قشاقلیک، تعلیم امکانیتلرینینگ چیکلنگنلیگی و عایلهوی نزاعلر – هیچ بیری اوشبو گزارشده صحبت قیلگن ۱۹ یاشنی توخته آلمهگن. اولرنینگ برچه قیینچیلیکلر گه قرشی کورهشیش و چیدهملیک کوچیگه ایگه بولیشینی روانشناسلر «قیته تیکلنیش» دیب اتهیدی. شو بیلن بیرگه، امریکا روانشناسلر اویوشمهسی، قیته تیکلنیشنی قیینچیلیکلر، تروما، تراژدی، تهدیدلر یا کی استرس مهم منبعلری جریانی دیب بیلهدیلر.
اوشبو گزارشده، سلاموطندار ۱۹ یاش (۹ اوغیل و ۱۰ قیز) حیاتی و قیته تیکلنیش حکایهلرینی عکس ایتتیرهدی؛ بو یاشلر تورلی توسیقلر گه دوچ کیلگن، لیکن قیته تیکلنیش یوللرینی دوام ایتتیرگن و حاضر هر بیری شفاکار، مدیر و آمر، انجنیر، سوداگر و رستوران ایگهسی بولگن. اوشبو یاشلر آرهسیده ۸ نفری قشاقلیک بیلن، ۷ نفری توسیقلر و تعلیم امکانیتلرینینگ چیکلنگنلیگی بیلن، ۴ نفری ایسه چقور عایلهوی نزاعلر بیلن کورهشگن؛ بو کورهش بیرینی بوگون اوز حیاتینینگ قهرمانیگه ایلنتیرگن.
قندوزلیک ۲۵ یاشر یاسر، ایندی شفاکار. او، کتاب ساتیب آلیش و موتر اجاره پولینی تولش توانی بولمهگن کونلردن ایسلهیدی. یاسر، برچه توسیقلر، عذاب و قیغولر گه قرشی کورهشگن. او شوندهی دییدی: «مین طبیات فاکولتهسینینگ بیرینچی کورس طلبهسی ایدیم؛ حتا کتابلریمنی ساتیب آلیشگه هم قوربیم ییتمر ایدی. بیلیم یورت گه پیاده بارردیم، ایسیق و ساووق آب-هوا شونچهلیک قیین بولر ایدی کی حیاتیم و تعلیم یولیم شو ییرده توگهیدی دیب اویلردیم. کوپ باره بیلیم یورتنی ترک ایتیش گه قرار قیلگن من؛ بیراق هر دایم اوزیمگه ایتردیم؛ صبر قیل کیین یریم کونلیک ایش تاپدیم، حاضر ایسه بیلیم یورتده آخر ییلیم دیر.»
کابللیک ۳۳ یاشر حمید حاضر خصوصی نهادلردن بیریده مالیه بوییچه مدیر بولیب ایشلهیدی، اونینگ ایتیشیچه، ۱۴ یاشیدن باشلب ییتی کیشیلیک عایلهسینینگ یگانه باقووچیسی بولگن. اونینگ هر بیر کونی قشاقلیک، آچلیک و عایلهسی اوچون بیر لقمه نان تاپیش کورهشی بیلن اوتگن؛ بیراق شونگه قرهمی، او برداش بیردی و تعلیمنی یکونلهدی.
او شوندهی دییدی: «بیر وقتنینگ اوزیده ایشلش و اوقیش مینگه جوده کتته باسیم قیلردی؛ بعضاً حیات اوز مره چیزیغیگه ییتیب کیلگندیک تویلردی. ایریم پیتلر صبریم توگب کیتردی، قنچه حرکت قیلسم هم، حیات خرهجتلرنی قاپلهی آلمسدیم و درسلر گه هم ییتیشه آلمسدیم. شونگه قرهمی، هیچ قچان قیینچیلیکلر گه تسلیم بولمهدیم و آخر-عاقبت حیات خرهجتلرینی باشقره آلدیم.»
کابللیک ۲۸ یاشر کوثر، اقتصادیات فاکولتهسیده لیسانس درجهسیگچه تحصیل آلگن و عایلهوی نزاعلر طفیلی تعلیمنی دوام ایتتیریشده کوپ مراتبه قیینچیلیکلر گه دوچ کیلگن بولسهده، امیدسیزلیک اورنیگه قیین شرایطلرده قیته تیکلنیشنی تنلهگنینی ایتهدی. بو اونگه نهفقط تعلیمنی یکونلش، بلکی اوز ایش و سودا فعالیتینی باشلش و موفقیت گه ایریشیش گه یاردم بیرگن.
اونینگ ایتیشیچه: «عایلهوی نزاعلر ییللر دوامیده حیاتیمنینگ بیر قسمی بولدی؛ بعضاً بو ترنگلیکلر روحی تینچلیگیمنی بوزردی، درسلر گه و کیلهجک ریجهلر گه اعتباریمنی قیینلشتیرردی. بو معمالر مینی توختتمسلیگی اوچون حرکت قیلدیم و صبر و قرار قبول قیلیش آرقهلی یولیمنی دوام ایتتیردیم.»
تدقیقاتده اشتراک ایتگن یاشلر، کیلهجکدهگی ناانیقلیک و کوپ مسئولیتلر طفیلی یوزه گه کیلگن روحی باسیملر اولرنینگ حیاتیدهگی اینگ کتته توسیقلردن بیری بولگنینی ایتیشهدی. اوشبو حسابات نتیجهلری شونی کورستهدی کی، قیته تیکلنیشنینگ اساسی کلیدی مولفهلری آنگلی یا کی اراده بیلن قوللش یاشلرنینگ قیته تیکلنیش و اوز یوللرینی دوام ایتتیریش گه یاردم بیرگن. نتیجهلر گه کوره، اوز-اوزیگه ایشانگنلیک و شخصی امکانیتلر گه ایشانچ، برداشلیک و صبر، انعطافپذیرلیک ماسلشوچنلیک همده معمالر گه ایجابی معنا بیریش – اوشبو یاشلر تامانیدن قوللنگن اینگ مهم مولفهلر حسابلنهدی.
بلخ ولایتیدن ۲۲ یاشر سحر، یریم قیمتبها تاشلر سوداگری و پروان ولایتیدن ۳۵ یاشر وحیده، رستوران ایگهسی – ایکی عیال بولیب، اوز سودا فعالیتیده کوپ مراتبه موفقیتسیزلیک و تورغونلیککه دوچ کیلیشگن. اولرنینگ ایتیشیچه، مثبت اویلش و ایشلریگه دوام بیریش طفیلی ایشدهگی قیینچیلیکلرنی یینگیب اوتیشگه موفق بولگن.
سحر شوندهی دییدی: «اوزیمگه ایشانچیم بار، موفقیت گه ایریشیم ممکن. حیاتدهگی معمالر مینگه اوز امکانیتلریمگه ینهده کوپراق ایشانچنی اورگتدی و هر قندهی وضعیتده اوز-اوزیمگه ایشانگن حالده ایشلهشیم و حیاتیمنی رواجلنتیریشیم ممکنلیگینی قبول قیلیشگه یاردم بیردی.»
وحیده هم شوندهی دییدی: «بیزنسده صبر-طاقت جوده مهم. اگر صبر بولمسه، عموماً آلدینگه سلجی آلمهیمیز. مین دایم اوزیمگه شونی ایتگن من، اوزیمگه تیهنیشیم کیرهک. عیاللر اوز ایاقلریده مستحکم توریشلری، اوزلریگه ایشانیشلری لازم. شوندهگینه معمالر گه قرشی کورهشه آلهمیز.»
بو یاشلر حیاتدهگی معمالر و مغلوبیتلرنی موفقیت همده شخصی اوسیشگه ایلتوچی «زینه پایه»لر دیب بیلیشهدی. اولرنینگ فکریچه، موفقیتسیزلیکلرنی باشدن کیچیریش و قیینچیلیکلر گه دوچ کیلیش، انساننی حیات یولینی ینهده کوچ و یوقاری اشتیاق بیلن دوام ایتتیریش گه تیارلهیدی.
کابللیک ۲۷ یاشر عزیزه، آتهسی وفاتیدن سونگ بیش نفر کیچیک قیز و اوغیل اوکهلرینینگ یگانه باقووچیسی بولیب قالگن و حاضرده ستوماتولوژی (تیش داکتری) کلینیکلریدن بیرینینگ ایگهسی – مغلوبیتنی اوزی اوچون موفقیت سری تشلهگن ینه بیر قدم دیب بیلیشینی ایتهدی. او حیاتدهگی معمالر گه دوچ کیلگنیده، موفقیت گه ایریشیش اوچون دایما مقابل یوللرنی ایزلهیدی.
اونینگ کوپهیتیریشیچه: «بیز هیچ قچان اوز انگیزهمیزنی یوقاتمهدیک و هیچ قچان آرتگه چیکمهدیک. افغانستانده عیاللر جوده کوپ معمالر گه دوچ کیلیشهدی، اما دوام ایتهیاتگنیمیزنینگ آزی یوق بیزده قطعیت بارلیگینی، تسلیم بولمهگنیمیزنی و قیغوگه باتیب اوی بورچهگیده اوتیریب قالمهگنیمیزنی کورستهدی.»
برداشلیک بو یاشلرنینگ اوسیشی و حیات یولینی دوام ایتتیریش گه سبب بولگن بیر پیتده، روانشناسلر و شخصی رواجلنیش بوییچه مربیلر حیات دهگی معمالر گه دوچ کیلیشده برداشلیکنینگ اهمیتینی، برداشلیک کونیکمهلرینی اورگهنیش ضرورلیگینی تأکیدلهیدیلر. اولرنینگ ایتیشیچه، برداشلیک یاشلر آرهسیده ویرانکار خطی-حرکتلرنینگ آلدینی آلیش اوچون مهم و ضرور دیر.
روانشناس شرفالدین عظیمی شوندهی دییدی: «قیینچیلیکلر و معمالر گه نسبتن برداشلیک – بو انساننینگ باسیمدن سونگ ماسلهشیش، قرشی توریش و نسبی موازنت حالتیگه قیته آلیش روانشناسلیک قابلیت دیر.»
یاشلر حیات دهگی قیینیچیلیکلر گه دوچ کیلیشده اوز برداشلیکلرینی تعریفلهیاتگن بیر پیتده، میلادی ۲۰۲۵-ییلده جهان ساغلیقنی سقلش تشکیلاتینینگ آخرگی حساباتیگه و شو بیلن بیرگه جهان روحی سلامتلیک کونیگه کوره، افغانستان دهگی هر بیش کیشیدن بیری روحی معمالر گه دوچ کیلگن و توشکونلیک همده روحی بوزیلیشلر خواطرلی درجهده آشیب بارماقده. اوشبو حسابات گه کوره، اوزاق دوام ایتگن اوروشلر، قشاقلیک، ایشسیزلیک، مهاجرت و تعلیم همده ایش امکانیتلریدهگی چیکلاولر میلیون افغان فقرالرینینگ روحی سلامتلیگیگه تأثیر کورستگن.
