شماری از دختران در افغانستان، با وجود محدودیت در ادامهی آموزش و تحصیل، بخشی از آموختههای شان را در خانه با خواهران و برادران خود شریک میکنند. یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با ۲۱ دختر در هشت ولایت نشان میدهد که حفظ دانش، تداوم یادگیری و کمک به اعضای خانواده، از انگیزههای اصلی آنان برای آموزش در خانه است.
پزشکان متخصص نسایی-ولادی، با تأکید بر طبیعیبودن عادت ماهوار به عنوان بخشی از روند طبیعی رشد دختران، میگویند که بسیاری از آنان به دلیل نداشتن آگاهی و وجود باورهای نادرست در جامعه، این مرحله را با ترس و نگرانی آغاز میکنند. آنان، میافزایند که آگاهیدهی به موقع در بارهی تغییرات جسمی و روانی دوران بلوغ میتواند به دختران کمک کند تا این مرحله را با آرامش بیشتری سپری کنند.
همزمان با افزایش استفاده از شبکههای اجتماعی و کاهش فرصتهای کار حضوری برای زنان، فروشهای آنلاین در بادغیس به یکی از راههای درآمدزایی برای شماری از دختران و زنان تبدیل شده است. آنان میگویند که با وجود مشکلهای اقتصادی، تلاش میکنند از راه فعالیتهای آنلاین بخشی از هزینههای زندگی شان را تأمین کنند.
هوا کمکم تاریک میشود و فانوس خانهها یکییکی روشن میشوند، اما در خانهای در پروژهی تایمنی کابل، شب آغاز ساعتهای کار است. از آشپزخانه صدای جوشیدن شربت شکر به گوش میرسد، عطر هل فضای خانه را پر کرده و روی میز، شیر خشک، قالبها، پسته و چهارمغز برای آمادهسازی سفارشها آماده اند.
در این گزارش با ۲۰ دختر در هشت ولایت افغانستان گفتوگو شده است؛ ۱۲ تن آنها ادامهی تحصیل و تمرکز بر شغل را دلیل اصلی ازدواجنکردن شان میدانند و هشت تن دیگر نیز میگویند که هنوز با فرد مناسبی برای تشکیل زندگی مشترک همآهنگ نشده اند.
صدای شانههای قالینبافی از پشت دیوارهای یکی از پسکوچههای شهر فیضآباد، مرکز بدخشان، به گوش میرسد؛ جایی که یک دختر ۱۹ساله با راهاندازی کارگاه قالینبافی، زمینهی کار و درآمد را برای دهها زن و دختر فراهم کرده است.
هنهی ۱۹ساله و باشندهی فیضآباد، با هزینهی ۱۰۰ هزار افغانی یک کارگاه قالینبافی راهاندازی کرده است.
دختری در شهر فیضآباد، مرکز بدخشان، با راهاندازی یک کارگاه خیاطی به ۳۵ دختر زمینهی یادگیری این حرفه و کار را فراهم کرده است.
برای شماری، شبکههای اجتماعی تنها وسیلهای برای سرگرمی اند؛ اما برای شماری از دختران بازمانده از آموزش، این فضا به ابزاری برای ساختن آینده و رسیدن به استقلال مالی تبدیل شده است.
مریم شیرزاد 21ساله، باشندهی کابل، با یک ایدهی ساده کارش را آغاز کرد و اکنون توانسته گامهای مهمی را در مسیر رسیدن به استقلال مالی بردارد.
یافتههای گفتوگوی سلاموطندار با ۱۳ دختر در هفت ولایت نشان میدهد که فرزندخواندگی، بیشتر به دلیل ناداری، بیاولادی یا مشکلهای اجتماعی انجام شده است؛ روندی که برای برخی از این دختران با پیامدهایی چون تبعیض، سردرگمی هویتی و چالشهای روانی همراه بوده است.
دختری در شهر میمنه، مرکز فاریاب، با راهاندازی یک کارگاه کلوچهپزی زمینهی درآمدزایی را به خود و دیگر دختران فراهم کرده است.
در دل کوههای سربهفلککشیدهی بدخشان، دختری با ابتکاری تازه کارگاه زرگری ایجاد کرده و امید را در دل دخترانی زنده نگه داشته که میان افسردگی و آرزوهای نیمهتمام، هنوز برای ساختن آیندهی بهتر تلاش میکنند.
سانجی ویجسکرا، مدیر منطقهای یونیسف برای جنوب آسیا، خواستار بازگشایی مکتبها به روی دختران در افغانستان شده است.
ویجسکرا، امروز (پنجشنبه، ۶ حمل/۲۶ مارچ) در حساب کاربری خود در اکس نوشته که آغاز سال تعلیمی جدید باید برای هر کودک نویدبخش امید باشد.
او، افزوده که دختران در افغانستان بیشتر از حدانتظار منتظر بازگشت به مکتب مانده اند و اکنون زمان آن رسیده است که دروازههای مکتبها دوباره گشوده شود.
حامد کرزی، رییسجمهور پیشین افغانستان، گفته که محرومیت دختران و زنان از آموزش و کار، پیامدهای جبرانناپذیری به ثبات و توسعهی افغانستان به همراه دارد.
حقوقدانان و عالمان دین، تأکید میکنند که بر بنیاد قانون، فقه حنفی و شریعت اسلامی، زنان از حقوق آموزش، کار و انتخاب همسر برخوردار اند. به گفتهی آنان، محرومیت زنان از این حقوق بر بنیاد عرف و رسمورواجها در اجتماع جواز ندارد و این گونه عرفها در تعارض با شریعت قرار دارد.
در اتاق کوچکی در حاشیهی شهر هرات، صدای بههمخوردن میلهای بافندگی با سکوت خانه درهم میآمیزد. نخهای رنگی آرام میان دستان زنی میچرخند که بیش از دو دهه است با بافندگی، بار زندگی را بر دوش میکشد.
همزمان با گسترش استفاده از شبکههای اجتماعی مانند فیسبوک، انستاگرام و تیکتاک، ساخت حسابهای جعلی به نام دختران نیز افزایش یافته؛ اقدامی که به گفتهی دختران، پیامدهای روانی و اجتماعی گستردهای به همراه داشته است.
شماری از این دختران میگویند که این وضعیت آنها را دچار شوک، نگرانی شدید و فشار روانی کرده است.
