اسلام امیرلیگی رهبری شیخ هبتالله آخوندزاده،، میلادی ۲۰۲۱-ییلده عیاللر حقوقلری توغریسیده چیقرگن فرمانینینگ بیشینچی مادهسیده، عیال وفات ایتگن ایرینینگ مال-ملکیدن، فرزندلری، آتهسی و باشقه قرینداشلریدن شرعی میراث حقوقیگه همده بیلگیلنگن اولوشگه ایگه ایکنینی و هیچ کیم اونی بو حقوقدن محروم قیله آلمسلیگینی تأکیدلهگن.
شو بیلن بیرگه، اسلام امیرلیگینینگ امر معروف و نهی منکر وزیرلیگی سوزلاوچیسی سیفالسلام خیبرنینگ ایتیشیچه، سونگی بیش ییل دوامیده عیاللرنینگ میراثی گه عاید اون مینگلب مراجعتلر کوریب چیقیلگن و ۵۰ مینگدن آرتیق ایش حل ایتیلگن. او شوندهی دییدی: «وزیرلیککه کوپلب ایشلر کیلیب توشگن، اولرده عیاللر گه ایناغهلری یا کی باشقه قرینداشلری تامانیدن ۱۰-۲۰ ییل دوامیده میراث حقوقی بیریلمهگن. وزیرلیکنینگ سعی-حرکتلریدن سونگ بو عیاللر گه میراث حقوقی بیریلدی. وزیرلیکده اهالینینگ حقوقی و دینی خبردارلیگینی آشیریش ایشلری کینگ یولگه قوییلگن. مسجدلرده علمالر تامانیدن هم بو مسئله خلققه توشونتیریلهدی، ییتکرمهلر آرقهلی هم ترغیب قیلینهدی. محتسبلر هم ایریم ییغینلرده آدملر گه توشونتیریش بیریشلری، آدملر بو حقده خبردار بولیشلری و کیلهجکده اوز میراث حقوقلرینی آلیشلری اوچون ترغیبات آلیب باریشلری سورهلگن.»
باشقه تاماندن، حقوقشناسلر و دین علمالری میراث مسئلهسیده میراث حقوقی یوزه گه کیلگنیدن کیین عیالنینگ اولوشی اونینگ شرعی و قانونی حقی ایکنینی و هیچ کیم اونی بو حقوقدن واز کیچیشیگه مجبورلهی آلمسلیگینی معلوم قیلهدی. اولرنینگ فکریچه، عیال اوز حقوقیدن تولیق خبردار بولگن حالده و حقیقی راضیلیگی بیلن اوز اولوشی حقیده قرار قبول قیلیشی و اوندن واز کیچیشی ممکن. اما بو قرار باسیم، تهدید، مجبورلش یا کی عایلهوی مناسبتلر اوزیلیشیدن قورقیش نتیجهسیده قبول قیلینگن بولسه، بونده حقیقی راضیلیک مسئلهسی یوزه گه کیلهدی و عیال اوز حقوقینی کوریب چیقیش همده طلب قیلیش اوچون قانونی یوللردن فایدهلنیشی ممکن.
حقوقشناس پرویز خلیل گه کوره، میراث حقوقی یوزه گه کیلگنیدن سونگ عیال اوز اولوشینینگ ایگهسی دیر و بو اولوش حقیده مستقل قرار قبول قیلیشی ممکن. بیراق میراثدن واز کیچیشده ایرکین راضیلیک، مسئلهدن خبردارلیک و باسیمنینگ یوقلیگی مهم اهمیت گه ایگه. او شوندهی دییدی: «اگر عیال تهدید آستیده بولسه و مجبورلش حالتی اثباتلنسه، او اوز حقینی تیکلش اوچون ینه مراجعت قیلیشی و حقوقینی طلب قیلیشی ممکن. واز کیچیشده اینگ مهم مسئله راضیلیک دیر. اگر عیال چین کونگیلدن راضی بولسه، اونینگ خبردارلیک درجهسی یوقاری بولسه، هیچ کیم اونگه باسیم اوتکزمسه و اونده اجتماعی آبرودن یا کی عایلهنینگ پرچهلنیشیدن قورقیش بولمسه، او اوز خواهشی بیلن اولوشیدن واز کیچیشی ممکن.»
بیراق ایریم عایلهلرده عیاللر آته عایلهسی بیلن علاقهلر اوزیلیب قالیشیدن، عایله نامینی سقلب قالیشدن و یقینلرینینگ باسیمیدن قورقیب، اوز میراث اولوشیدن واز کیچیش گه مجبور بولگنینی ایتهدی.
تخاردن بولگن ایناغهلری تامانیدن میراثیدن واز کیچیش گه مجبورلنگن بیر عیال شوندهی دییدی: «آتهمنینگ ییر-ملکی و اویی بار ایدی، مین هم اولردن اولوش آلردیم. ایناغهلریم اولوشیمنی اولر گه بیریشیمنی قتیق طلب قیلیشدی مینگه، اگر اولوشینگنی بیرمهسنگ، آتهنگنینگ اویی گه باشقه کیلیب-کیتمهی سن، مناسبتیمیز هم اوزیلهدی، دییشدی. مین هم عایلهمنی یوقاتیشنی ایستمهگنیم اوچون بونگه راضی بولیشگه مجبور بولدیم.»
پروان ولایتیدن بولگن ینه بیر عیال ایسه شوندهی دییدی: «آتهمدن مینگه معلوم مقدارده ییر تیگردی. ایناغهلریم اولوشیمنی آلسم، آدملر عایلهمیز حقیده تورلی گپلر ترقهتیشنی ایتیشدی. مینگه اینگ کتته باسیم ایناغهلریم و عایلهمیز کتتهلری تامانیدن بولدی. اولر ایناغهدن میراث آلیش یخشی ایمس، بو عایلهنی شرمنده قیلهدی دییشدی.»
حقوقشناسلرنینگ ایتیشیچه، بوندهی حالتلرده عیالنینگ میراثدهگی اولوشی مقدارینی بیلیشی، مُلک که عاید حجتلردن خبردار بولیشی و میراثدن واز کیچیش عاقبتلرینی توشونیش مهم دیر. عیال هر قندهی حجت گه امضا قوییشدن آلدین نیمهدن واز کیچهیاتگنینی و بو قرار اونینگ شرعی حقوقلریگه قندهی تأثیر قیلیشینی بیلیشی کیرهک.
پروان ولایتیدن بولگن بیر عیال شوندهی دییدی: «بو مسئلهده مینی هیچ کیم مجبورلمهگن. هیچ کیم زورلیک بیلن مال-ملکیمنی میندن آلیب قویمهگن. بو تکلیف اولرنینگ تامانیدن بولگن، اما یکونی قرارنی اوزیم، شخصی راضیلیگیم بیلن قبول قیلگن من.»
شرعی نقطهی نظردن هم دین علمالری میراث عیالنینگ حقی ایکنینی و بو حقوقنی زورلیک یا کی مجبورلش بیلن اوندن تارتیب آلیش جایز ایمسلیگینی تأکید ایتهدیلر. اولرنینگ ایتیشیچه، اگر عیال اوز اولوشیدن باسیم آستیده واز کیچیش گه مجبور قیلینسه، بو اختیاری و راضیلیک اساسیده واز کیچیشدن فرق قیلهدی.
دین عالمی عبدالغفار غفارزاده شوندهی دییدی: «اگر کیمدیر عیالنی مجبورلسه یا کی زورلیک بیلن بونی بیریشینگ کیرهک دیب ایتسه، یا خود عیالگه قندهی دیر باسیم اوتکزسه، او حالده عیالنینگ مجبوراً بیرگن بو مالی اوشه شخص اوچون قطعی حرام دیر.»
عیال، خبردارلیک، اوز اختیاری و راضیلیگی بیلن قرار قبول قیله آلسه، او پیت عیال میراث حقیدن واز کیچه آلهدی. بیراق عایلهوی علاقهلرنینگ اوزیلیب قالیشیدن قورقیش عیالنینگ ارادهسیگه تأثیر قیلیشی ممکن. حقوقشناسلر عیاللر میراث گه عاید هر قندهی حجت گه امضا قوییشدن آلدین اوز اولوشینینگ مقداری، حجت مضمونی و اوندن واز کیچیشنینگ حقوقی عاقبتلری حقیده تولیق معلومات گه ایگه بولیشلری کیرهکلیگینی تأکیدلهیدیلر.
