کارگاه پنجروزهی علمی و فرهنگی زیر نام «اصلاح و یکسانسازی روش املای زبانهای پشتو و دری»، از سوی کمیسیون شورای عالی زبانهای معینیت فرهنگ و هنرِ وزارت اطلاعاتوفرهنگ امارت اسلامی، روز یکشنبه، ۱ سنبله/۲۳ آگست، در کابل آغاز شد. مسئولان در وزارت اطلاعاتوفرهنگ، هدف از برگزاری این کارگاه را تقویت بنیانهای علمی زبانهای پشتو و دری، ایجاد همآهنگی در شیوهی نگارش و ارتقای معیارهای ادبی و فرهنگی، عنوان میکنند.
سیفالرحمان محمدی، رییس فرهنگ مردم در وزارت اطلاعاتوفرهنگ، میگوید: «هدف این است که ما روش املای زبانهای پشتو و دری را به گونهی مستقلانه و به شکل اساسی انجام بدهیم و حل کنیم و استادان گرامی به یک توافق نهایی برسند تا از نوشتارها به سبکها و شیوههای مختلف پرهیز شود و یک روش املایی برای زبان دری و همچنان زبان پشتو نهایی شود.»
عبدالرحمان طیبی، معین فرهنگ و هنر وزارت اطلاعاتوفرهنگ که در این کارگاه آموزشی حضور داشت، میگوید که استادان دانشگاهها باید برای زبانهای دری و پشتو یک روش املایی واحد آماده کنند تا به اختلافها در این زمینه پایان داده شود. «تمام استادان دانشگاهها برای ما قابل قدر هستند و یک موقع درست به دست آمده است که در زبان دری یا پشتو یک فرمت واحد بسازید که از این طریق در تمام افغانستان تفرقه را ختم کنیم.»
در همین حال، شماری از اشتراککنندگان در این کارگاه، با اشاره به پیشنویس طرح اصلاح و یکسانسازی روش املای زبانهای پشتو و دری، میگویند که در این برنامه تلاش میشود تا از استفاده از شیوههای گوناگون املایی پیشگیری شود.
روضتالله مجید، استاد رشتهی زبان و ادبیات دری در دانشکدهی ادبیات دانشگاه کابل، میگوید که در زبان پشتو یک املای واحد وجود ندارد و در برخی موارد، تفاوتهایی در شیوهی نوشتن دیده میشود. «ما هرازگاهی میگوییم که در پشتو یک املای واحد وجود ندارد و گاهی هم یک املا وجود دارد که در بعضی موارد باهم تفاوتهایی دارند. ما نمیتوانیم از آن به عنوان اختلاف یاد کنیم. در املا و نوشتن یک تنوع دیده میشود و ما میخواهیم در املا یک دیدگاه واحد بیاید.»
اجمل ښکلی، استاد رشتهی زبان و ادبیات پشتو در دانشکدهی ادبیات دانشگاه کابل، نیز میگوید که مشکلات ناشی از نبود قانون درست در عرصهی املا در کشور وجود دارد. «مشکلات ناشی از نبود قانون درست در عرصهی املا در کشور وجود دارد و از همین سبب گفته شده که هر استادی که ترفیع میکند، رسالهی علمی او از سوی استادان دیپارتمنتهای دری و پشتو بازنگری شود.»
مسئولان در وزارت اطلاعاتوفرهنگ، میگویند که در پایان این کارگاه آموزشی، پیشنویس طرح اصلاح و یکسانسازی روش املای زبانهای پشتو و دری نهایی و به عنوان یک طرزالعمل در وزارتهای معارف و تحصیلات عالی و ادارههای حکومتی به کار گرفته خواهد شد.
