یافتههای یک سروی در بارهی میزان استفادهی جوانان افغانستان از هوش مصنوعی که از سوی مؤسسهی رسانهای سلام افغانستان (رادیو سلاموطندار) انجام شده، در نشستی در دفتر این مؤسسه در کابل رونمایی شد.
در این نشست که امروز (دوشنبه، ۱۴ ثور) با حضور مسئولان حکومتی، استادان دانشگاه و شماری از رسانههای داخلی برگزار شد، نتایج «بررسی میزان استفاده، نقش مشورتی و پیامدهای اجتماعی هوش مصنوعی در میان جوانان» از سوی تیم پژوهشی سلاموطندار ارائه شد. این سروی که در ۳۲ ولایت افغانستان و با مشارکت هزار و ۱۵۴ تن انجام شده، نشان میدهد که هوش مصنوعی در زندگی روزمرهی جوانان بیش از حد انتظار جا باز کرده است؛ بهگونهای که ۸۸ درصد پاسخدهندگان با این فنآوری آشنایی دارند و بیش از دوسوم آنها (۶۶.۶ درصد) به طور منظم از آن استفاده میکنند.
بر اساس یافتهها، هوش مصنوعی برای بسیاری از جوانان شرکتکننده به یک مرجع مشاوره تبدیل شده است. در همین حال، ۸۲ درصد پاسخدهندگان گفته اند که با رویآوردن به مشاورههای هوش مصنوعی، تعامل و مشورت آنان با دوستان و اعضای خانواده کاهش یافته و ۵۸.۱ درصد نیز نسبت به «ماشینیشدن» تصمیمگیریها ابراز نگرانی کردهاند.
عنایتالله الکوزی، سخنگوی وزارت مخابرات و تکنالوژی معلوماتی، ضمن استقبال از این ابتکار، گفت که با توجه به سنتی و اعتقادیبودن جامعهی افغانستان، استفاده از هوش مصنوعی در حوزههای مختلف نیازمند احتیاط جدی است. به گفتهی او، در این وزارت تیمی ویژه در حال بررسی چگونگی بهرهگیری از این فنآوری در افغانستان است.
قریبالله آرین، کارشناس تکنالوژی، این اقدام را گامی ارزشمند خواند و با اشاره به تحول هوش مصنوعی از سطح نظری به کاربردی، تأکید کرد که این فنآوری دارای ابزارهای تخصصی متعددی است و باید بهصورت حرفهای آموزش داده شود. او افزود که برای استفاده مؤثر از هوش مصنوعی، ارتقای سطح سواد دیجیتالی در جامعه، به ویژه در میان جوانان، ضروری است.
در همین حال، سیدحبیبالله عاقلی، استاد دانشگاه، انجام این سروی را یک گام مهم دانست و نسبت به پیامدهای منفی استفادهی بیرویه از هوش مصنوعی هشدار داد. او گفت: «اگر به این پیامدها توجه نشود، در آینده به ویژه در دانشگاهها تشخیص میان تولیدات ذهن انسانی و محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی دشوار خواهد شد و این میتواند به یک بحران جدی تبدیل شود.»
افزایش گرایش جوانان به استفاده از هوش مصنوعی در حالی است که حتا در کشورهای پیشرو در این حوزه نیز هنوز چارچوبهای حقوقی روشنی برای استفاده از این فنآوری تدوین نشده است؛ موضوعی که استفاده نظاممند از آن را در افغانستان با چالش و ابهام روبهرو میکند.
