ییتینچی ثور، افغانستان خلق دموکراتیک حزبینینگ محمد داوودخان حکومتیگه قرشی حربی تونتریشی کونی تینگ. بو کونده مملکتنینگ سیاسی توزیلمهسی اوزگردی و افغانستاننینگ زمانهوی تاریخیده ینگی باسقیچ باشلندی.
بوکوندن ۴۸ ییل آلدین، اوشبو تونتریش افغانستان بیرینچی جمهور باشلیغینینگ بیش ییللیک حاکمیتی یکونلنیشیگه آلیب کیلدی.
اسلام امیرلیگی بیر بیانیه ترقهتیب، اوشبو حادثه و اوندن کیین افغانستان گه قیلینگن تجاوزنی قارهلب؛ برچه یشاوچیلردن برقرار افغانستاننینگ دوامیلیگی اوچون متحد و صادق بولیشلرینی سورهیدی. اسلام امیرلیگی سوزلاوچیسینینگ اورین باسری حمدالله فطرت شوندهی دییدی: «اوشه پیتده افغانستاننینگ ظلم و عذاب چیککن خلقی ۱۴ ییللیک جهادینینگ ثمرهسی قولگه کیریتیلگنیدن خورسند ایدی و ایندی وطنده غلبه نعمتی سایهسیده تینچلیک، آسایشتهلیک و اوزلری خواهلهگن شرعی تیزیمی اساسیده حیاتنی دوام ایتتیریشهدی دیب امید قیلردی. بیراق گروهلر اورتهسیدهگی اوروشلر و کیلیشماوچیلیکلر بولرنینگ برچهسینی برباد قیلدی. بیز ینه بیر بار ایسلهتیب اوتهمیز؛ افغانستان اسلام امیرلیگی هم بیرلیک و اتفاقلیکنی تأمینلش، ترتیبسیزلیکنی یوقاتیش و شرعی تیزیمنی جاری ایتیش مقصدیده تشکیل ایتیلگنیدیک، اوز مقصدیگه ایریشدی.»
۴۸ ییل اول، افغانستان خلق دموکراتیک حزبینینگ محمدداوودخان حکومتیگه قرشی حربی تونتریشی نتیجهسیده نهفقط حاکمیت المشدی، بلکی بو واقعه مملکتده اوزاق دوام ایتگن بیقرارلیک دورینینگ باشلنیشیگه سبب بولدی.
سیاسی و خلقارا مناسبتلر بوییچه بیلرمانلرنینگ ایتیشیچه، افغانستان هنوزگچه ییتینچی ثور تونتریشینینگ سلبی عاقبتلریدن تأثیرلنماقده؛ بیراق بو مسئله کیلیشوو و ملی همجهتلیک بیلن ییچیلیشی ممکن.
سیاسی بیلرمان برنا صالحی شوندهی دییدی: «ییتینچی ثور تونتریشی افغانستان گه سیاسی، خوفسیزلیک و اقتصادی ساحهلرده سلبی عاقبتلر کیلتیریب چیقردی. اوزاق دوام ایتگن اوروشلر افغانستان گه یاپیشیب قالدی و هنوزگچه مملکت اوشبو واقعهنینگ سلبی تأثیرلریدن ضرر کورماقده. بو حادثه جمعیتنینگ تورلی ساحهلرینینگ پرچهلنیشیگه آلیب کیلدی. بیراق، بو معمانی برطرف ایتیش، ملی کیلیشوو، بیرلیک و همجهتلیک بیلن ییچیش ممکن.»
۴۸ ییل اول عینن شو کونده بیر گروه کمونیستلر اوشه پیتدهگی حکومت گه قرشی حربی تونتریش عملگه آشیریب، افغانستانده کمونیستلرنینگ باسقینیگه زمینه یرهتدیلر.
افغانستان خلق دموکراتیک حزبی حاکمیت گه کیلگنیدن سونگ، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ساحهلرده کینگ کولملی و تیزکار اصلاحاتلر باشلندی. بو حالت وقت اوتیشی بیلن بیقرارلیکنینگ کوچهیشی و ایچکی توقنشوولرنینگ کینگهیشیگه آلیب کیلدی.
اوشبو واقعهلر دوامیده، افغانستان بیقرارلیک و ایچکی اوروشلر باسقیچیگه کیردی – بو جریان ۱۳۵۸ ییلده ساویت اتفاقینینگ حربی ارهلشووی و اوزاق دوام ایتگن اوروشنینگ باشلنیشی بیلن ینهده کوچهیدی؛ بو اوروشنینگ عاقبتلری اونلب ییللر دوامیده افغانستان خلقینینگ حیاتیگه تأثیر کورستدی.
