بازگشت‌کنندگان: به دلیل ناداری کودکان خود را به کار می‌فرستیم

شماری از بازگشت‌کنندگان به افغانستان، می‌گویند که نبود فرصت‌های کاری و مشکلات اقتصادی، آن‌ها را وا داشته تا کودکان شان را به کار بفرستند.

پریسا، باشنده‌ی هرات که شش ماه پیش از ایران به این ولایت بازگشته، می‌گوید که برای تأمین نیازهای زندگی، پسرش را در فروش‌گاهی به کار گماشته است. او، می‌افزاید: «وضعیت اقتصادی ما بسیار خراب است؛ یک پسرم کار می‌کند و درآمدی که داریم، به مصرف خوراک و کرایه‌ی خانه می‌رسد. پسرم که خُرد است، در فروش‌گاه شاگردی می‌کند؛ در ایران مهره‌دوزی می‌کردم، اما این جا این کار را هم نمی‌توانم.»

شمع‌ریز که از پاکستان به کاپیسا بازگشته، می‌گوید که پس از بازگشت دو کودکش را به پلاستیک‌فروشی و موترشویی در ولسوالی تگاب فرستاده است. «این جا با مشکلات زیاد روبه‌رو استیم؛ در پاکستان کار پیدا می‌شد، اما این جا کار نیست؛ مجبور استیم به کارهای شاق و هر کاری که پیدا شود؛ آن را انجام می‌دهیم تا یک لقمه نان به خانه ببریم.»

همین گونه، عبدالله، باشنده‌ی کندز، با شکایت از دست‌رسی‌نداشتن به فرصت‌های کاری، می‌گوید که یک سال پیش کودک ۱۲ساله‌اش را برای کمک به اقتصاد خانواده، به نجاری فرستاده است. «در خانه شش نفر استیم؛ پسر بزرگم در یک نجاری شاگردی می‌کند، اما درآمدی ندارد که بتواند مصرف خانواده را تأمین کند؛ در ایران حداقل درس می‌خواند، اما این جا مجبور شده کار کند.»

زرغونه که یک سال پیش از ایران به بدخشان بازگشته، می‌گوید: «پسرم ۱۴ساله است و قوطی جمع می‌کند و می‌فروشد؛ از پول آن نان خشک می‌خریم. شوهرم دیسک کمر دارد و نمی‌تواند کار کند؛ در خیاطی کار می‌کردم، اما حالا بی‌کار شده‌ام. مجبور شدم پسرم را به کار روان کنم.»

این بازگشت‌کنندگان، از امارت اسلامی می‌خواهند که زمینه‌ی کار را به خود آن‌ها و فرصت‌های آموزشی را به کودکان شان فراهم کند.

با این همه، محمدصدیق توحیدی، سخن‌گوی وزارت کار و امور اجتماعی امارت اسلامی، می‌گوید که پشتیبانی از کودکان بازگشته از اولویت‌های کاری این وزارت است. او، می‌افزاید: «وزارت کار در هم‌آهنگی با نهادهای مرتبط روند سروی و ثبت اطفال کارگر به‌ خصوص اطفال مهاجر را آغاز کرده است و پس از تکمیل روند ثبت، آمار از طریق مراجع رسمی اعلام خواهد شد.»

در سوی دیگر، احمدراشد صدیقی، جامعه‌شناس، می‌گوید که کار کودکان آن‌ها از فضای آموزشی دور می‌کند و آینده‌ی ناروشنی را برای جامعه رقم می‌زند. «وادارکردن کودکان به‌ ویژه کودکان بازگشته از مهاجرت به کارهای شاق، آینده‌ی آنان و جامعه را با خطر روبه‌رو می‌کند. حکومت باید در کنار فراهم‌کردن زمینه‌ی بازگشت مهاجرین، فرصت آموزش کودکان را نیز فراهم کند و با ایجاد فرصت‌های کاری برای خانواده‌ها، مانع کار کودکان و محرومیت آنان از آموزش شود.»

دفتر هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، در حوت سال گذشته اعلام کرد که زنان و کودکان بازگشته به این کشور بیش‌تر به کمک‌های فوری از جمله سرپناه و مواد خوراکی نیاز دارند.