هر بهار، آب حاصل از بارندگی و ذوب برف در بسیاری از منطقه‌های دایکندی جاری می‌شود؛ اما بخشی از این آب، به دلیل نبود ذخیره‌گاه‌های کافی، از منطقه خارج می‌شود. با رسیدن تابستان، باشندگان این منطقه‌ها با کاهش منابع آب و دشواری در دست‌رسی به آب برای کشاورزی، باغ‌داری و دام‌داری روبه‌رو می‌شوند.
در دامنه‌های کوهستانی دایکندی، سوختن شکوفه‌های بادام در سرمای ناگهانی بهار و خشک‌سالی‌های پی‌درپی، تنها داستان نابودی یک محصول زراعتی نیست؛ روایتی عریان از کوچک‌شدن دسترخوان خانواده‌هایی است که میان فروش واپسین مواشی، قرض‌داری از دکان‌ها و حذف وعده‌های غذایی دست‌وپا می‌زنند. در حالی که هشدارهای سازمان‌های بین‌المللی مانند فائو و برنامه‌ی جهانی غذا از سقوط معیشت‌های روستایی افغانستان به ورطه‌ی بحران حاد غذایی خبر می‌دهند، صدای باغ‌داران دایکندی به پیش‌واز اجلاس جهانی اقلیم می‌رود تا یادآوری کند: برای مردمی که زحمت یک‌ساله‌ی شان در چند ساعت یخ می‌زند، «سازگاری اقلیمی» نه یک بیانیه‌ی تشریفاتی روی کاغذ، بل نبردی روزمره میان مرگ درختان و لقمه‌نانی برای بقای فرزندان است.
ساعت هفت صبح است و جوانان راننده کنار موترهای شان در ترمینال شهرک، واقع در شهر نیلی، مرکز دایکندی ایستاده اند. شماری از آنان چای می‌نوشند، شماری دیگر در سکوت به جاده‌ای خیره شده اند که از دل کوه‌های دایکندی می‌گذرد و به کندهار و کابل می‌رسد.
نمایش‌گاه سه‌روزه‌ی فرآورده‌های داخلی دایکندی، با هم‌کاری ریاست صنعت و تجارت و حمایت مالی بنیاد آقاخان، از چهارم اسد با حضور تولیدکنندگان زن و مرد از هشت ولسوالی و مرکز این ولایت گشایش و امروز پایان یافت. مسئولان، می‌گویند که هدف از برگزاری این نمایش‌گاه، معرفی فرآورده‌های بومی، ایجاد زمینه‌ی بازاریابی و پشتیبانی از تولیدکنندگان به ویژه بانوان است.
در حالی که حقوق‌دانان و عالمان دین، کار زنان را حق قانونی و شرعی آنان می‌دانند، شماری از زنان در دایکندی، می‌گویند که فشارهای زندگی، مسئولیت‌های خانه‌داری و نگرش‌های سنتی پس از ازدواج و مادرشدن، مهم‌ترین مانع‌های ادامه‌ی کار آنان است.
در حالی که بسیاری از باغ‌داران در دایکندی انتظار سالی پُرحاصل را داشتند، بارش دوام‌دار برف و باران در حمل، شکوفه‌های درختان میوه را پیش از تبدیل‌شدن به محصول از بین برده و امید آن‌ها را به نگرانی جدی بدل کرده است.
شماری از زنان در دایکندی، می‌گویند که داوری‌های غیررسمی را برای حل مشکلات حقوقی شان نسبت به مراجعه به نهادهای قانونی ترجیح می‌دهند.
رادیو نسیم، اعلام کرده که پس از ۱۳ سال فعالیت در بامیان و دایکندی، نشرات خود را متوقف می‌کند.
سازمان خوراک و کشاورزی ملل متحد (فایو)، اعلام کرده به هدف بهبود سیستم آبیاری در ولسوالی شهرستان دایکندی یک پروژه را تطبیق کرده است.
«خوب زمین قلبه می‌کند؛ خوب که میده کند، حاصل خوب هم می‌دهد.» این پاره‌ای از گفتههای اکبر ۵۰ساله، باشنده‌ی دایکندی است که از ۲۵ سال به این سو سرگرم کشاورزی است. او، از ابزارهای ساخته‌شده توسط جوانی می‌گوید که برای آسان‌کردن کارهای کشاورزان ۲۰ ابزار کشاورزی ساخته است.
شماری از باشندگان ولسوالی سنگ‌تخت‌وبندر دایکندی، می‌گویند که دست‌رسی نداشتن به برق نه تنها پیشبرد زندگی روزمره را به آن‌ها دشوار کرده، بل که روند ارائه‌ی خدمات اداری، آموزشی و کسب‌وکارهای کوچک را نیز با مشکل روبه‌رو کرده است.
دفتر رسانه‌های والی بامیان، روز یک‌شنبه، ۱۲ حوت، به نقل از سیدغفور هاشمی، ولسوال ورس، اعلام کرده است که این جاده با هزینه‌ی دو میلیون و ۵۰۰ هزار افغانی از سوی مردم محل ساخته می‌شود و مسیر ارتباطی روستای «قره‌غجور» ولسوالی ورس را که در مرز میان دو ولسوالی قرار دارد، به ولسوالی اشترلی دایکندی وصل می‌کند.
باشندگان روستای «تگابلور» در ولسوالی شهرستان دایکندی، با هزینه‌ی شخصی و حمایت‌های مالی باشندگان این ولایت مقیم در بیرون از کشور، کار ساخت یک میدان فوتبال را در این روستا آغاز کرده اند. هدف اصلی این پروژه ارتقای فعالیت‌های ورزشی، فراهم‌سازی فضای مناسب به جوانان و برگزاری رقابت‌های ورزشی است.
«این‌ها ما را ایستاد کردند؛ ما می‌خواستیم که پایین برویم، ما را ایستاد کردند، تلفن‌ها را جمع و ما را تلاشی کردند. بعد از آن، ما را در یک جای ایستاد کردند و گفتند که ما از شما عکس می‌گیریم. ما را قطار ایستاد کردند؛ یک نفر شان فیلم‌برداری می‌کرد و سه تای دیگر شان تیرباران را شروع کردند.» این، پاره‌ای گفتههای مختار است.
امارت اسلامی، جان‌باختن ۱۴ غیرنظامی در ولسوالی سنگ‌تحت‌وبندر دایکندی را محکوم کرده و آن را «وحشیانه» خوانده است. ذبیح‌الله مجاهد، سخن‌گوی حکومت سرپرست، امروز در خبرنامه‌ای در حساب کاربری اکس خود، نوشته که امارت اسلامی به گونه‌ی جدی تلاش می‌کند عاملان حمله‌ی روز گذشته را بازداشت و محاکمه کند.
شماری از باغ‌داران در دایکندی، می‌گویند که استفاده از روش‌های سنتی برای خشک‌کردن زردآلو سبب شده که کیفیت آن کاهش یابد.
