نساییولادی شفاکارلرینینگ ایتیشیچه، اندومتریوز (بچهداندن تشقریده اوسووچی توقیمه)، عیاللر آرهسیده کینگ ترقهلگن بچهدان کسللیگی بولیب، بچهداندن تشقریده مثلاً تخمدانلر و بچهدان لولهلریده اوسهدی. اوشبو کسللیک حیض پیتیده کوچلی آغریقلر، تاس (لگن) ساحهسیده آغریق و آخر-عاقبت عیاللرده بیپُشتلیککه سبب بولیشی ممکن.
ایریم عیاللر، اندومتریوز کسللیگیگه چلینگنینی ایتیب، اونینگ سببینی ژنتیک بیلن باغلهیدی. اولرنینگ ایتیشیچه، کسللیک حقیده ییترلی معلوماتلری یوقلیگی سببلی کسللیکلری رواجلنگن و ایریم حاللرده حتا حاملهدار بولیش قابلیتینی یوقاتگن. کابل یشاوچیسی بولگن ۳۱ یاشلی ناهیده سلیم، اوشبو کسللیکه چلینگنینی بیلدیرهدی. او شوندهی دییدی: «بیر نیچه ییلدن بیری بچهدان ساحهسیده آغریقلریم بار. اولیگه بونی حیض آغریغی دیب اویلردیم، بیراق قان کیتیشی کوپ و آغریقلر جوده کوچلی ایدی. شفاکار گه باردیم و بو بچهدان بیلن باغلیق کسللیک دیب ایتدی.»
کابل ولایتی استالف تومنی یشاوچیسی بولگن ۲۷ یاشلی نرگس، تورموش قورگنیگه قریب ایکی ییل بولگنینی، بیراق بچهدان کسللیگی سببلی حاملهدار بوله آلمهگنینی ایتهدی. او شوندهی دییدی: «تورموش قورگنیمگه بیر یریم ییل بولدی. شفاکار گه باردیم نتیجه بیرمهدی، بیر ییلدن بیری دوالنهیپمن. آغریقلریم بار ایدی، معما نیمهده ایکنینی بیلمسدیم. جوده کوپ تشویش قیلهمن، بیر یریم ییل ایچیده همان حاملهدار بولمهدیم.»
کابلنینگ ینه بیر یشاوچیسی فیروزه ایسه، سکیز ییلدن بیری اندومتریوز کسلیگه چلینگن. اونینگ سوزلریگه کوره، بو کسللیک آنهسیدن اونگه ارثی اوتگن. او شوندهی دییدی: «سکیز ییلدن بیری بچهدان بیلن باغلیق کسللیگیم بار. ایکی ییلدن بیری دوالنهیپمن. جوده کوپ آغریغی بار. اوچ-تورت کوندن بیری آغریق جوده کوچهیگن. آنهمده هم بو کسللیک بار ایدی، حیض پیتیده جوده کوپ آغریق سیزردی. مین ایسه بویرهگیمده معما بار دیب اویلردیم.»
شو بیلن بیرگه، نساییولادی شفاکارلرینینگ ایتیشیچه، اوشبو کسللیکنینگ سببلری آرهسیده هورمونی اوزگریشلر اینیقسه استروجن درجهسینینگ آشیشی و ژنتیک عامللر موجود.
نساییولادی شفاکاری سحر کریمی شوندهی دییدی: « اندومتریوز عیاللر آرهسیده کینگ ترقهلگن کسللیک بولیب، اندومتریوز توقیمهسینینگ عادتده بولیشی کیرهک بولگن جایدن تشقریده یعنی تخمدانلر، بچهدان لولهلری، بچهدان بویینی، قین (واژن)، حتا کیندیک و کیچیک ایچَک (روده) کبی باشقه جایلرده هم تاپیلیشی دیر. بو کسللیک کوپراق حاملهدارلیک یعنی ۱۵ یاشدن ۴۵ یاشگچه بولگن عیاللرده اوچرهشی ممکن.»
ینه بیر نساییولادی متخصص شفاکاری مژده بیان، اوشبو کسللیککه چلنیش عامللری هورمونی اوزگریشلر و ژنتیک عامللرنی اوز ایچیگه آلیشینی بیلدیرهدی. او شوندهی دییدی: «اندومتریوز – عادتده بچهدان ایچیده اوسهدیگن توقیمهنینگ تنهنینگ باشقه جایلریده، مثلاً، بچهداندن تشقریده یا کی تخمدانلر اوستیده اوسیب قالیش دیر. کوپلب عیاللر حیض پیتیدهگی کوچلی آغریقنی طبیعی حالت دیب اویلشهدی. اما آغریق چیدهب بولمس درجه گه ییتگنده، شفاکار گه مراجعت قیلیش کیرهک. اندومتریوزنینگ سببلری ژنتیک، هورمون و ایمنی تیزیمی بیلن باغلیق بولیشی ممکن.»
ینه بیر نساییولادی شفاکاری شیما وزیری، اندومتریوز حیض پیتیده کوچلی آغریقلر گه سبب بولیشینی و آخر-عاقبت عیاللرده بیپشتلیککه آلیب کیلیشی ممکنلیگینی ایتهدی. اونینگ فکریچه: «حیض پیتیده کوچلی آغریق بولهدی. بو آغریق عادتده حیض باشلنیشیدن بیر نیچه کون آلدین باشلنهدی و حیض وقتیده کوچیهدی. سییش (ادرار) پیتیده اینیقسه حیض کونلریده آغریق، ترتیبسیز یا کی کوپ قان کیتیشی، حیض پیتیده داغلنیش (عقامت) یا کی اوزاق دوام ایتهدیگن قان کیتیشی کوزهتیلیشی ممکن. بیپشتلیک اندومتریوزنینگ مهم بیلگیلریدن بیری دیر. شونینگدیک، او بچهدان لولهلری یا کی حتا تخمدانلرنینگ بیر-بیریگه یاپیشیب قالیشیگه سبب بولیشی ممکن.»
نساییولادی شفاکارلرینینگ ایتیشیچه، اندومتریوز کسللیگینی انیقلش بیمارنینگ کسللیک تاریخی و نسایی تیکشیرووی آرقهلی عملگه آشیریلهدی. اولرنینگ تأکیدلشیچه، دوالش هورمون دارولری و آغریق قالدیروچی واسطهلرنی اوز ایچیگه آلهدی. آغیر حالتلرده ایسه یاپیشمهلرنی برطرف ایتیش اوچون لاپارسکوپی جراحلیک قوللنهدی. کسللیک رواجلنگن حالتلرده بچهداننی آلیب تشلش (هیسترکتومی) عملیات هم عملگه آشیریلیشی ممکن.
