ساعت ایرتهلبکی ییتی گه یقین. کابلنینگ سرک و تار کوچهلریده ینگی کون باشلنماقده؛ آدملر بیرین-کیتین اویلریدن چیقماقده، کوچهلرده باریب-کیلیش تاباره کوپهیماقده. شو شاوقینلر آرهسیده اوزاقدن قول اوستیده سودا ساتووچینینگ سپیکر آوازی ایشیتیلهدی. او تاباره یقینلشهدی، اویلر یانیدن اوتیب، کیین کوچه بوریلیشیده کوزدن یوقالهدی. بیر سیپکرنینگ آوازی اوچیشی بیلن باشقهسینینگ آوازی باشلنهدی.
اما شو اویلردن بیریده بیر یاش ییگیت میز آرتیده اولتیریب، کتابینی آچگن. او درس قیلیش و بیر نیچه ساعت دقتینی جمعلشنی ایستهیدی؛ بیراق سپیکرلرنینگ آوازی اونینگ آسایشتهلیگینی بوزهدی. بو آوازلر قول اوستیده سودا ساتووچیلرنینگ کوندهلیک ایشینینگ بیر قسمی بولسه-ده، ایریم یاشلر، اینیقسه اوقیش وقتیده، اولرنی دقتنی یوقاتیشگه سبب بولهدیگن عامل دیب حسابلنهدی.
کابل شهری کارتهنو حدودی یشاوچیسی بولگن ۲۰ یاشلی مرجان زاهدی، بو آوازلر کوپراق ایرتهلب و توشدن کیین، یعنی کوپچیلیک درس قیلیش، کوندهلیک ایشلرینی بجریش یا کی دمآلیش بیلن بند بولگن پیتلرده ایشیتیلیشینی ایتهدی. او شوندهی دییدی: «بو بیزاوتهلیکلر کوپراق ایرتهلب و توشدن کیین صادر بولهدی؛ بو وقتده کوپچیلیگیمیز درس قیلهیاتگن، کوندهلیک وظیفهلریمیزنی بجرهیاتگن یا کی دمآلهیاتگن بولهمیز. نتیجهده کوندهلیک ریجهلریمیز بوزیلهدی و ایشلریمیزنی ریجه اساسیده بجره آلمهیمیز.»
کابلنینگ باشقه حدودلریده هم یاشلر اویلرینینگ اطرافیده قول اوستیده سودا ساتوچیلرنینگ سپیکر آوازلری تیز-تیز ایشیتیلیشیدن شکایت قیلماقده. بعضاً بو آوازلر اولر درس قیلیش یا کی امتحانلر گه تیارگرلیک کوریش بیلن بند بولگن پیتده ینگرهیدی.
کابل شهرینینگ تورتینچی ناحیه یشاوچیسی بولگن ۲۹ یاشلی صدیق محمدی، امتحانلریگه تیارگرلیک کوریش کونلریدن بیرینی شوندهی ایسلهیدی. او شوندهی دییدی: «بیشینچی سمستر امتحانلریگه تیارلنهیاتگنیمده، فن (مضمون)لردن بیریده جوده کوپ معلوماتلرنی یادلشیم کیرهک ایدی. دقت بیلن اوقییاتگنیمده، بیر قول اوستیده سودا ساتووچی جوده بلند آوازلی سپیکری بیلن اوییمیز آلدیدن اوتیب قالدی. اوشه بیر نیچه ثانیهنینگ اوزی برچه دقتیمنی و یادلهگن معلوماتلریمنی یوقاتیشیم اوچون ییترلی بولدی. عادتده ۱۰-۱۵ دقیقهده یادلنهدیگن موضوعنی شو تنفس سببلی دییرلی بیر یا کی بیر یریم ساعتده یادلهدیم.»
صدیق محمدینینگ تجربهسی بو آوازلرنینگ اوقیش جریانیگه تأثیرینینگ یگانه نمونهسی ایمس. ینه بیر قطار یاشلر هم شونگه اوخشش خواطرلرنی بیلدیرهدی. کابل شهرینینگ ۱۱ ناحیه حدودی یشاوچیسی ۲۳ یاشلی احمدفیروز مرادی بو آوازلرنینگ کون دوامیده تکرارلنیشی اونی اوقیش وقتینی، کیچهسی قول اوستیده سودا ساتوچیلرنینگ آوازی کمراق ایشیتیلهدیگن پیت گه کوچیریش گه مجبور قیلگنینی ایتهدی. او شوندهی دییدی: «قول اوستیده سودا ساتووچیلر و جوده بیزاوته قیلهدیگن سپیکرلر آوازی سببلی کون دوامیده عموماً درس قیلمهیمن و اوقیمهیمن. چونکی بو دقتیمگه جوده کتته تأثیر قیلهدی. هر سفر اولر کوچهدن یا کی اوییمیز یانیدن اوتگنیده، اعتباریم آواز تامانگه چلغهیدی. شو سببلی ایندی فقط کیچهسی، بیزاوته قیلوچی آوازلر بولمهگن پیتده اوقیمن.»
شو بیلن بیرگه، ایریم یاشلر قول اوستیده سودا ساتووچیلر فعالیتی اوچون مخصوص جایلر تشکیل ایتیلیشینی ایستهیدی. کابل شهرینینگ سکیزینچی ناحیه یشاوچیسی بولگن ۲۲ یاشلی صالحه شوندهی دییدی: «مسئوللردن ایستهگیمیز شو کی، قول اوستیده سودا ساتووچیلر اوچون تیگیشلی و مخصوص جایلر اجرهتیلسین. شونده فقرالر شاوقیندن امان بولسینلر، آدملر خریدلرینی قولیراق عملگه آشیرهدی و شهر ترتیبی هم سقلنهدی.»
ساتوچیلرنینگ سپیکرلری؛ تاووش افلاسلنیشینینگ بیر قسمی
سرکلر و تورر جایلر اطرافیدهگی سپیکرلر آوازی فقط آسایشتهلیک و اوقیشگه تعلقلی معما ایمس. یشش محیط بیلرمانلری بو آوازلرنی شهردهگی تاووش افلاسلنیشینینگ بیر قسمی دیب حسابلهیدی.
یشش محیط بیلرمانی سروش بخشی شوندهی دییدی: «شاوقین افلاسلنیشی اهالی سلامتلیگی اوچون یشیرین خوف بولیب، اونینگ تأثیری وقت اوتیشی بیلن نمایان بولهدی. قول اوستیده سودا ساتووچیلر سپیکرلردن فایدهلنیشی شهرلردهگی شاوقین افلاسلنیشینینگ جدی عامللریدن بیری دیر. بو اوقووچیلر، یاشلر و کیکسه سلامتلیگیگه تأثیر قیلیب، استرس، خواطر و باشقه روحی معمالر گه سبب بولیشی ممکن.»
باشقه تاماندن، روانشناس زحل امیرزاده، توستدن تاپیلهدیگن بلند آوازلر اوقییاتگن یاشنینگ اعتبارینی درسدن اطراف-محیطدهگی تأثیرلر گه بوریب، اورگنیش جریانینی قیینلشتیریشی ممکنلیگینی ایتهدی. اونینگ ایتیشیچه: «قول اوستیده سودا ساتووچیلر فعالیتی نتیجهسیده یوزه گه کیلهدیگن توستدن تاپیلهدیگن بلند آوازلر درس قیلهیاتگن یاشنینگ اعتبارینی درسدن اطراف-محیطدهگی باشقه تأثیرلر گه آلیب بارهدی. نتیجهده معلوماتلر خاطرهده کمراق سقلنهدی، اورگنیش اوچون کوپراق وقت طلب ایتیلهدی و بو حالت استرس، عصبیلشیش همده تعلیم صفتینینگ پسهیشیگه آلیب کیلیشی ممکن.»
تعلیم بوییچه بیلرمان الفخان همدرد هم اوقیش محیطی تینچ و بیزاوته قیلوچی آوازلردن خالی بولیشی کیرهک دیب حسابلهیدی. او شوندهی دییدی: «اوقیش محیطی مطلقا تینچ، یاروغ و هواسی یخشی بولیشی کیرهک. انسان آنگینی بند قیلهدیگن هر قندهی عامل، جملهدن شاوقیننینگ آلدی آلینیشی لازم. اینیقسه کوچهلردهگی قول اوستیده سودا ساتوچیلرنینگ بلند سپیکر آوازلری اوقووچیلر و یاشلرنینگ دقتینی بوزهدی.»
شو بیلن بیرگه، کابل شهری حاکملیگی مدنی مسئلهلر بوییچه مصلحتچیسی نعمتالله بارکزی، تاووش افلاسلنیشی شهر قاعدهلرینینگ بوزیلیشی ایکنینی ایتیب، فقرالرنی شاوقین افلاسلنیشیگه سبب بولهیاتگن شخصلر بیلن همکارلیک قیلمسلیککه چقیرهدی. او شوندهی دییدی: «تاووش افلاسلنیشی شهر قاعدهلرینینگ بوزیلیشی دیر. کابل شهر حاکملیگی بونگه قرشی ایکی یونهلیشده فعالیت آلیب بارهدی. حاکملیک گزمهلری شاووقین افلاسلنیشی حالتلریگه دوچ کیلگن حدودلرده سپیکرلرنی مصادره قیلهدی. شو بیلن بیرگه، محله وکیللری بیلن همکارلیکده توشونتیریش ایشلری آلیب باریلماقده. فقرالردن بیز بیلن همکارلیک قیلیشلرینی و شاووقین افلاسلنیشیگه سبب بولهیاتگن شخصلردن خرید قیلمسلیکلرینی سورهیمیز.»
تاووش افلاسلنیشی کابلدهگی یاشلرنی تشویشگه سالهیاتگن یگانه معما ایمس. بلند و بیزاوته قیلووچی آوازلر گه اوزاق وقت دوامیده دوچ کیلیش آسایشتهلیک، دقت و اوقیش صفتیگه تأثیر قیلیشی ممکن. قول اوستیده سودا ساتوچیلر سپیکرلردن فایدهلنیشنی کوندهلیک فعالیتینینگ بیر قسمی و خریدلرنی جلب قیلیش واسطهسی دیب بیلسه-ده، کابلدهگی ایریم یاشلر سپیکرلردن فایدهلنیشنی ینهده ترتیب گه سالیش همده قول اوستیده سودا ساتووچیلر فعالیتی اوچون مخصوص جایلر تشکیل ایتیلیشنی ایستهماقده. بو آرقهلی اولرنینگ ایشلشی اوچون شرایط یرهتیلیشی بیلن بیرگه، تورر جایلردهگی شاووقین بیزاوتهلیگینی هم کمهیتیریش ممکن.
