همزمان با روز جهانی پناهندگان، شماری از پناهندگان افغان در کشورهای گوناگون، میگویند که اکنون بیش از هر زمان دیگری با چالشهای مهاجرتی روبهرو استند.
خاطره، مهاجر افغان در تاجیکستان، میگوید که با وجود دشواریها، هنوز امیدوار است شرایط و روند رسیدگی به پروندههای مهاجران بهبود یابد. او میافزاید: «نبود اسناد قانونی اقامت، پیدانکردن کار ثابت و کمبود امنیت شغلی از مشکلات اصلی ما است؛ بعضی وقتها کار پیدا میشود، اما دوام ندارد و هر لحظه ممکن است از کار محروم شوم.»
مدینه، یکی دیگر از مهاجران افغان در پاکستان، از چالشهای روزافزون مهاجران در این کشور چنین روایت میکند. «هر لحظه ممکن است کار خود را از دست بدهیم یا از محل سکونتم اخراج شوم؛ گاهی نیز در محیط کار با ما برخورد مناسبی نمیشود و حقوق ما نادیده گرفته میشود. با وجود همهی این مشکلات، ناچاریم برای تأمین زندگی کار کنیم، اما آیندهی ما کاملاً نامعلوم است.»
در سوی دیگر، بازگشتکنندگان قرار دارند که پس از سالها یا ماه ها به وطن شان بازگشته اند؛ اما چالشهای زیادی سر راه ادغام مجدد آنها وجود دارد. کمبود سرپناه، فرصتهای شغلی و امکانات نخستین زندگی بخشی از این چالشها است.
نگینه که به تازگی با خانوادهاش به افغانستان بازگشته است، میگوید که هنوز به زندگی عادی باز نگشته است. او میافزاید: «پیداکردن خانه، کار و فراهمکردن نیازهای زندگی بسیار برایم سخت بود؛ تا حال شرایط کاملاً خوب نشده، سرپناه پیدا کردیم، اما هنوز پیداکردن کار و امکانات خوبتر و آسانتر را ندارم.»
در همین حال، عبدالمطلب حقانی، سخنگوی وزارت امور مهاجرین و عودتکنندگان امارت اسلامی، میگوید که این وزارت برنامههای چندبعدی به ویژه آموزشهای حرفهای را برای بازگشتکنندگان روی دست دارد. «در یک سال گذشته، ۵۲۲ هزار و ۵۴ خانواده از کمکهای این وزارت بهرهمند شده اند که مجموع کمکها به سه میلیارد و ۵۴۳ میلیون افغانی میرسد؛ این کمکها شامل مواد اولیه، سرپناه، خدمات اولیهی صحی و کمکهای نقدی میباشد.»
به گفتهی سخنگوی وزارت مهاجرین، روند توزیع زمین برای بازگشتکنندگان نیز ادامه دارد.
همزمان دفتر همآهنگکننده کمکهای انساندوستانه سازمان ملل متحد، گفته که سپتمبر ۲۰۲۳ به این سو بیش از شش میلیون تن از ایران و پاکستان بازگشته اند. افزون بر این صدها هزار تن دیگر نیز به دلیل تعییرات اقلیمی، رویدادهای طبیعی و درگیری دچار آوارگی شده اند. برنامعهی توسعهای ملل متحد هشدار داده که افغانستان اکنونی با یکی از بزرگترین بحرانهای آواردگی در جهان روبه رو است.
