با افزایش جمعیت شهری و گسترش ساحه‌های مسکونی در ایبک، مرکز سمنگان، مدیریت و جمع‌آوری زباله‌ها به یکی از نیازهای اساسی این شهر تبدیل شده است. هر چند شهرداری ایبک می‌گوید زباله‌ها را به گونه‌ی خانه‌وار و طبق برنامه جمع‌آوری می‌کند، شماری از باشندگان از تأخیر در انتقال زباله‌ها، بوی بد و آلودگی محیط شکایت دارند و خواهان منظم‌شدن این خدمات هستند.
مصطفا صدیقی، ۲۳ساله و باشنده‌ی منطقه‌ی سرقد سمنگان، می‌گوید روند جمع‌آوری زباله‌ها در محل زندگی‌اش منظم نیست و تأخیر در انتقال آن‌ها، مشکلاتی را برای باشندگان ایجاد کرده است.
او می‌افزاید: «در محل ما سیستم جمع‌آوری زباله منظم نیست و به شکل غیرمنظم اجرا می‌شود. هیچ برنامه ثابت برای آمدن کارمندان شهرداری وجود ندارد. گاهی هفته‌ی یک بار و گاهی هم بیشتر از آن طول می‌کشد تا زباله‌ها جمع‌آوری شود. بوی بد زباله‌ها، زیادشدن حشرات و کثیف‌شدن کوچه‌ها از مشکلات عمده است. این وضعیت مردم را ناراحت و محیط را غیرقابل قبول کرده است. نبود برنامه منظم و کم‌بود امکانات در شهرداری دلیل اصلی این مشکل است.»
فرهاد امینی، ۲۵ساله و باشنده‌ی منطقه کارته صلح سمنگان نیز، می‌گوید زباله‌ها باید در فاصله‌های زمانی کوتاه‌تر جمع‌آوری شوند تا از انباشته‌شدن آن‌ها در محیط‌های مسکونی جلوگیری شود. «زباله‌ها باید زودتر انتقال داده شود و در محل نماند. معمولاً هفته‌ی یک بار جمع‌آوری می‌شود، اما باید در فاصله کوتاه‌تر انجام شود تا زباله‌ها باقی نماند. دیر جمع‌شدن زباله‌ها باعث پخش بوی بد در محل و ناراحتی مردم، به ویژه در فصل گرما می‌شود. این مشکل باعث ناپاکی محیط و اذیت‌شدن مردم، به ویژه کودکان و خانواده‌ها شده است.»
باقی‌ماندن زباله‌ها در نزدیکی دکان‌ها، افزون بر ایجاد مشکلات محیطی، می‌تواند بر فعالیت روزمره کسبه‌کاران نیز تأثیر بگذارد. شماری از دکان‌داران می‌گویند بوی نامطبوع زباله‌ها بر آسایش مشتریان و فضای کسب‌وکار شان اثر منفی دارد.
مؤمن یوسفی، ۲۸ساله و دکان‌دار در سمنگان، می‌گوید: «در برخی روزها به ویژه در فصل گرما، باقی‌ماندن زباله‌ها باعث ایجاد مشکلات می‌شود. زمانی که زباله‌ها برای یک یا دو روز در اطراف دکان باقی بماند، بوی نامطبوع ایجاد می‌شود و این موضوع بر کار ما تأثیر منفی می‌گذارد. برخی مشتریان به دلیل همین وضعیت نمی‌توانند با آسودگی خرید کنند.»
کارشناسان محیط زیست نیز، هشدار می‌دهند که انباشته‌شدن زباله‌ها در ساحه‌های مسکونی می‌تواند زمینه رشد حشرات، انتشار بوی نامطبوع و آلودگی محیط را فراهم کند. آن‌ها تأکید می‌کنند که مدیریت زباله‌ها تنها به جمع‌آوری و انتقال آن‌ها محدود نمی‌شود، بل آگاهی‌دهی شهروندان و رعایت اصول حفظ محیط زیست نیز در این روند اهمیت دارد.
فضل‌الرحمان ساعی، کارشناس محیط زیست، می‌گوید: «زمانی که زباله‌ها برای مدت طولانی در ساحه‌های مسکونی باقی بمانند، خطر شیوع برخی بیماری‌ها افزایش می‌یابد و محیط زندگی شهروندان آسیب می‌بیند. برای حل این مشکل، افزون بر جمع‌آوری منظم زباله‌ها، باید روی آگاهی‌دهی مردم و فرهنگ‌سازی در زمینه‌ی حفظ محیط زیست نیز توجه جدی صورت شود. هر قدر مشارکت مردم در حفظ پاکی شهر بیشتر شود، میزان آلودگی محیطی نیز کاهش خواهد یافت.»
در مقابل شکایت باشندگان، مسئولان شهرداری ایبک می‌گویند که جمع‌آوری زباله‌ها طبق برنامه انجام می‌شود، اما هم‌کاری‌نکردن برخی شهروندان در پاک نگه‌داشتن محیط، از چالش‌های موجود است.
عبدالبشیر نوری، مدیر تنظیف و سرسبزی شاروالی ایبک، در باره‌ی روند جمع‌آوری زباله‌ها می‌گوید که سیستم جمع‌آوری زباله‌ها در شهر ایبک به شکل خانه‌وار است و هفته یک بار از نواحی مسکونی جمع‌آوری می‌شود. او می‌افزاید: «زباله‌های داخل شهر شب‌ها از جوی‌چه‌ها، پلچک‌ها و زباله‌دانی‌ها جمع‌آوری و بیرون از شهر منتقل می‌شود. در بعضی مناطق مشکلات وجود دارد و این به عدم هم‌کاری مردم بر می‌گردد. بعضی شهروندان زباله‌ها را در سرک‌ها و جوی‌چه‌ها می‌ریزند. ما زباله‌ها را طبق پلان جمع‌آوری می‌کنیم، اما هم‌کاری مردم ضروری است. ما باید ذهنیت‌سازی مردم را بلند ببریم و شعار «شهر ما، خانه ماست» را نهادینه کنیم و برنامه‌های آگاهی‌دهی را گسترش دهیم.»
در همین حال، کارمندان بخش تنظیف شهرداری ایبک نیز، می‌گویند که برای پاک‌سازی بخش‌های مختلف شهر تلاش می‌کنند و با وجود دشواری‌های کاری، به ارائه خدمات ادامه می‌دهند.
محمد قاسم، کارمند شهرداری ایبک، در باره‌ی کار روزانه خود می‌گوید: «کار ما از هشت شروع می‌شود، اما ختم کار ثابت نیست. گاهی تا چهار یا پنج ادامه پیدا می‌کند. هر روز ساحه‌ای را که از سوی مدیریت تعیین می‌شود پاک‌کاری می‌کنیم. در جریان کار مشکل خاصی نداریم، اما اگر هم‌وطنان با ما هم‌کاری کنند، نتیجه بهتر خواهد بود. ما از وسایل لازم مانند موتر، ماسک، لباس، موزه و دست‌کش استفاده می‌کنیم. پاک نگه‌داشتن شهر تنها وظیفه شهرداری نیست، بل هم‌کاری مردم نیز در این بخش بسیار مهم است.»
مسئولان محلی سمنگان نیز، می‌گویند که برای بهبود خدمات تنظیف شهری، افزایش نظارت و گسترش هم‌کاری میان مردم و اداره‌های مسئول تلاش می‌کنند.
محمداسراعیل محمدی، وکیل گذره مسجدجامع خواجه محمدولی و مسجد جامع عبدالله بن عباس سمنگان، می‌گوید: «اداره‌ی محلی از نزدیک فعالیت‌های شهرداری را دنبال می‌کند و تلاش می‌شود مشکلات موجود در بخش جمع‌آوری زباله‌ها کاهش یابد. ما در هم‌آهنگی با اداره‌های مسئول، روی بهبود خدمات شهری، افزایش نظارت و فراهم‌سازی زمینه هم‌کاری بیشتر میان مردم و شهرداری کار می‌کنیم تا وضعیت پاکی شهر بهتر شود. هم‌چنان تلاش خواهیم کرد برنامه‌های آگاهی‌دهی برای شهروندان گسترش یابد تا فرهنگ حفظ پاکی محیط در میان مردم بیشتر نهادینه شود.»
مدیریت زباله‌های شهری یکی از چالش‌های خدمات شهری در افغانستان است. افزایش جمعیت، گسترش ساحه‌های مسکونی و تولید روزافزون زباله‌ها، نیاز به جمع‌آوری و انتقال منظم پسماندها را بیشتر کرده است.
