فرآوردههای زراعتی و باغداری در فاریاب، همهساله با آغاز فصل برداشت به گونهی انبوه وارد بازار میشوند؛ اما نبود زیرساختهای معیاری برای نگهداری، همواره بخشی از این محصولها را پیش از رسیدن به دست مصرفکننده، نابود کرده است. در چنین شرایطی ایجاد یک سردخانه با ظرفیت نگهداری ۱۰۰ تُن محصول در شهر میمنه، مرکز فاریاب، موجی از خوشبینیها را میان باغداران ایجاد کرده است و به آن همچون نویدی برای کاهش ضایعات زراعتی نگریسته میشود.
مظفربیک، باغداری که دو دههی عمرش را در این بخش سپری کرده است، میگوید: «سردخانه چیزی است که باید در هر ولایت و ولسوالی باشد. وقتی حاصل زراعت را میگیریم، زیادیاش خراب میشود، اگر سردخانه باشد، خیلی مفید است.»
محمد عارف، یکی دیگر از باغداران، با اشاره به تجربهی تلخ زیانهای مالی میگوید: «۱۵-۱۶ سال میشود که دهقانکار هستیم. یک زمانی ۴۰۰ سیر کچالو کشت کردیم، دو هزار سیر حاصل گرفتیم، بازار که ارزان شد، ضرر کردیم. وجود سردخانه به فایدهی دهقانان و باغداران است که محصولهای شان نگهداری میشود.»
میوهفروشان در شهر میمنه، باورمند اند که نبود سردخانه، بازار را به محصولهای وارداتی وابسته کرده است. حکمتالله، یکی از میوهفروشان در میمنه، میگوید: «نبود سردخانه سبب شده که ما از خارج میوه وارد کنیم. وقتی از خارج میآید، به قیمت گزاف تمام میشود و ما مجبور میشویم به همان قیمت بفروشیم و اکثر مردم نمیتوانند از میوه استفاده کنند. اگر در ولایت خود ما سردخانهها باشد و محصولهای ما نگهداری شود، هم میوه ارزان میشود و هم کیفیت این میوهها نسبت به میوههای خارجی بسیار بالا است.»
فردوس، یکی دیگر از میوهفروشان در میمنه، میگوید که وجود سردخانه نه تنها قیمتها را تنظیم میکند، بل از افت کیفیت میوهها نیز پیشگیری میکند. «نبود سردخانه در یک کشور طبعاً تأثیر فروانی بالای قیمت و کیفیت میوه دارد. اگر سردخانه نباشد، میوههای مورد ضرورت از خارج میآید و از میوههای خود مان درست استفاده کرده نمیتوانیم.»
خالمحمد شاهین، کارشناس امور کشاورزی، بر اهمیت اقتصادی این پروژه تأکید میکند و میگوید: «با توجه به این که حدود ۳۰ تا ۶۰ درصد از حاصل باغداری و زراعتی مردم فاریاب به دلیل نبود سردخانهی معیاری و ذخیرهگاهها فاسد و پیش از قرارگرفتن به دسترس مردم ضایع میشود. تأسیس چنین سردخانهها میتواند بر عواید دهقانان و عواید ملی تأثیر مثبت داشته باشد. بنابراین، با تنظیم نرخها و عرضهی تدریجی محصول به بازار، حدود ۸۰ یا ۹۰ درصد از محصول مان را دوباره به دسترس مصرفکنندهها قرار میدهیم و این خود بر اقتصاد ما تأثیر مثبت و عالی میداشته باشد.»
در همین حال، جانمراد، رییس زراعت، آبیاری و مالداری فاریاب، اطمینان میدهد که این آغاز کار است و تلاش خواهند کرد که سال آینده نیز زمینهی ایجاد سردخانهی بزرگتری را در این ولایت فراهم کنند. «وزارت زراعت کوشش دارد که از ضایعشدن زحمت دهقانان و باغداران جلوگیری کند. هدف از ایجاد سردخانهها این است که محصولهای باغداران محترم ما خوب نگهداری شود و در وقتش با قیمت مناسب در بازار عرضه شود. انشاءلله کوشش میکنیم که از این سردخانه خوبتر و به صورت بهتر استفاده شود و امیدواریم که در سال جدید هم ایجاد سردخانهی بزرگتری منظور شود و باید در سالهای آینده شاهد ایجاد سردخانههای بیشتری باشیم.»
هرچند گشایش این سردخانهی ۱۰۰تُنی در میمنه گامی مثبت تلقی میشود؛ اما با توجه به حجم بالای فرآوردههای زراعتی در فاریاب، نیاز به توسعهی زنجیرهی سردخانهها و ایجاد مرکزهای بیشتر همچنان به قوت خود باقی است. گسترش این زیرساختها میتواند فاریاب را به قطب پایدار تولید و عرضهی میوه در شمال کشور تبدیل کند.
