بغلان ولایتی یخشی حاصل بیرهدیگن ییرلر همده یشاوچیلریدن کوپ قطارینینگ ایکینچیلیک و چاروهچیلیک بیلن شغللنگنی سبب، مملکتنینگ اینگ مهم زراعتی محصوللری مرکزلریدن بیری حسابلنهدی. سونگی ییللرده اقلیم اوزگریشلری، موسومی ترتیبسیز یاغینگرچیلیکلر و سوو تاشقینلر یوز بیریشی، اوشبو ولایتدهگی مینگلرچه دهقاننی کوپینچه قیینچیلیکلر بیلن روپهره قیلگن.
اقلیم اوزگریشلری بوییچه ایش بیلرمانلرنینگ آگاهلنتیریشیچه، اقلیم اوزگریشلری طفیلی کوچلی یاغینگرچیلیکلر یانیده، یشش محیط بوزیلیشی، سوو منبعلرینی باشقریش آستقورمهلرینینگ ضعیفلیگی و سیل خوفی بولگن حدودلرده قوریلیشلر، اوشبو فاجعه کوپهیشی اصلی عامللریدن دیر.
شوندهی بیرحالده، بغلان دهگی دهقانلردن قطارینینگ ایتیشلریچه، سونگی سوو تاشقینلر نیچه ساعت ایچیده اولرنینگ ایکینزارلرینی یوق قیلیب و کوپینچه زیانلرگه سبب بولگن.
دهنهی غوری تومنیدهگی دهقانلردن نورگلنینگ ایتیشیچه، یوز بیرگن سونگی سوو تاشقینلر برچه قیلگن زحمتلرینی یوق قیلگن. «اوتگن ییللرده هم سوو تاشقینی یوز بیرهر ایدی، بیراق بو ییل جودهیم خوفلی بولدی. ییرلریمیزدن برچهسینی بوزدی و نیچه ییللیک زحمتیمیزنی صفر گه ییتیشتیردی. مینیمچه درختلر کیسیلیشی، اقلیم اوزگریشی و یشش محیط بوزیلیشی، مذکور سوو تاشقینلر کوپهیشی اصلی عامللریدن دیر.»
شونینگدیک پلخمری شهریدهگی دهقانلردن زمری، بو واقعهنی ۵۰ ییللیک عمری دوامیده مثلی کوریلمهگن دیب و ایتیشیچه: «هیچ نرسه قالمهدی. گشنیز، پیاز و نعنا برچهسی اورتهدن کیتدی. نیچه باش سیگیر، اوجهی، قوی و تاووغیم بار ایدی که برچهسینی سیل آلیب کیتدی. سوو تاشقینی توستدن و خوفلی شکلده یوز بیردی که یالغیز عایلهمیز حیاتینی قوتقره آلدیک.»
دندغوری تومنیدهگی دهقانلردن ۳۵ یاشر عصمت، سونگی یاغینگرچیلیکلردن خورسندلیک بیلدیریش یانیده ایتیشیچه، قریب ۲۰ جریب ییری بوزیلگن. «حکومتدن سوو کاناللرینینگ تازهلب و قیته قوریشینی کوتیب تورگنمیز که سوو تاشقینلر یولی مدیریت بولسین. اوشبو کاناللر تازهلنیشی یا-ده سوو هدایتی اوچون هیچ کیم اقدام قیلمهگن. مذکور توجهسیزلیک اهالیگه آغیر زیانلرنی ییتیشتیرگن.»
باشقه بیرتاماندن، بغلان ولایتیده اقلیم اوزگریشلری بوییچه ایش بیلرمانلردن سلیم کریمینینگ ایشانچیگه کوره، سونگی سوو تاشقینلر زیانلری کوپهیشی یالغیز طبیعی عامللرگه تیگیشلی ایمس. «کیتمه-کیت قوروقچیلیکلر، کانالیزاسیون ترماقلری و سوو مدیریت بولیشی اوچون ستندرد آستقورمهلر یوقلیگی، سیل خوفی بولگن حدودلرده ناقانونی قوریلیشلر و یاردم بیرووچی امکانیتلر کملیگی، اهالینینگ زیان کوریشی کوپهیشیده حصه قوشه آلگن. شوندهی بیرحالده، اقلیم اوزگریشلری شونینگدیک کوچلی یاغینگرچیلیک و ویران قیلووچی سوو تاشقینلر یوز بیریشی اصلی عاملی دیر.»
مذکور بیلرماننینگ کوپهیتیریشیچه، آلدی آلینهدیگن و علمی مدیریت، کیلهجکده زیانلر کوچهیشی آلدینی آلالهدی. «حیات کیچیریلمهگن منطقهلرده سوو تاشقینلر یولی هدایتی، سوو تاشقینی خوفی بولگن حدودلرده قوریلگن اویلرنینگ بوزیلیشی یا-ده جایلشتیریلیشی و خوفلی منطقهلرده ایکینچیلیک فعالیتلری آلدی آلینیشی، تلفات میزانینی سیزیلرلی درجهده کمهیتیره آلهدی.»
شوندهی بیرحالده، بغلان ایکینچیلیک ریاستی سوزلاوچیسی ولی امرخیل، بو ییل یوز بیرگن یاغینگرچیلیک و سوو تاشقینلرنینگ کوپینچه زیانلرینی تصدیقلب و ایتیشلریچه: «سونگی سوو تاشقینلر بوغدای، لوبیا همده میوهلی و میوهسیز باغلردن کته بیر قسمینی بوزگن. دستلبکی معلوماتلر اساسیده، اوشبو واقعهده ۶۰ باش سیگیر و اوجهی، ۷۲ باش قوی، ۳۷ یاشر ایچکی و ۶۹۱ ته تاووق تلف بولگن.»
اونگه کوره، اینگ کوپ زیان پلخمری، دندغوری، دهنهیغوری، بغلان مرکزی، دوشی، تالهوبرف و نهرین تومنلریدهگی دهقانلرگه ییتیشگن.
بغلان ده موسومی سوو تاشقینلر، هر ییلی کوپینچه جانی و مالی زیانلرگه سبب بولهدی؛ لیکن بیلرمانلرنینگ آگاهلنتیریشیچه، اقلیم اوزگریشلری کوچهیشی همده سوو تاشقینلرنینگ آلدینی آلووچی آستقورمهلر و طبیعی منبعلر مدیریتی ضعیفلیگی دوامی، کیلهسی ییللرده اوشبو زیانلر کولمی ینهده کوچهیشی ممکن. شوندهی بیرحالده، دهقانلردن قطاری هر بیر فاجعهدن کیین سوو تاشقینلر نتیجهسیده قالگن خرابلیکلر آرهسیده حیاتلرینینگ ینهده صفردن باشلشگه مجبورلر.
