وزارت تحصیلات عالی کشور یک هفته پیش در همکاری با ادارۀ ملی امتحانات، نتیجۀ آزمون کانکور را که در آن حدود 173 هزار تن اشتراک کرده بودند، اعلام کرد. حکومت وحدت ملی در سال 1397، طرحی را در پیوند به آزمون کانکور تأیید کرد که بسیاریها به آن «سهمیهبندی کانکور» نام نهادند. پس از تأییدی این طرح و عملیشدن آن، سهمیهبندی کانکور با موجی از اعتراضات شهروندان کشور روبهرو شد. بسیاریها این طرح را پیشزمینۀ فساد در آزمون کانکور عنوان کردند و شماری دیگر، این اقدام را حقتلفی خواندند. با وجود اعتراضهای دوامدار شهروندان، مجریان این طرح پاسخ روشنی برای مردم نداشتند و عدم ارایه پاسخ روشن سبب گشت که مردم این طرح را، طرح حذف و حقتلفی نام بگذارند.
سلاموطندار در تازهترین گزارشش جوانب پیدا و پنهان نتیجۀ آزمون کانکور داوطلبان ولایاتهای کابل، بلخ، ننگرهار، کندهار و هرات را بررسی کرده است. این بررسی نشان میدهد که داوطلبانی از ولایت هرات با اخذ 322 نمره، 303 نمره، 302 نمره، 301 نمره، 300 نمره تا 290 نمره واجد شرایط به دانشگاههای خصوصی شناخته شدهاند، اما شماری از داوطلبان که بیشتر کوچیها اند، با اخذ 153 نمره به انجنیری بلخ، 174 نمره به طب هرات و 168 نمره به انجنیری دانشگاه کابل راه پیدا کردهاند.
سلیمان، دانشآموز لیسۀ سلطان غیاثالدین غوری هرات به سلاموطندار میگوید که در آزمون کانکور امسال، 322.077 نمره اخذ کرده است، اما زیر نام سهمیهبندی کانکور، با او حقتلفی شده است. سلیمان که با 322 نمره در آزمون کانکور واجد شرایط در دانشگاههای خصوصی شناخته شده است، میگوید که شماری دیگر با نمرات به مراتب کمتر از او، به دانشکدههای مهم و کلیدی دانشگاههای دولتی راه یافتهاند. سلیمان در حالی با 322 نمره به دانشکده طب راه نیافته که شماری دیگر، با 300 نمره به همین دانشکده راه پیدا کردهاند.
بررسی سلاموطندار نشان میدهد که در طرح سهمیهبندی کانکور، دهها کرسی دانشکدۀ طب و دانشگاه علوم طبی کابل برای کوچیها اختصاص داده شده است. در این طرح، دهها دانشآموز با کمترین نمرات به دانشکده طب راه یافتهاند. در ادامه این بررسی دریافتیم که دانشآموزان کوچیها، با نمرات 168، 185 و 198 به دانشکدۀ انجنیری پولیتخنیک و حقوق دانشگاه کابل راه پیدا کردهاند.
در کنار هرات و کابل، سهمیهبندی کانکور در بلخ نیز شماری از داوطلبان کانکور را با نمرات بلند، واجد شرایط دانشگاههای خصوصی اعلام کرده و شماری از دانشآموزان کوچیها با نمرات بسیار کم، به دانشکدههای مهم این دانشگاه راه پیدا کردهاند. در این ولایت شماری از داوطلبان با نمرات 290، 285 و 283 واجد شرایط در دانشگاههای خصوصی شناختهشدهاند، اما کوچیها با نمرات، 153 به انجنیری، 161 به اقتصاد و با 208 نمره به دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی این دانشگاه راه یافتهاند.
در دانشکدههای کلیدی دانشگاه ننگرهار نیز شماری با کمترین نمرات کامیاب شدهاند و شماری دیگر با بلندترین نمرات واجد شرایط دانشگاههای خصوصی اعلام شدهاند. به گونۀ مثال، در پی عملی شدن طرح سهمیهبندی، داوطلبی با 157 نمره در دانشکدۀ انجنیری، دواطلب دیگر با 189 نمره در دانشکدۀ اقتصاد و دیگری با 204 نمره به حقوق و علوم سیاسی دانشگاه ننگرهار راه پیدا کردهاند، اما شماری دیگر با 298 نمره، 280 نمره واجد شرایط در دانشگاههای خصوصی شناخته شدهاند.
در کندهار نیز طرح سهمیهبندی، دهها کرسی دانشکدههای کلیدی مانند، طب، انجنیری، حقوق و علوم سیاسی و اقتصاد را برای کوچیها مشخص کرده است. یافتههای سلاموطندار نشان میدهد که داوطلبانی با کمترین نمرات به دانشکدههای مهم این دانشگاه راه یافتهاند و شماری دیگر، با نمرات بلند، واجد شرایط دانشگاههای خصوصی شناخته شدهاند.
بررسی سلاموطندار نشان میدهد که شماری از کوچیها با نمرۀ 158 به انجنیری، 194 به حقوق و علوم سیاسی و 208 نمره به اقتصاد و با 269 نمره به طب کندهار راه پیدا کردهاند، اما شمار دیگر با 279 نمره، 270 نمره و 266 نمره واجد شرایط دانشگاههای خصوصی اعلام شدهاند.
سلیم کاکر، آگاه آموزشوپرورش در گفتوگویی با سلاموطندار میگوید که پروسۀ کانکور در افغانستان همهساله با چالشهای متعددی روبهرو میشود و این چالشها سبب روانپریشی دانشآموزان شده است. به باور او، سهمیهبندی در آزمون کانکور، استعدادهای جوان را سرکوب میکند. خواستیم در این باره دیدگاه مسئولان اداره ملی امتحانات کانکور را نیز داشته باشیم، اما با تماسهای پیهم موفق نشدیم.
