خشکسالیهای پیهم، کاهش بارندگی و خشکیدن منابعآب در جوزجان، شیوهی کشاورزی و زندگی کشاورزان در این ولایت را تغییر داده است. شماری از کشاورزان زن در جوزجان، میگویند که با استفاده از آبیاری قطرهای، مدیریت بهتر آب، ایجاد باغچههای خانگی و تنوعبخشی به تولیدات کشاورزی تلاش دارند امنیت غذایی و درآمد خانوادههای شان را حفظ کنند.
سایره، باشندهی روستای «غوره»ی جوزجان که تجربهی ۱۵ سال کار در بخش کشاورزی را دارد، میگوید که خشکسالیها، توفان و ژاله در سالهای پسین، میزان حاصلاتش را کاهش داده است. «خواست ما از دولت و مؤسسهها این است که با ما همکاری کنند، آموزشهای بهتر و حرفهایتر ارائه کنند و امکانات بیشتری فراهم شود تا بتوانیم با این مشکلات مقابله کنیم و زراعت خود را بهتر پیش ببریم. در این سالها برای آبیاری، از چاه و سولر استفاده میکنیم.»
صدیقهی ۳۸ساله، دیگر کشاورز در روستای غوره که سرپرستی خانوادهی چهارنفره را بر عهده دارد، میگوید چهار سال است با زراعت هزینههای زندگی خانوادهاش را تأمین میکند. «خشکسالی زراعت ما را نابود کرده و مجبور میشویم برای تأمین آب زمینهای زراعتی از چاه و سیستمهای سولری استفاده کنیم. به دلیل کمبود آب، از سیستم آبیاری قطرهای نیز استفاده میکنیم تا آب کمتر ضایع شود.»
به گفتهی این زن، اگر آموزشهای تخنیکی، تجهیزات نوین و حمایتهای بیشتر فراهم شود، زنان میتوانند نقش موثرتری در تأمین امنیت غذایی خانوادهها ایفا کنند.
از سوی دیگر، کارشناسان بخش کشاورزی، تأیید میکنند که تغییرات اقلیمی در سالهای اخیر الگوی تولیدات زراعتی جوزجان را تغییر داده است. عبدالستار جلال، کارشناس امور زراعت، میگوید که افزایش دما، کاهش بارندگی، کمبود منابع آبی، کاهش علوفه و افت تولیدات زراعتی، معیشت هزاران خانواده را متأثر کرده است. به گفتهی او، «تغییرات اقلیمی در سالهای اخیر تأثیر زیادی بر زندگی مردم روستاها گذاشته است. افزایش دمای هوا، کاهش میزان بارندگی، کمبود منابع آبی و کاهش تولیدات زراعتی از جمله مشکلاتی است که خانوادههای روستایی با آن روبهرواند.»
این کشاورز، میافزاید که زنان در روستاها در تولید سبزی، مدیریت باغچههای خانگی، دامداری، نگهداری و پروسس مواد غذایی نقش مهمی دارند؛ اما کاهش منابع آب، توان تولیدی آنان را نیز محدود کرده است. او تأکید میکند که گسترش سیستمهای آبیاری کم مصرف آموزش روشهای سازگاری با تغییرات اقلیمی و دسترسی بهتر زنان به امکانات زراعتی، از مهمترین راهکارهای کاهش آسیبپذیری آنان است.
در سوی دیگر، ذبیحالله خیراندیش، سخنگوی ریاست زراعت، آبیاری و مالداری جوزجان، میگوید این ریاست برای حمایت از کشاورزان برنامههای مختلفی را عملی کرده است. «در جوزجان بیشتر از ۵۰۰ زن در بخشهای گلخانهها، سمارق، زعفران و بخشهای دیگر زراعت مصروف کار اند. ما در آینده قصد داریم برنامههای آموزشی و حمایتی بیشتری برای زنان دهقان راهاندازی کنیم تا سهم آنان در توسعهی زراعت و اقتصاد محلی افزایش یابد.»
بر اساس یافتههای این گزارش، کشاورزان زن جوزجان، با وجود خشکسالی، کاهش بارندگی و کمبود آب، تلاش میکنند با استفاده از آبیاری قطرهای، ایجاد گلخانه، مدیریت بهتر آب و تنوعبخشی به تولیدات زراعتی، امنیت غذایی و درآمد خانواده های شان را حفظ کنند.
