نتیجهی گفتوگوی سلاموطندار با ۲۴ زنی که زبانهای خارجی میآموزند، نشان میدهد که یادگیری زبانهای خارجی برای بسیاری از زنان در افغانستان، به راهبردی برای دسترسی به آموزش، اشتغال و مهاجرت تبدیل شده است. از میان زنان گفتوگوشونده، ۱۵ تن انگیزهی فراگیری زبان خارجی را ادامهی تحصیل و مهاجرت آموزشی دانسته اند. در عین حال، ۲۰ تن از این مجموعه، دسترسی به فرصتهای شغلی را، از مهمترین انگیزههای خود برای فراگیری زبانهای خارجی عنوان کرده اند.
فراگیری زبان انگلیسی برای پروین اقبالی ۲۶ساله از میدانوردک، با مفهوم مهاجرت برای آموزش و ادامهی تحصیل گره خورده است. «هدفم از یادگیری زبان خارجی، پیداکردن کار و ادامهی تحصیل در بیرون از کشور است. دلیلش این است که در افغانستان شرایط تحصیل برای دختران مهیا نیست.»
سمیرا احمدی ۲۵ساله از غزنی، نیز به قصد ادامهی آموزش، زبان فرانسوی میآموزد. «انگیزهی اصلی من اصلاً برادرم بود. برادرم در فرانسه بود و میخواستم من هم فرانسه بروم و تحصیل و کار بکنم و همچنین به خاطر این که همراه برادرم زندگی بکنم، زبان فرانسوی آموختم.»
برخی از زنان اشتراککننده در این گفتوگو، میگویند که آموختن زبان، زمینهی دسترسی آنان به فرصتهای کاری را فراهم کرده است. سپوژمی ۲۲ساله از کابل که در بخش ترجمهی یکی از آژانسهای خبری کار میکند، میگوید: «بعد از آن که انگلیسی یاد گرفتم، در یکی از آژانسهای خبری در بخش ترجمه کار میکنم و متنها را از انگلیسی به پشتو ترجمه میکنم.»
فاطمه امیر ۲۶ ساله از بغلان که زبان انگلیسی میآموزد، دلیل انتخاب این زبان را بینالمللیبودن و کاربرد گستردهی آن عنوان میکند. «آموزش زبان خارجی باعث رشد و پیشرفت انسان میشود و انگیزهی اصلی من هم پیشرفت علمی در هر عرصه بوده است.»
سحر اندرابی ۱۹ساله از کابل، به هدف پیشرفت فردی میخواهد زبان خارجی بیاموزد. «من تصمیم گرفتم زبان خارجی بیاموزم؛ به خاطر این که در دنیای امروز دانستن زبان یک مهارت بسیار مهم و برای من عامل اصلی پیشرفتم میباشد.»
مشکلهای اقتصادی، نبود مکان مناسب آموزشی، کمبود اینترنت برای آموزش از راه دور، از مشکلهای زنان گفتوگوشونده، برای فراگیری زبان است.
عاطفه سادات ۲۰ساله از کابل، میگوید: «خیلی اعتمادبهنفسم پایین میآید که نمیتوانستم زبان یاد بگیرم و خود را عقب میکشیدم؛ اما تلاشم را میکردم. چالش دیگر بستهشدن کورسها بود.»
نرگس ۲۰ساله از بلخ، نیز میگوید: «بزرگترین چالش ما این است که برای یاگیری زبان انگلیسی مکان در دسترس ما نیست. خود یادگیری زبان هم برای من یک چالش بود.»
یافتههای این گزارش، نشان میدهد که در کنار محدودیتهای کاری، محدودیت دسترسی زنان به آموزش رسمی، یادگیری زبانهای خارجی را به یکی از معدود مسیرهای باقیمانده برای ادامهی آموزش و دستیابی به فرصتهای تازه تبدیل کرده است.
کارشناسان آموزشوپرورش، میگویند که افزایش گرایش زنان به یادگیری زبانهای خارجی، به محدودیتهای آموزشی و شرایط اجتماعی حاکم در افغانستان، ارتباط مستقیم دارد.
جمالالدین سلیمانی، کارشناس آموزشوپرورش، میگوید که بستهشدن مکتبها و محدودیتهای آموزشی، بسیاری از دختران را به سوی یادگیری زبانهای بینالمللی سوق داده است.
او، میافزاید: «دختران با آموزش یک زبان بینالمللی زمینه را برای گرفتن بورسیههای تحصیلی مساعد میکنند و نیز زبانهای بینالمللی خصوصاً زبان انگلیسی، زبان اقتصاد جهان است و از این طریق میتوانند به نوعی به اقتصاد خود و خانوادههای شان کمک کنند.»
در همین حال، آموزگاران زبان، نیز میگویند که محدودیتهای آموزشی و کاری در سالهای پسین، علاقهی دختران و زنان افغان را به فراگیری زبانهای خارجی افزایش داده است.
نرگس سراج، آموزگار آنلاین زبان انگلیسی، میگوید: «علاقهمندی دختران و زنان افغان به یادگیری زبانهای خارجی نسبت به گذشته بیشتر شده است. بسیاری از دختران به دلیل محدودیتهای آموزشی و کاری تلاش میکنند از طریق یادگیری زبانهای خارجی فرصتهای تازهی آموزش آنلاین، بورسیههای تحصیلی یا کارهای آنلاین را پیدا کنند.»
عبدالظهور مدبر، کارشناس مسائل اقتصادی، میگوید که یادگیری زبانهای خارجی میتواند نقش مهمی در رشد نیروی کار و توسعهی اقتصادی داشته باشد. «هر اندازه که افراد مهارتهای بیشتری داشته باشند، به همان پیمانه میتوانند در بازار کار مؤثرتر باشند. دانستن زبانهای خارجی، زمینهی استفادهی بهتر از فرصتهای اقتصادی و ارتباط با بازارهای داخلی و خارجی را فراهم میکند.»
با این حال، محمدالله بلوچ، روانشناس، میگوید که یادگیری زبان افزون بر تأثیر آموزشی، نقش مهمی در سلامت روان و افزایش اعتمادبهنفس زنان دارد. «وقتی یک فرد چند زبان را یاد میداشته باشد، اعتمادبهنفس و توانایی در ارتباطش با دیگران بیشتر میشود. آموزش برای دختران، یک نیاز جدی روانی است.»
بر بنیاد گزارش وضعیت آموزش افغانستان که در ۲۰۲۵ توسط یونسکو و یونیسف پخش شده، برای دختران نوجوان، مسیرهای جایگزینی مانند آموزش آنلاین، یادگیری مهارتها و آموزش با حمایت جامعه، همچنان ضروری است.
تجربهی زنان گفتوگوشونده در این گزارش، نشان میدهد که یادگیری زبانهای خارجی برای بخشی از آنان به ابزاری برای حفظ پیوند با آموزش، افزایش مهارتهای شغلی و جستوجوی فرصتهای تازه در داخل و بیرون از کشور تبدیل شده است.
