شماری از جوانان در بادغیس، می‌گویند که به دلیل دست‌رسی‌نداشتن به امکانات درمانی در بخش ارتودنسی (مرتب‌سازی دندان‌ها) ناچار اند برای درمان به ولایت‌های دیگر به ویژه هرات بروند.
سمیرا نوری ۲۶ساله، باشنده‌ی بادغیس، می‌گوید که بیش از یک سال است که دندان‌هایش را ارتودنسی کرده و در این مدت برای دریافت خدمات در این بخش بارها به هرات رفته است. «در ولایت ما امکانات نبود و مجبور شدم چندین بار به هرات بروم؛ هزینه‌ی رفتن به هرات هم بسیار بلند بود، حدود ۳۰ تا ۴۰ هزار افغانی که فراهم کردنش برایم سخت بود، باید پرداخت م‌کردم.»
مروه‌ی ۲۷ساله، دیگر باشنده‌ی بادغیس، با شکایت از هزینه‌بربودن درمان دنداهایش و نبود امکانات درمانی کافی در بخش ارتودنسی در این ولایت، می‌گوید: «دندان‌هایم کج بودند و وقتی می‌خندیدم احساس ناراحتی داشتم؛ بعد از مشورت با داکتر تصمیم گرفتم ارتودنسی کنم، با وجود این که هزینه‌ی آن حدود ۳۵ هزار افغانی بود.»
همین گونه، صبیه‌ی ۱۷ساله، می‌گوید که هنگام ارتودنسی‌کردن دندان‌هایش مشکلات زیادی روبه‌رو شده است. «وقتی می‌خندیدم خجالت می‌کشیدم، به خاطر همین تصمیم گرفتم ارتودنسی کنم؛ در شروع کمی درد داشتم؛ اما حالا عادی شده و احساس می‌کنم اعتمادبه‌نفس دارم.»
مریم احمدی 26ساله، باشنده‌ی بادغیس که نزدیک به ۱۸ ماه پیش دندان‌هایش را ارتودنسی کرده، می‌گوید: «دندان‌هایم روی هم قرار نمی‌گرفت و در غذاخوردن هم مشکل داشتم؛ حدود یک سال‌ونیم می‌شود که ارتودنسی کرده‌ام؛ هزینه‌ی آن در حدود ۳۰ هزار افغانی شد که پرداختش برایم آسان نبود.»
ارتودنسی (مرتب‌سازی دندان) شاخه‌ای تخصصی از دندان‌پزشکی است که برای مرتب‌کردن دندان‌های کج و اصلاح ناهنجاری‌های فک به کار می‌رود. این درمان به بهبود عملکرد جویدن، زیبایی لبخند و سلامت دهان کمک می‌کند.
شماری از دندان‌پزشکان، می‌گوید که بیشتر افراد برای زیباسازی و ازمیان‌بردن فاصله میان دندان‌های شان ارتودنسی را انجام می‌دهند.
آمنه سادات، دندان‌پزشک، می‌گوید: «بیشتر مراجعه‌کنندگان خانم‌ها اند؛ اما سن در این روند بسیار مهم است و در سنین زیر ۲۰ سال نتیجه‌ی بهتر می‌دهد و معمولاً طول درمان از شش ماه تا دو سال است.»
یاسر امیری، دیگر دندان‌پزشک، می‌گوید که بیشتر مراجعه‌کنندگان برای انجام ارتودنسی زنان اند. «ارتودنسی تأثیر مستقیم بر زیبایی لبخند و حتا فرم صورت دارد؛ دندان‌های مرتب اعتمادبه‌نفس را بالا می‌برند و هم‌آهنگی میان لب، دندان و صورت ایجاد می‌کنند؛ حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد مراجعین ارتودنسی خانم‌ها استند، چون معمولاً توجه بیش‌تری به زیبایی لبخند و ظاهر خود دارند.»
در سوی دیگر، مصطفا صدیقی، سخن‌گوی شفاخانه‌ی ولایتی بادغیس، می‌گوید که برای ارائه‌ی خدمات درمانی در بخش ارتودنسی درخواست‌هایی را با ریاست صحت عامه‌ی این ولایت شریک کرده اند. به گفته‌ی او، «در شفاخانه‌ی ولایتی خدمات دندان وجود دارد؛ اما خدمات تخصصی مثل ارتودنسی نداریم؛ خدمات فعلی بیشتر در حد کشیدن دندان و تخلیه آبسه است.»
محدودیت دست‌رسی به خدمات درمانی ویژه در بخش‌های دوردست از چالش‌ها در برابر سلامت شهروندان است و وزارت صحت عامه‌ی امارت اسلامی بارها تأکید کرده که برای گسترش خدمات درمانی در افغانستان تلاش می‌کند.
