کیریش
بو ملی تدقیقات میلادی ۲۰۲۵-ییلده افغانستاننینگ ۱۸-۳۵ یاشرلری آرهسیده هزیلکشلیک و خورسندلیک درجهسینی اورگهنیش مقصدیده اوتکزیلدی. نتیجهلر گه کوره، یاشلرنینگ ۶۲ فایزی اۉزلرینی هزیلکش دیب حسابلهیدی و ۸۱.۵ فایزی اېسه استرسنی کمهیتیریش اوچون هزیلدن فایدهلنهدی.
اساسی نقطهلر
. نمونه حجمی: ۵۰۰ یاش ۲۲ ولایتدن
. اصول: توزیلمهوی سوراونامه بیلن اوتکزیلگن مقطعی تدقیقات
تدقیقات تاریخی
هزیلکشلیک و خورسندلیک روحی سلامتلیک همده اجتماعی فراوانلیکنینگ مهم عامللریدن بولیب، حیات صفتینی یخشیلشده، استرسنی کمهیتیریشده و اجتماعی مناسبتلرنی مستحکملشده اساسی رول اوینهیدی. تورلی نظریهلر، استونلیک نظریهسی، نامتناسبلیک نظریهسی، بوشهتیش نظریهسی هزیلنی تورلی جهتدن شرحلب بیرگن. تدقیقات شونی کورستهدی که، هزیل خواطر و توشکونلیکنی کمهیتیریشی، جسمانی سلامتلیکنی مستحکملشی و اجتماعی مناسبتلر صفتینی یخشیلشی ممکن. خلقارا منطقهوی تدقیقاتلر جملهدن تورکیه، جاپان، ایران، سعودی عربستان و پاکستانده آلیب باریلگن ایزلنیشلر هم یاشلرنینگ روحی باسیملرگه قرشی کورهشیشده هزیلدن واسطه صفتیده فایدهلنیشنی تصدیقلهگن. بیراق مدنی و اجتماعی عامللر هزیلنینگ شکلی و درجهسیگه تأثیر کورستهدی. شونگه قرهمی، علمی ادبیاتلرده هلی هم بوشلیقلر موجود؛ تنگلیک و انقراض آستیدهگی جمعیتلرده تدقیقاتلرنینگ کملیگی، مدنی فرقلرگه یېترلیچه اعتبار بیریلمسلیگی همده وراجلنهیاتگن مملکتلر یاشلریده کېنگ قمراولی ایزلنیشلرنینگ یوقلیگی. افغانستان اېسه اۉزیگه خاص اجتماعی توزیلیشی، کېنگ یاش اهالیسی و بای مدنی میراثی بیلن هزیل و هزیلکشلیکنی اورگهنیش اوچون نایاب شرایط گه ایگه، بیراق شو پیتگچه بو بارهده کېنگ قمراولی تدقیقات آلیب باریلمهگن. اوشبو تدقیقاتنی اوتکزیش افغانستان یاشلری اورتهسیدهگی هزیلکشلیک نقشلرینی استرس گه قرشی کورهشده هزیلنینگ رولینی همده جنسی و منطقهوی فرقلرنی انیقلشگه یاردم بیرهدی و مملکتده مدنی و تعلیمی همده روحی سلامتلیک دستورلری اوچون اساس یرهتهدی.
تدقیقات اصولی
تدقیقات دیزاینی
. تدقیقات توری: توصیفی- مقطعی
. جمعیت رقمی: افغانستاننینگ ۱۸-۳۵ یاشدهگی یاشلری
. نمونه آلیش اصولی: تصادفی تنلش
. معلومات ییغیش واسطه: توزیلمهوی تدقیقات – توپلم (چاپی و آنلاین)
اساسی اۉزگریشلر
. جمعیتنینگ اورگهنیش اۉزگریشلری: یاش، جندر، یشش جای، ایش احوالی
. قرهم اۉزگریشلر: هزیلکشلیک درجهسی، هزیل توری، هزیل وقتی، هزیل جایی
. کنترول اۉزگریشلری: تحصیلات درجهسی، اقتصادی احوال
تحلیل اصولی
. نرم افزار: ۲۸. SPSS v:
. معلوماتی سیناولر: کای اسکوئر، t-test، ANOVA
جغرافیهوی قمراو و جمعیتشناسلیک
تدقیقات افغانستاننینگ ۲۲ ولایتیده اوتکزیلدی و اونده ۵۰۰ یاش اشتراک ایتگن:
جغرافیه تقسیماتی:
. کابل: ۱۴٪ (اېنگ کوپ اشتراک ایتگن)
. هرات: ۱۲٪
. فاریاب: ۱۱.۲٪
. نیمروز، فراه، هلمند: ۰.۲٪ (اېنگ آز اشتراک ایتگن)
جندر تقسیماتی:
. عیاللر: ۵۹.۶٪
. ایرککلر: ۴۰.۴٪
یاش گروهلری:
. ۱۸-۲۵ یاشر: ۴۸.۲٪
. ۲۵-۳۰ یاشر: ۳۹.۴٪
. ۳۰-۳۵ یاشر: ۱۲.۲٪
یشش جای:
. شهرلیک: ۸۷.۶٪
. قیشلاقلیک: ۱۲.۴٪
ایش احوالی
. ایشسیز: ۴۲٪
. وظیفهدار: ۳۴.۴٪
. طلبه: ۲۳.۶٪
اصلی معلوماتلر
هزیلکشلیک رقمی
کوپچیلیک اشتراکچیلر (۶۲٪) اۉزلرینی هزیلکش شخص دیب بیلیشگن، ۳۸٪ اېسه بوندهی فکرگه ایگه اېمس.
جندر گه کوره تقسیملش شونی کورستهدی که، ایرککلر ۶۹.۸ فایز اۉزلرینی هزیلکش دیب ایتیشهدی عیاللر گه (۵۶.۷٪) قرهگنده کوپراق بولیشگن.
دمآلیش پیتی
یاشلرنینگ یریمی (۵۲.۲٪) دم آلیش اوچون انیق وقت بیلگیلشگن، ۴۷.۸ فایز اېسه دمآلیشگه انیق وقت اجرهتمهگن.
هزیل قیلیش جایی
کوپچیلیک جواب بیرووچیلر (۵۵.۴ فایز) هزیلنی عایلهوی محیطده قیلیشنی افضل کوریشهدی، ۳۶.۲ فایزی اېسه دوستلر دورهسینی تنلهگن، ۸.۴ فایز اېسه ایکیله محیطنی هم قولهی دیب بیلگن.
جنسی نقشلرنی تحلیل قیلیش شونی کورستهدی که، ایرککلر کوپراق دوستلر دورهسیده (۴۳.۱ فایز) یا که ایکیله محیطده (۴۵.۵ فایز) هزیل قیلیشهدی، فقط ۱۱.۲ فایز ایرککلر عایلهوی محیطنی هزیل اوچون افضل کوریشهدی، عیاللر کوپراق ایکیله محیطده (۳۹.۹ فایز) هزیل قیلیشهدی و ایرککلر گه نسبتن محیطده اولوشی کوپراق (۲۶.۵ فایز) دیر.
هزل توری
کوپچیلیک یاشلر (۶۴.۲٪) آغزهکی هزیل مثلاً لطیفه و کولگولی سۉزلرنی افضل کوریشهدی و ۳۵.۶ فایز فیزیکی هزیل گه مایل.
جنسی نقطهی نظردن، ۷۲.۲ فایز ایرککلر و ۵۸.۷ فایز عیاللر آغزهگی هزیلنی تنلشگن. جسمانی هزیل ایرککلر آرهسیده (۳۸.۹ ٪) عیاللر گه (۲۷.۵ ٪) نسبتن بیرآز کوپراق قید ایتیلگن.
هزیل پیتی
کوپچیلیک جواب بیرووچیلر (۸۳.۷٪) دمآلیش، ضیافت و هاردیق وقتیده هزیل قیلیشلرینی ایتیشگن. فقط ۱۵.۹٪ ایش یا که اوقیش پیتیده هزیل قیلیشهدی.
جنس گه کوره تقسیملش شونی کورستهدی که، ایرککلر (۷۳.۲٪) و عیاللر (۶۳.۷٪) بوش وقتلریده کوپراق هزیل قیلیشهدی، ایش یا که اوقیش محیطیده اېسه هزیل کمراق اوچرهیدی.
هزیل استرسنی کمهیتیریشنینگ اصولی
اشتراکچیلرنینگ کتته قسمی (۸۱.۵٪) هزیل و کولگودن استرس و قیغونی کمهیتیریش اوچون فایدهلنیشینی تأکیدلهگن.
شو جملهدن ۶۴.۸٪ ایرککلر و ۵۹٪ عیالر هزیلنینگ بو ایجابی رولینی علیحده قید ایتیشگن.
تحلیل و مناظره
اوشبو سوراونامه نتیجهلری شونی کورستهدی که هزیلکشلیک و خورسندلیک افغانستان یاشلرینینگ حیاتیده، موجود قیینچیلیکلر گه قرهمی، مهم رول اوینشده دوام ایتماقده. اساسی جهتلر قوییدهگیلر:
۱. آغزهگی هزیللرنینگ اوستونلیگی: یاشلرنینگ ایکی اوچدن آرتیغی آغزهگی هزیللرگه مایل بولیب بو افغانستان جمعیتیده تیل و آغزهکی مدنیتنینگ اهمیتینی کورستهدی.
۲. جسنی فرقلر: ایرککلر عیاللر گه نسبتن اۉزلرینی کوپراق هزیلکش دیب بیلیشهدی و هزیلنینگ محیطی همده توریده تورلیچه نقشلر کوزهتیلهدی.
د. استرسنی کمهیتیریشدهگی رول: «دییرلی برچه یاشلر هزیلدن استرس گه قرشی میکانیزم صفتیده فایدهلنهدی، بو اونینگ روحی سلامتلیکدهگی اهمیتینی کورستهدی.
۳. وقت چېکلاولری: دییرلی یاشلرنینگ یریمی دمآلیشگه یېترلی وقت اجرهته آلمهیدی، بو اېسه اولرنینگ حیات صفتیدهگی سلبی تأثیر کورسهتیشی ممکن.
خلاصه
اوشبو سوراونامه شونی کورستهدی که افغانستان یاشلریده هزیلکشلیک و خورسندچیلیک، اینیقسه بوش وقتلریده و عایله یا که دوستلر دورهسیده، استرسنی کمهیتیریش و روحی حالتنی یخشیلشده مهم رول اوینهیدی. گرچی کوپچیلیک یاشلر اۉزلرینی هزیلکش دیب بیلیشسه هم، ایش امکانیتلرینینگ چېکلنگنلیگی، دمآلیش دستورلرینینگ یېتیشمسلیگی و جنسی فرقلر هزیل توری محیطی بوییچه اجتماعی قووانچنی آشیریش یولیده جدی قیینچیلیکلرنی تشکیل ایتهدی.
توصیهلر
یاشلر جمعیتنینگ تیهنچی حسابلنهدی و اولرنینگ روحی حالتی بیواسطه مملکتنینگ برقرارلیگی، رواجی و کېلهجگیگه تأثیر قیلهدی. یاشلر آرهسیدهگی خورسندلیک و هیجان فقط شخصی احتیاج اېمس، بلکه اجتماعی و ملی ضرورت حسابلنهدی.
اوشبو تدقیقات نتیجهلریگه اساسلنیب، قوییدهگی توصیهلر بیریلهدی:
۱. دمآلیش دستورلرینی رواجلنتیریش: یاشلر اوچون ماس محیط و ساغلام دمآلیش تدبیرلرینی یرهتیش.
۲. حیات کونیکمهلرینی اورگهتیش: استرس گه قرشی کورهشیش و هزیلکشلیکنی ایجابی طرزده قوللش کونیکمهلرینی مستحکملش.
۳. ایش امکانیتلرینی یرهتیش: یاشلرنینگ روحی حالتینی یخشیلش مقصدیده ایشسیزلیکنی کمهیتیریش.
۴. جنسی فرقلرنی قۉللب-قوتلش: دستورلرنی رواجلنتیریشده تورلی جنسی خصوصیتلرنی حساب گه آلیش.
۵. قوشیمچه تدقیقاتلر: یاشلرنینگ احتیاجلری و قیینچیلیکلرینی یخشیراق توشینیش اوچون قوشیمچه تدقیقاتلر اوتکزیش.
