شماری از پرورشدهندگان مرغ در ننگرهار میگویند که شیوع بیماریهای مرغی و افزایش تلفات، درآمد آنها را کاهش داده و زیانهای اقتصادی شان را افزایش داده است. به گفتهی آنها، دستسی به دارو و امکانات لازم برای پیشگیری و درمان بیماریها نیز دشوار است.
سادیه ۳۶ساله، باشندهی ولسوالی شینوار ننگرهار، در خانهاش حدود ۶۰ مرغ نگهداری میکند و از فروش تخممرغ و مرغ، بخشی از هزینههای روزانه خانوادهاش را تأمین میکند.
او میگوید که در پی شیوع بیماریهای مرغی، تنها در یک هفته ۱۵ مرغش تلف شده اند؛ رویدادی که درآمد خانوادهاش را تحت تأثیر قرار داده است.
به گفتهی سادیه، او حدود ۵۰۰ افغانی برای درمان مرغهایش هزینه کرده، اما تا اکنون هیچ گروهی برای واکسیناسیون و آگاهیدهی به روستای آنها مراجعه نکرده است.
او میافزاید که بیماریهای واگیردار در مدت کوتاهی شمار مرغها را کاهش داده و وضعیت اقتصادی خانوادهها را متأثر کرده است. «مرغهای ما بیشتر به بیماریهای واگیردار مبتلا میشوند که به سادگی از یک مرغ به مرغ دیگر انتقال میکنند. اگر یک مرغ به این بیماری مبتلا شود، در چند ساعت مرغهای دیگر نیز بیمار میشوند. پس از شیوع بیماری، ۱۰ تا ۱۵ مرغ تلف شدند و تنها حدود ۴۵ مرغ باقی ماندند.»
ندا ۳۰ساله، باشندهی ولسوالی سرخرود ننگرهار نیز، با مشکل مشابهی روبهرو است. او میگوید که به دلیل شیوع بیماریها و نامناسببودن محل نگهداری مرغها، از مجموع ۳۰ مرغش تنها شش مرغ باقی مانده است.
به گفتهی ندا، تلفشدن مرغها و کاهش تولید تخممرغ، درآمد او را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. «در این ماه، مرغهای ما به بیماریهای گوناگون مبتلا شدند. سرما خوردند و از سوی دیگر، فضای نگهداری شان بسیار تنگ و نامناسب بود؛ به همین دلیل، شمار زیادی از آنها تلف شدند. از ۳۰ مرغ، تنها شش مرغ باقی مانده است.»
آسیا، یکی دیگر از پرورشدهندگان مرغ نیز، میگوید که تمام هزینههای زندگی خانوادهاش را از طریق پرورش مرغ تأمین میکند؛ اما شیوع بیماریها، منبع اصلی درآمد او را با مشکل روبهرو کرده است.
به گفتهی او، با تغییر فصل، بیماریهای مرغی نیز، افزایش مییابند و در تازهترین مورد، پنج تا شش مرغش تلف شده است. «تمام هزینههای خانهام را از طریق پرورش مرغ تأمین میکنم. مرغهای ما بیشتر به بیماری مبتلا میشوند؛ در تابستان به دلیل گرما دچار مشکلات تنفسی میشوند و در زمستان نیز بیماریهای واگیردار شیوع پیدا میکنند. اکنون پنج تا شش مرغ ما تلف شدهاند. تمام هزینهها و درآمد خانوادهام از همین مرغها تأمین میشود.»
مشکلات ناشی از بیماریهای مرغی تنها به خانوادههایی که در خانههای شان مرغ نگهداری میکنند، محدود نمیشود؛ بل صاحبان فارمهای تجارتی پرورش مرغ نیز، از زیانهای اقتصادی ناشی از شیوع این بیماریها شکایت دارند.
میوند ۳۷ساله، باشندهی ولسوالی خوگیانی و صاحب یک فارم پرورش مرغ، میگوید که در فارم خود تا پنج هزار مرغ نگهداری میکند. به گفته او، شیوع بیماریهای مرغی هزینههای نگهداری و درمان را افزایش داده و وضعیت اقتصادی صاحبان فارمها را تحت تأثیر قرار داده است.
میوند از نهادهای همکار میخواهد که در زمینه تهیه دارو و مواد خوراکی با پرورشدهندگان مرغ همکاری کنند. «از نهادهای همکار میخواهیم که در بخش تهیه دارو و مواد خوراکی با ما همکاری کنند تا مرغها غذای مناسب دریافت کنند و مشکل تهیه دارو نیز تا اندازهای حل شود. این همکاری برای ما بسیار ارزشمند خواهد بود.»
میرویس رسولی، کارشناس امور اقتصادی و کشاورزی در ننگرهار، میگوید که صنعت پرورش مرغ در این ولایت در زمینه ایجاد اشتغال، تولید و رونق دادوستد اقتصادی نقش مهمی دارد.
به گفتهی او، تلفشدن مرغها و کاهش میزان تولید، پرورشدهندگان را با زیانهای اقتصادی روبهرو میکند. رسولی بر اهمیت واکسیناسیون تأکید کرده و میگوید که رعایت تدابیر پیشگیرانه میتواند در جلوگیری از گسترش برخی بیماریهای ویروسی نقش مهمی داشته باشد.
او میافزاید: «اگر تدابیر پیشگیرانه رعایت نشوند، بیماریها ممکن است به گونهی ناگهانی شیوع پیدا کنند و صاحبان فارمها را با زیانهای سنگین اقتصادی روبهرو سازند.»
صدیقالله، دامپزشک در ننگرهار، میگوید که کمبود جوجه و مواد خوراکی معیاری، غیراستانداردبودن ساختار فارمها، رعایتنکردن اصول امنیت زیستی و استفادهی خودسرانه از آنتیبیوتیکها، از مهمترین چالشهای بخش پرورش مرغ در این ولایت به شمار میروند.
او بر اهمیت واکسیناسیون، تهویه مناسب، پاکیزگی فارمها و استفاده درست از داروها تأکید میکند. «برای ادامه فعالیت فارمها، باید اصول واکسیناسیون، تغذیه مناسب، تهویه و پاکیزگی رعایت شوند. همچنان، داروها باید با مشوره دامپزشک استفاده شوند تا میزان شیوع بیماریها و زیانهای اقتصادی کاهش یابد.»
چندین بار تلاش کردیم دیدگاه ریاست زراعت، آبیاری و مالداری ننگرهار را در بارهی شمار فارمهای پرورش مرغ در این ولایت، میزان تلفات و زیانهای مالی ناشی از بیماریها و برنامههای واکسیناسیون به دست آوریم؛ اما تا زمان نشر این گزارش، پاسخی دریافت نکردیم.






