در حالی که بسیاری از باغداران در دایکندی انتظار سالی پُرحاصل را داشتند، بارش دوامدار برف و باران در حمل، شکوفههای درختان میوه را پیش از تبدیلشدن به محصول از بین برده و امید آنها را به نگرانی جدی بدل کرده است.
مرحلهی گلدهی، حساسترین دوره برای شکلدهی میوه شمار میرود؛ دورهای که در آن هر گونه بارش شدید یا تغییر ناگهانی دما میتواند روند گردهافشانی را مختل کرده و باعث ریزش شکوفهها شود.
شماری از باغداران این ولایت، میگویند که بارندگیها در حمل و همزمان با گلدهی، شکوفههای درختان را از بین برده و پیشبینی میشود که میزان برداشت میوهها در سال جاری به شدت کاهش یابد. آنها تأکید میکنند که با وجود نقش مثبت بارندگی در افزایش رطوبت خاک و تقویت ریشهها، نبود آگاهی و مدیریت مؤثر سبب شده نتوانند از زیانها پیشگیری کنند.
بستانعلی اختیاری، باغدار در نیلی، مرکز دایکندی، میگوید که به دلیل سرمای ناگهانی، شکوفههای درختانش به طور کامل آسیب دیده و هیچ گلی برای تبدیلشدن به میوه باقی نمانده است. «باغهای خودم، امسال خیلی زیاد گل داشت، اما سرما همه را از بین برده است. پارسال بادام از بین رفته بود، اما زردآلو، انگور و سیب خوب بود. امسال به خاطر بارندگیها هیچ گلی باقی نمانده است. امسال حاصلات خلاص است وقتی درخت گل نداشته باشد، ثمری هم ندارد.»
محمدنبی محمدی، یکی دیگر از کشاورزان دایکندی، میگوید که بارندگیهای شدید افزون بر ازبینبردن شکوفههای درختان، زمینهای کشاورزی نیز دچار سرمازدگی شده است. او میافزاید که بیشتر کشاورزان به شیوه سنتی کشت میکنند و آگاهی لازم را در مورد پیشگیری از زیانهای ناشی از تغییرات اقلیمی ندارند. «بارشهای اخیر بر همهچیز تأثیر گذاشته است. گندمها را خراب کرده و سیلابها تمام زمینهای مردم را زیر آب برده است. ابتدا ژاله زد، سپس برف بارید؛ برف شب باقی ماند و زمینها یخ زد. ما اصلاً مدیریت نداریم. دوا زدیم اما نتیجه نداد. هر بار که باران میبارد فقط افسوس میخورم، چون نمیتوانیم از زیان جلوگیری کنیم.»
داوود علیاکبر، باغدار دیگری در این ولایت، با ابراز نگرانی از بارندگی های اخیر، میگوید: «درختها تازه گل کرده بودند که باران آمد و بعد از آن یک موج سرما شد. چیزی باقی نمانده، فقط مقدار کمی بادام مانده است. پارسال هم وضعیت همین طور بود. ما سالانه حدود ۱۵۰ سیر بادام برداشت میکردیم، اما پارسال فقط ۲۰ سیر برداشت شد. امسال هم بیش از نصف محصول خراب شده و حتا یک درخت سالم هم نمانده است.»
در همین حال، عبدالله آگاه، کارشناس باغداری، میگوید که بارشهای شدید در مرحلهی گلدهی باعث اختلال در روند گردهافشانی و ریزش شکوفهها شده و در نتیجه کاهش قابل توجه حاصلات، به ویژه در بادام و سیب را در پی دارد. او در بارهی راهکارهای کاهش زیان این وضعیت، میافزاید: «برای کاهش زیان، انتخاب درختان مقاوم و دیرگل، استفاده از داروهای محافظتی پیش از بارندگی و تقویت خاک با کودهای مناسب بعد از باران توصیه میشود. در دایکندی تغییرات اقلیمی تأثیرهای منفی جدی بر باغداری گذاشته و بیشتر باغداران آمادگی لازم ندارند.»
همزمان با افزایش نگرانی باغداران، شیرمحمد حاتمی، رییس اطلاعات و آگاهی عامه و سخنگوی وزارت زراعت، آبیاری و مالداری، میگوید که بارندگیهای دوامدار در سال روان، میتواند زمینهی بهتری برای کشاورزی در سال آینده فراهم کند. «برف و باران باعث افزایش ذخیرههای طبیعی آب، تقویت منابع آبهای زیرزمینی و فراهمشدن زمینه بهتر برای کشاورزان در سال آینده میشود. امیدوار استیم که بارندگیهای امسال بتواند جوابگوی نیازهای کشتوکار کشاورزان باشد و آنها بتوانند حاصل بیشتری به دست بیاورند.»
با وجود افزایش امید به بهبود منابع آبی در پی بارندگیهای اخیر، زیانهای گسترده به درختان میوه، آینده محصولات باغداری در دایکندی را با ابهام جدی روبهرو کرده است.
