کیملیک، مملکتده آدملرنینگ حقوقی موجودلیگینی اثباتلهیدیگن حجت؛ بیراق افغانستانده ایریم عیاللر اوشبو حجتدن و نتیجهده رسمی بارلیگیدن محروم دیر. سلاموطندارنینگ کیملیگی بولمهگن ۲۰ عیال بیلن صحبتی شونی کورستهدی – بو عیاللر تعلیم آلالمهیدی، ایشلهی آلمهیدی، سیمکارت آلالمهیدی و حتا انسان سیورلیک یاردملردن فایدهلنه آلمهیدی.
اوشبو عیاللر بیلن صحبت شونی کورستهدی – عایلهلرنینگ قیزلرینی کیملیک آلیشی حقیده بیپروالیگی همده عایلهلرده عیاللر کمسیتیلیشی اوشبو عیاللرنینگ رسمی کیملیککه ایگه بولیشدن محروم قیلگن اساسی عامللردن حسابلنهدی. بو ۲۰ عیال ۱۷ دن ۴۰ یاشر بولگن.
بو عیاللرنینگ بیش نفری، یاردم آلیش اوچون یاردم بیروچی نهادلر گه مراجعت قیلگن پیتده، کیملیگی بولمهگنلیگی سببلی یاردم آلیشدن محروم قالگنینی بیلدیرگن. اولرنینگ بیش نفری تعلیمی صنفلرده اشتراک ایتیش، بیش نفری ایش امکانیتلری و باشقه اوچ نفری هم سیمکارت آلیشدن محروم بولگن.
هراتلیک ۳۴ یاشر حفیظه، اوچ دههدن بیری حیات کیچیریب کیلهیاتگنیگه قرهمسدن هنوزگچه کیملیگی یوق. آتهسی قیزلرنینگ کیملیک آلیشگه احتیاجی یوقلیگیگه ایشانهدی. شو بیلن بیرگه، او نیچه مراتبه کیملیک آلیش اوچون مراجعت قیلگن، بیراق موفق بولمهگن.
او شوندهی دییدی: «آتم کیملیک آلیش اوچون راضی ایمس ایدی و بیز گه کیملیک آلمهدی. سینگیللریم و ایناغهلریمنینگ خاتینلری کیملیک آلیش گه کوپ قیزیقهدی؛ بیراق جوده هم قیین و آلالمهیدیلر.»
بدخشان یشاوچیسی ۲۲ یاشر سمیرا، هنوزگچه کیملیک آلمهگن قیزلردن بیری. اونگه کوره، عایلهسی هیچ قچان اونگه کیملیک آلمهگن، بو مسئله حیاتی بویلب اونی جدی قیینچیلیکلر بیلن روپهره قیلگن. اونینگ ایتیشیچه: «عایلم گه کیملیک آلیب بیریشنی سورهدیم؛ ایتدیلر سین بیر قیز سنگ و کیملیک احتیاج بولمهیدی. شونینگ اوچون کوپینچه قیینچیلیک بیلن دوچ من.»
کابللیک ۳۳ یاشر حافظه، کیملیگی یوقلیگی سببلی رسمی حسابلنمهگن و یاردم بیروچی نهادلرنینگ یاردملریدن محروم قالگن عیاللردن بیری. اونگه کوره: «کیملیک یوقلیگی سببلی ایریم قیینچیلیکلر گه دوچ بولدیم. نیچه مراتبه یاردم اوچون مراجعت قیلدیم؛ بیراق کیملیک یوقلیگی سببلی یاردم آلالمهدیم.»
کابل یشاوچیسی ۴۰ یاشر صدیقه، کیملیگی یوقلیگی سببلی، نهادلرنینگ انسان سیورلیک یاردملریدن محروم بولگن. او شوندهی دییدی: «کیملیگیم یوق و نیچه مراتبه کمک کیلدی و گذر وکیلی گه مراجعت قیلدیم، کیملیک سیز امکانی یوق دییدی و جوده هم خفه بولدیم.»
کابللیک ۲۵ یاشر سما، کیملیگی یوقلیگی سببلی سیمکارت آلالمهگن عیاللردن بیری. اونینگ ایتیشیچه: «کیملیگیم یوق ایدی و سیمکارت آلیش اوچون مراجعت قیلدیم، ایتدیلر کیملیک سیز سیمکارت بیریلمهیدی.»
هرات یشاوچیسی ۳۷ یاشر حسینا، کیملیگی یوقلیگی سببلی تعلیم آلیشدن محروم بولگن عیاللردن بیری. اونینگ کوپهیتیریشیچه، اوچینچی صنفدن کیین مکتب گه دوام بیره آلمهگن. او شوندهی دییدی: «اوقی آلمهدیم؛ چونکه کیملیگیم یوق ایدی و اوچینچی صنفدن کیین دوام بیره آلمهدیم و نیچه وقت آلدین قیشلاغیمیزده اوقیش، تیکووچیلیک و میوه پروسهسی کورسلری باشلندی و اشتراک ایته آلمهدیم.»
لوگرلیک ۲۷ یاشر تجلا، کیملیگی یوقلیگی سببلی تورلی امکانیتلرنی قولدن بیرگن عیال. اونگه کوره: «نیچه مراتبه وظیفه اوچون اقدام قیلدیم؛ بیراق کیملیگیم یوق ایدی قبول قیلینمهدیم و بیکار قالدیم.»
پروانلیک ۲۹ یاشر حلیمه، الکترونیکی کیملیگی یوقلیگی سببلی، رقابتی سیناوده اشتراک ایته آلمهگن. او شوندهی دییدی: «نیچه مراتبه مراجعت قیلدیم و کیملیک آلگچ، اوز آتیم و بابامنینگ آتینی مشکلی بار ایکن و مصرفی هم کوپ ایکن و اقتصادی قیینچیلیک طفیلی قیته مراجعت قیله آلمهدیم و رقابتی سیناولرده هم اشتراک ایته آلمهدیم.»
عیال حقوقی فعاللری، کیملیگی بولمهگنلر ملی و بشری کیملیک سیز حسابلنیب و کمسیتیلیشیگه ایشانهدیلر. اولر اهالینی رویخط گه آلیش ادارهدن، اوزاق حدودلرده مسجدلر آرقهلی خبردارلیک قیلیشنی سورهیدی.
عیال حقوقی فعالی هما رجبی شوندهی دییدی: «کیملیک مسئلهسی عیاللر اوچون کتته قیینچیلیک – انسانی کرامت و اساسی حقوقلرینی قولدن بیریش گه آلیب کیلهدی. کیملیک آدمنینگ هویتی دیر و یوقلیگی ملی، بشری و اجتماعی نقطهی نظردن یوقلیک حسابلنهدی. کیملیگی بولمهگن عیاللر ساغلیق، سفر قیلیش، تعلیم و آواز بیریش کبی خذمتلردن محروم بولهدی.
انسان حقوقی بیلرمانلری، عیاللرنینگ کیملیگی یوقلیگینی، جمعیتده عیاللرنی قانونی و انسانی حقوقدن محروم قیلیب و کیملیکسیز اولرنینگ خذمتلر و امکانیتلردن فایدهلنه آلمسلیککه سبب بولگنینی ایتهدیلر. اولرنینگ تأکیدلشیچه، عایلهلردهگی کوپینچه ایرککلر، عیاللرنی کیملیک آلیشدن محروم قیلگن و کیملیک آلیشنی عیاللر اوچون اویت (ننگ) دیب بیلهدی.
انسان حقوقی مدفعهچیلریدن سمیعالله عزیز شوندهی دییدی: «کیملیگی بولمهگن عیاللر تعلیم، ساغلیق، ایشلش، سفر قیلیش، تورموش قوریش و حتا کیملیکلرینی اثباتلشدن محروم بولهدیلر و بوندهی عیاللرنی نه دولت تانیدی و نه هم قانون قوللب-قوتلهیدی.»
شو بیلن بیرگه، ملی احصائیه و معلومات ادارهسی مسئوللرینینگ ایتیشیچه، اولر مملکت بوتون یشاوچیلریگه کیملیک ترقهتیش اوچون هیچ قندهی تفاوت قایل ایمسلر. اوشبو اداره مسئوللریگه کوره، مملکت مقیاسیده ۸۱ کیملیک ترقهتیش مرکز فعالیت آلیب بارماقده و بیر مرکز هم چیت ایلده بیرلشگن عرب امیرلیگی (دوبی)ده اوشبو ایش اوچون فعالیت قیلماقده.
ملی احصائیه و معلومات ادارهسی سوزلاوچیسی محمدحلیم رافع شوندهی دییدی: «ینگی معلومات گه کوره، افغانستانده ۱۷ میلیون کیشی الکترونیکی کیملیک آلیش اوچون ماس تنیلگن. اولرنینگ ۱۰.۶ میلیون نفرینی ایرکک و ۶.۴ میلیون نفرینی عیاللر تشکیل بیرهدی.»
سلاموطندارنینگ معلوماتلریگه کوره، خاتین-قیزلر عایله محیطیده ایریم ساحهلرده کمسیتیلیش بیلن روپهره دیر؛ بو مسئله هردایم اولرنی تورلی قیینچیلیک بیلن دوچ قیلگن.
