنی ساتیشدن توشگن درآمدنی اوزارا تقسیملب آلیشگن. اولر ینگی بادرینگ ساتیشدن تشقری، اوندن توزلمه و مربا هم تیارلشگن همده اوز محصولاتلرینی کابل، اندخوی و سرپل بازارلریگه یوباریشگن.
اقتصاد شناسلرنینگ ایتیشیچه، ایسیقخانهلرده بادرینگ ییتیشتیریش، ایشلب چیقریش و محصولاتنی ساتیش جریانلری توغری یولگه قوییلگن تقدیرده، قیشلاق عیاللری اوچون درآمد کیلتیرووچی فعالیتگه ایلنیشی ممکن.
اقتصاد شناس ابوریحان انتظارنینگ فکریچه، اوشبو ساحه گه سرمایه کیریتیش ایش اورینلری یرهتیش و درآمد آلیش اوچون ییترلی صلاحیت گه ایگه. بیراق اونینگ موفقیتی ایسیقخانه قوریش خرهجتلری، تخم ساتیب آلیش، سوودن فایدهلنیش امکانیتی، حاصل درجهسی و محصولاتنی ساتیش بازاری گه باغلیق.
او، دهقانلرنینگ مالیهوی منبعلر و قولهی شرطلر اساسیدهگی قرضلردن فایدهلنیش امکانیتلرینی یرهتیش ضرورلیگینی تأکیدلهیدی. شونینگدیک، عیاللر گه ایسیقخانه یرهتیش، سووغاریش اصوللری، آفتلر گه قرشی کورهشیش و ایشلب چیقریشنی باشقریش بوییچه تخنیک تعلیم بیریلیشی لازملیگینی قید ایتهدی.
شونگه قرهمی، جوزجان ولایتیده سوو تنقیصلیگی ایکینچیلیک فعالیتینی دوام ایتتیریش یولیدهگی اینگ مهم توسیقلردن بیری بولیب قالگن.
ایکینچیلیک ساحهسیده بیلرمان عبدالستار جلال شوندهی دییدی: «اوشبو ساحهدهگی اساسی معمالردن بیری سوو تنقیصلیگی و قورغاقچیلیک دیر.»
او، سوو مصرفینی کمهیتیریش یوللری صفتیده تامچیلتیب سووغاریش تیزیمیدن فایدهلنیش، سوونی اوسیملیک ایلدیزلریگه بیواسطه ییتکزیب بیریش اوچون مخصوص اریقلر تشکیل ایتیش، شونینگدیک، سوونینگ بوغلنیشینینگ آلدینی آلیش مقصدیده مالچ اصولینی قوللشنی توصیه ایتهدی.
شو بیلن بیرگه، جوزجان ولایتی ایکینچیلیک، سووغاریش و چارواچیلیک ریاستی، ایسیقخانهلرده بادرینگ ییتیشتیریشنی دهقانچیلیک بیلن شغللنوچی عیاللر درآمدینی آشیریش اوچون قولهی امکانیتلردن بیری دیب حسابلهیدی.
اوشبو ریاست سوزلاوچیسی ذبیحالله خیراندیشنینگ ایتیشیچه: «بادرینگ کمبغل و دهقانچیلیک بیلن شغللنوچی عیاللر اوچون ایسیقخانهلرده ییتیشتیریشگه ماس بولگن، یخشی تنیلگن ایکینلردن بیری دیر.»
اونینگ معلوماتلریگه کوره، جوزجان ولایتی مرکزیده جمعی ۲۷ ته ایسیقخانه موجود بولیب، اولرنینگ اولچملری تورلیچه. اگر ایسیقخانهلرنینگ اوزونلیگی تخمیناً ۲۵ متر، یینی ایسه سکیز مترنی تشکیل ایتهدی. بعضیلرینینگ میدانی ۲۰۰ متر مربع گه یقین بولسه، باشقهلرینیکی تخمیناً ۱۵۰ متر مربعنی تشکیل قیلهدی.
خیراندیشنینگ کوپهیتیریشیچه، هر بیر ایسیقخانهده بیر موسم دوامیده ۴۰۰ کیلوگرامدن آرتیق بادرینگ حاصلی آلینهدی، بیراق جاری ییلدهگی جزیرمه ایسیق اوتگن ییلگه نسبتن حاصلنینگ پسهیشیگه سبب بولگن. اونینگ فکریچه، سوو تنقیصلیگی، هوا حرارتینینگ یوقاریلیگی و مناسب بازارنینگ یوقلیگی اوشبو ساحهده فعالیت یوریتهیاتگن عیاللر آلدیدهگی اساسی معمالر دیر. او شوندهی دییدی: «عیاللر اوچون اینگ کتته معمالردن بیری محصولاتلرنی ساتیب آلیش و ساتیش اوچون مناسب بازارنینگ یوقلیگی دیر. بادرینگ محصولاتلرینی ساتیش اوچون قولهی بازار یرهتیش، تکامللشتیریلگن تخم بیلن تأمینلش، سبزهوات ییتیشیروچیلرگه تخنیک و کسبی تعلیم بیریش، شونینگدیک، تشکیلاتلر همده ایکینچیلیک وزیرلیگی تامانیدن نمونهوی ایسیقخانهلر قوریش اوشبو معمالرنی کمهیتیریشگه یاردم بیریشی ممکن.»
ایسیقخانهلرده بادرینگ ییتیشتیریش قیشلاق عیاللری اوچون ایش اورینلری یرهتیش و درآمد تاپیش امکانیتینی بیریشی ممکن. بیراق بو امکانیتنینگ دوامیلیگینی تأمینلش فقط اوروغ (تخم) و ضرور جهازلر بیلن تأمینلش بیلنگینه چیکلنمهیدی. سوودن برقرار فایدهلنیش امکانیتینی یرهتیش، سوونی تیجهیدیگن سووغاریش اصوللرینی قوللش، تخنیک و تعلیم بیریش و مناسب بازارنی شکللنتیریش اوشبو اقتصادی فعالیتنی قیته تیکلشنینگ اساسی شرطلریدن حسابلنهدی.