مهاجرت، تورموش گه چیقیش و عایلهوی قرمه-قرشیلیکلر، ایریم آته-آنهلرنی بالهلریدن اوزاقلشتیرگن؛ بو اوزاقلیک بعضی عایلهلر اوچون فقط مالیهوی قوللب-قوتلمسلیک ایمس. ایریم آته-آنهلرنینگ ایتیشلریچه، انده-سنده بالهلری مالیهوی یاردم کورستسه-ده، بیراق اولرنینگ یانلریده بولمسلیگی اینگ اولا کوندهلیک حیاتلری و روحی حالتلریده سیزیلهدی.
پنجشیر ولایتیدن بولگن ۶۸ یاشلی نفیسه، کووید ۱۹ سببلی ایری وفاتیدن سونگ، ایندی اجاره اویده فقط اوزی یشهماقده. ایکی قیزی چیت ایلده و فقط اولردن بیری تیریکیچیلیک احتیاجلریدن بیر بولیمینی تأمینلهیدی. او شوندهی دییدی: «بیر قیزیم ایرینینگ عایلهسی تامانیدن قیینچیلیک سببلی حتا بیز گه قونغیراق قیله آلمهیدی، همکارلیک قیلیش اوز جاییده تورسین. فقط بیر قیزیم حاضر وظیفهسی هم یوق درس اوقیماقده اوزینینگ خرهجتی و آزیق-آوقتی پولیدن بیر قسمینی یوبارهدی ییترلی ایمس مقصد چاره بولهدی، شفاکار آلدیگه بارگنده دوستلریمدن بیرینی چقیرهمن و بعضی حاللرده یالغیز باریشگه مجبور بولهمن.»
بعضی حاللرده، بو اوزاقلیک مهاجرت قیلیشده ایمس، بلکی عایلهوی کیلیشماوچیلیک سببلی یوزه گه کیلگن.
کابل ولایتی یشاوچیسی بولگن ۵۵ یاشلی راضیه تورموش اورتاغی بیلن بیرگه یشهیدی ایتیشیچه، ایکی اوغیل اورتهسیده آته-آنه گه غمخورلیک قیلیش بارهسیدهگی کیلیشماوچیلیک سببلی او ایری فرزندلریدن علیحده یششگه قرار قیلگن. اونگه کوره: «ایکیله اوغلیم بیزگه غمخورلیک قیلیش اوچون کیلیشه آلمهدی، کیین ایسه مین و ایریم علیحده یشش گه قرار قیلدیک، بو احوال روحیمیز گه سلبی تأثیر قویگن فرزندلریمیزدن بوندهی کوتمهکندیک، ایریمنینگ تکسی موتری بار برچه خرهجتلریمیزنی اوزیمیز تأمینلهیمیز.»
ایریم آته-آنهلر اوچون حتا مالیهوی یاردم فرزندلرینینگ جاینی تولدیره آلمهیدی.
جلالآباد یشاوچیسی بولگن ۵۲ یاشلی زرمینه ایری بیلن بیرگهلیکده یشهیدی ایتیشیچه، قیزی تورموشگه چیققن و اوغلی ایسه چیتایلده یشهیدی. اوغلی اولر گه پول یوبارهدی، بیراق او مادی یاردمدن کوره فرزندلری و نبیرهلرینینگ یانیده بولیشیگه کوپراق احتیاج سیزیشینی ایتهدی. او شوندهی دییدی: «بعضاً انسان گه بیر گیلاس سوو آلیب کیلهدیگن یا کی اونگه آوقت تیارلب بیرهدیگن کیشیگه احتیاج بولهدی. بعضی پیتلرده اویده هیچ کیم یوقلیگینی کورسم، روحیم و کونگلیم جوده چرچهیدی، ییغلهگیم کیلهدی. ایریم هم: قنی ایدی، نبیرهلریمیز شو ییرده بولیشسه، هر ساعتده اولرنینگ آوازینی ایشیتیب تورسک دییدی.»
روانشناسلرنینگ ایتیشیچه، آته-آنهلرنینگ کیکسهلیگیده یالغیزلیگی اولرنینگ روحی سلامتلیگیگه جدی تأثیر کورسهتیشی ممکن.
روانشناس محمدالله بلوچ، یالغیزلیک آدملرنینگ فکری و روحی گه سلبی تأثیر قویشی ممکن دییدی: «بیرینچیدن بو حددن تشقری و تکراری فکرلرنینگ کوپهیشیگه سبب بولهدی و انسانده فکرلش بیلن باغلیق معمالر یوزه گه کیلهدی. کیکسهلیک دوریده انسان یالغیز و کوندهلیک ایشلرینی مستقل بجره آلمسه، آغیر توشکونلیک یوزه گه کیلیشی ممکن. شونینگدیک، اوزیگه بولگن ایشانچنینگ پسهیشی کبی معمالر تاپیلهدی. ینه بیر معما – اوزلیگینی انگلشنینگ پسهیشی بولیب، کیکسه انسانده شخصی معمالر یوزه گه کیلیشی ممکن.»
بیراق عایلهنینگ اوزاقده بولیشینینگ عاقبتلری فقط آدملرنینگ روحی سلامتلیگی بیلن چیکلنیب قالمهیدی.
جمعیتشناسلرنینگ فکریچه، عایله اعضالرینینگ بیر-بیریدن اوزاقلشیشی اولادلر اورتهسیدهگی مناسبتلر گه، تجربه المشیشی جریانیگه و حتا اجتماعی علاقهلر گه هم تأثیر کورسهتیشی ممکن.
جمعیتشناس شعیب احمدی، اوزاقلشیش کوپهیشی و علاقهلر کمهیشی، اجتماعی همده مدنی علاقهلرنینگ ضعیفلشیشیگه آلیب کیلیشی ممکن دییدی. اونگه کوره: «وقت اوتیشی بیلن، افسوس کی، جوده رواجلنگن مملکتلرده یققال کوزگه تشلنهدیگن فردگرایی مدنیتی کینگهیب بارماقده و بو جمعیتلرده هم اوشبو معما کوزهتیلهدی. بو حالت اجتماعی علاقهلر و اجتماعی توزیلمهلر گه سلبی تأثیر کورستیب، جمعیتدهگی صمیمی مناسبتلرنی ضعیفلشتیرهدی. اوتمیشدن سباق آلیش و کتته یاشلی انسانلرنینگ تجربهلریدن فایدهلنیش کمهیب بارهدی. شونینگدیک، بو حالت مدنی اوزلیکنینگ ضعیفلشیشیگه هم سبب بولهدی.»
بیلرمانلرنینگ تأکیدلشیچه، آته-آنهلرنی قولب-قوتلش فقط اولرنینگ خرهجتلرینی قاپلشدن عبارت ایمس؛ منتظم قونغیراق قیلیش، حال-احوال سورهش، اعتبار بیریش، همراه بولیش و کیرهکلی پیتده یانیده بولیش هم بو قوللب-قوتلشنینگ بیر قسمی دیر.
