Asset 1SWN

سلام وطندار

«اوغلی بولیشی کیره‌ک!»؛ ایرکک‌لرنینگ ایکینچی خاتین آلیشی اوچون عایله‌وی باسیم

Problems of pregnant women in Balkh2

اسلام شریعتی‌ده ایکینچی و کوپ خاتین آلیش معلوم شرط‌لر اساسیده جایز دیب قره‌لگن بولسه-ده، قندوز ولایتیده‌گی ایریم عیاللر قوشمه حیات‌لری دوامیده ایرلری‌نینگ عایله‌سی تامانیدن ایرلرینی ایکینچی مرته اویلنتیریش اوچون تورلی باسیملر بیلن روپه‌ره بولگنلر. اولرنینگ تأکیدلشیچه، بو باسیملرنینگ اساسی سببی عایله‌لرده‌گی عنعنوی قره‌شلر – اوغیل باله یوقلیگی، نسل‌نینگ دوام ایتمسلیگی، بعضاً ایسه بی‌فرزندلیک معمالری یا کی کیتمه-کیت فرزند کوریشنی ایسته‌مسلیک بیلن باغلیق. بو حالت کوپ حاللرده عایله‌نینگ روحی خاطرجمع‌لیگیگه تأثیر قیله‌دی.

دین عالملری و حقوق‌شناسلرنینگ ایتیشیچه، ایکینچی نکاح عایله باسیمی آستیده عملگه آشیریلمسلیگی کیره‌ک. بونده‌ی باسیملر نتیجه‌سیده روحی ضرر، تهدید یا کی حقوقلری بوزیلیشیگه دوچ کیلگن عیاللر قانونی یوللر و نزاعلرنی حل قیلووچی تشکیلات‌لردن یاردم آلیشلری ممکن. شفاکارلرنینگ فکریچه، عیال باله‌نینگ جنسینی بیلگی‌لشده هیچ قنده‌ی رولی یوق؛ باله‌نینگ قیز یا کی اوغیل بولیشی ایرکک تامانی بیلن باغلیق.

اوشبو گزارش‌ده ایرلری‌نینگ عایله‌سی ایکینچی نکاح‌نی عایله‌وی ضرورت دیب بیله‌دیگن عیاللر بیلن صحبت قیلینگن. اولرنینگ ایتیشیچه، بو مسئله حیات‌لریده خواطر، ایشانچ‌سیزلیک و ترنگ‌سیزلیکنی کیلتیریب چیقرگن.

قندوزلیک ۳۴ یاشلی زرغونه احمدی، ۱۲ ییللیک قوشمه حیاتی دوامیده ایری‌نینگ عایله‌سی تامانیدن ایرینی ایکینچی مرته اوی‌لنتیریش اوچون کوپ بار باسیمگه دوچ کیلگنینی ایته‌دی. او شونده‌ی دییدی: «بیزنینگ اوچته قیزیمیز بارلیگی اوچون اولر ایندی اوغیل هم بولیشی کیره‌ک دییشه‌دی. بو گپلر حیاتیمنی قورقوو گه تولدیرگن. هر لحظه‌ده حیاتیمنی اوزگرتیره‌دیگن قرار قبول قیلینیشی‌دن خواطرده من.»

زرغونه‌نینگ ایتیشیچه، بو باسیملرگه قره‌می، ایری بیلن مناسبت‌لری یخشی و ایری حاضرگچه ایکینچی خاتین آلیشگه تیارگرلیک کورمه‌گن. او شونده‌ی دییدی: «بو باسیملرنینگ اکثریتی قینانه‌م و ایریم‌نینگ ایریم کتته قرینداشلری تامانیدن بوله‌دی. ایریم عایله‌وی حیاتیمیزدن ممنون‌لیگینی و بونده‌ی قراری یوقلیگینی کوپ مرته ایتگن. اما عایله‌سی بو موضوع‌نی دایم ایته‌دی اوشبو مسئله مناسبت‌لریمیزگه هم تأثیر قیلماقده. بعضاً اوغیل فرزندیم یوقلیگی سببلی عایله‌ده‌گی قدریم و اورنیم شبهه آستیگه آلینه‌یاتگندیک حس قیله‌من.»

۲۹ یاشلی شکیلا محمدی و ۳۷ یاشلی فرشته عظیمی هم، عایله‌لریده ایکینچی نکاح مسئله‌سی اساساً اوغیل فرزندنینگ یوقلیگی و نسل دوامی‌لیگی حقیده‌گی عنعنوی قره‌شلر سبب کوتریلگنینی ایته‌دیلر.

شکیلا شونده‌ی دییدی: «دایما، اوغیل بولمسه عایله تولیق ایمس دییشه‌دی. شو گپلر سبب حیاتیم اوزگریب کیتیشدن دایم خواطرده من. مینیمچه، هیچ کیم ایر-خاتینیگه اوز خواهشینی مجبورلب یوکلشگه حقلی ایمس. بو حیات بیزنیکی. باشقه‌لر ایریمنی ایکینچی نکاح گه مجبورلماقچی بولسه، حقوقلریم و شخصیتیم اعتبارسیز قالدیریله‌یاتگندیک توییله‌دی. مین بونی عایله‌وی حیات‌ده قرار قبول قیلیش حقوقی‌نینگ بوزیلیشی دیب بیله‌من.

فرشته عظیمی هم، ایرنینگ قرینداشلری ایکینچی نکاح حقیده کوپ گپیرگنی سببلی اوزینی بیزاوته حس قیلیشینی ایته‌دی. اونگه کوره: «کوپ مرته، او اوغلی فرزندلی بولیشی کیره‌ک دیگن گپلرنی ایشیتگن من. بو گپلر مینگه تهدیددیک توییله‌دی و خاطرجمع‌لیگیمنی یوقاتگن. ایریم بیلن مناسبتیم یخشی. او هر دایم ایکینچی نکاح قیلیش نیتی یوقلیگینی ایته‌دی. بیراق عایله‌سی هر اوچره‌شووده بو موضوع‌نی کوترسه، اوزیمنی خوف‌سیز حس قیله‌من. بو باسیملر کیله‌جگیم حقیده خواطرلنیشیمگه سبب بولماقده.»

شو بیلن بیرگه، ایریم ایرکک‌لر هم عایله‌لری‌نینگ ایکینچی نکاح گه اونده‌شی کوپراق اوغیل فرزندنینگ یوقلیگی و نسل‌نی دوام ایتتیریش مسئله‌سی بیلن باغلیق ایکنینی تصدیقله‌یدیلر.

قندوزلیک ۳۸ یاشر عبدالرحمان احمدی، عایله‌سی اونی بیر نیچه بار ایکینچی نکاح گه اونده‌گنینی بیلدیره‌دی. او شونده‌ی دییدی: «عایله‌م اوغیل بولمسه، نسل دوام ایتمه‌یدی دیب اویله‌یدی و شو سبب مینگه ایکینچی نکاح قیلیشیم اوچون باسیم قیله‌دی. بو گپلر تکرارلنگنده خاتینیم رنجیدی و عایله‌م اونی عیبدار دیب حسابله‌یاتگندیک حس قیله‌دی. بعضاً بو حالت اویی‌میزده‌گی محیط‌نی ترنگ‌لشتیره‌دی. اما مین عایله‌مدن ممنون من و قیز هم، اوغیل هم الله‌نینگ نعمتی دیب ایشانه‌من. شو سبب حاضرگچه ایکینچی نکاح قیلیش حقیده قرار قبول قیلمه‌گن من.»

قندوز یشاوچیسی ۴۵ یاشلی محمدنعیم صدیقی هم، بو مسئله کوپلب عایله‌لرده اوغیل فرزند کوریش‌نینگ عنعنوی ییچیمی صفتیده کوریلیشینی ایته‌دی. اونینگ ایتیشیچه: «عایله‌ده‌گی کتته‌لر، اوغیل بولمسه، ایکینچی نکاح قیلیش کیره‌ک دییشه‌دی. می‌نینگ بیر نیچه قیزیم بار، بیراق اوغلیم یوق. لیکن مین قیز یا کی اوغیل بولیش انسان اختیاریده ایمس‌لیگیگه ایشانه من. مین اوچون عایله‌نینگ تینچ‌لیگی بو باسیملردن مهم‌راق. هیچ قچان عایله‌وی حیاتیم‌نی بونده‌ی قره‌شلر قربانیگه ایلنتیریشنی ایستمه‌گن من.»

دین عالملری ایسه اوغیل فرزندنینگ یوقلیگی یا کی عنعنوی قره‌شلر ایرکک‌نی ایکینچی نکاح گه مجبورلش اوچون ییترلی سبب بوله آلمسلیگینی ایته‌دی. اولرنینگ تأکیدلشیچه، اسلام‌ده نکاح کتته مسئولیت بولیب، عدالت، امکانیت و ایکی تامان‌نینگ راضی‌لیگیگه اساسلنیشی کیره‌ک. هیچ کیم، حتا عایله اعضالری هم ایرکک‌نی ایکینچی نکاح گه مجبورلشگه حقلی ایمس.

دین عالمی مولانا شفیع‌الله احمدی شونده‌ی دییدی: «هیچ بیر عایله اعضاسی ایرکک‌نی ایکینچی نکاح گه مجبورلشی یا کی باسیم اوتکزیشی ممکن ایمس. چونکی نکاح شخصی قرار و کتته دینی مسئولیت دیر. اسلام عایله‌نینگ حرمتی، ایر-خاتین حقوقلریگه رعایه قیلیش و ظلم‌نینگ آلدینی آلیشنی تأکیدله‌یدی. اگر عایله اره‌لشووی ایر-خاتین اورته‌سیده نزاع، ایشانچ‌سیزلیک یا کی ضرر کیلتیرسه، بو شرعاً نامقبول دیر. ایکینچی نکاح فقط ایرکک عدالت و برچه مسئولیت‌لرنی بجره آلگن تقدیرده جایز حسابلنه‌دی.»

حقوق‌شناسلر هم عایله‌لرنینگ ایرکک‌لرنی ایکینچی نکاح گه اونده‌شی عایله‌وی مناسبت‌لر گه جدی تأثیر قیلیشی ممکن‌لیگینی ایته‌دی. اولرنینگ فکریچه، ایرنینگ عایله‌سی عیال‌نینگ حقوقلرینی اعتبارسیز قالدیرسه و عایله‌وی حیات گه دایمی اره‌لشسه، عیال اوز حقوقلرینی حمایه قیلیش اوچون قانونی و اجتماعی یوللردن فایده‌لنیشی ممکن.

حقوق‌شناس شفیق‌الله ایزدیار شونده‌ی دییدی: «ایکینچی نکاح اوچون عایله تامانیدن باسیم اوتکزیلیشی ایر-خاتین اورته‌سیده کیلیشماوچیلیک، ایشانچ‌سیزلیک و ترنگ‌لیکنی کیلتیریب چیقریشی ممکن. کوپ حاللرده بو روحی زوره‌وانلیککه ایلنه‌دی. دایما ایرنینگ ایکینچی نکاح قیلیشی حقیده‌گی تهدید گه دوچ کیله‌دیگن عیال اوز خوفسیزلیگینی یوقاته‌دی. بو اونینگ و فرزندلری‌نینگ روحی حالتیگه سلبی تأثیر قیلیشی ممکن.»

باشقه تاماندن، شفاکارلرنینگ ایتیشیچه، باله‌لرنینگ جنسینی بیلگی‌لشده اساسی رول ایرککه تیگیشلی، عیالگه ایمس. نسایی‌ولادی متخصصی تبسم فدا بو حقده شونده‌ی توشونتیره‌دی: «باله‌نینگ جنسینی بیلگی‌لش یوز فایز ایرککه باغلیق. چونکی ایرکک‌ده X و Y تورده‌گی ایکی خیل کروموزوم موجود، عیالده ایسه فقط X کروموزوم بار. اگر ایرکک‌نینگ Y کروموزومی عیال‌نینگ X کروموزومی بیلن بیرلشسه، باله اوغیل بوله‌دی. اگر ایرکک‌نینگ X کروموزومی عیال‌نینگ X کروموزومی بیلن بیرلشسه، باله قیز بوله‌دی.»

افغانستان‌نینگ کوپلب عنعنوی عایله‌لریده اوغیل فرزندنینگ یوقلیگی، نسل‌نی دوام ایتتیریش و ایریم مدنی قره‌شلر ایکینچی نکاح مسئله‌سی‌نینگ اساسی سبب‌لری صفتیده کوریله‌دی. حال بوکی، علمی معلومات‌لر گه کوره، اوغیل فرزند بولمسلیگی‌نینگ سببی عیال ایمس، بلکی ایرکک تامانی بیلن باغلیق بولیشی ممکن. بو حالت دوام ایتسه، جدی روحی و اجتماعی عاقبت‌لر گه آلیب کیلیب، آخر-عاقبت عایله‌نینگ مستحکم‌لیگیگه ضرر ییتکزیشی ممکن.

مرتبط با این خبر:

کلیدی کلمه‌لر: // // //

شریک قیلینگ:
خبر اوقووچی
تیگیشلی خبرلر و تحلیل‌لر

سلام‌وطندار خبرلری و گزارش‌لری نینگ اجتماعی ترماق‌لردن تعقیب قیلینگ:

توییتر

تلگرام