قندوز ده شفاکارلردن قطارینینگ ایتیشیچه، عیاللر آرقهلی حددن تشقری شیرینلیکلردن فایدهلنیش، اولر آرهسیده تورلیخیل کسللیکلر اورتهگه کیلیشی و حتا هورمون تینگلیگی بوزیلیب و عیاللرده ایرکک هورمونلرینی درجهسینینگ آشیشیگه سبب بوله آلهدی.
قندوز ده نسایی ولادی شفاکارلریدن ذکیه میاخیلنینگ ایتیشیچه، عیاللر تورلیخیل کسللیکلرگه چلینمسلیک اوچون قند و شیرینلیکلردن فایدهلنیشده احتیاط قیلیشلری کیرهک. «عیاللر کونده آلتی چای قاشقیگه تینگ ۲۵ گرامدن آرتیق شکردن فایدهلنمهسینلر. مذکور قندلر مربا، کیک، کلچه، شیرینلیکلر و ایچیملرده بولیب و تنهده قند کوپهیشی، سیمیزلیک، شکر کسللیگی، هورمون قیینچیلیکلری و یورهک کسللیکلریگه چلینیش درجهسینینگ آشیشیگه سبب بولهدی.»
شونینگدیک بو توغریده قندوز دهگی نسایی ولادی شفاکارلریدن آمنه موسازینینگ ایتیشیچه: «حددن تشقری قند و شکردن فایدهلنیش انسولین سطحینی آشیریب و اوندن کیین استروژن و پروژسترون کبی هورمونلر تینگلیگینی بوزهدی. حاملهدارلیک دروهسیده بو موضوع حاملهدارلیک شکر کسللیگیگه چلینیش خوفینی آشیرهدی. کوپ شیرین بولگن نرسهلر بچهدان فعالیتلرینی بوزیب و تنهده بیر قطار قیینچیلیکلرگه سبب بولهدی.»
باشقه بیر تاماندن، چقهلاق و آنه ساغلیگی بوییچه کسلخانه باششفاکاری دیبا نورینینگ آگاهلنتیریشیچه، حددن تشقری قند و شیرینلیکلردن فایدهلنیش و ساغلام آوقتلنمسلیک، عیاللر تنهسینینگ ایمنی سیستمینی ضعیفلشتیریب و اولر آرهسیده کوپینچه کسللیکلر اورته گه کیلیشیگه سبب بولهدی. «شیرینلیکلردن آزراق فایدهلنیش کیرهک. اولر اورنیده قندسیز تازه و قوروق میوهلر، خرما، عسل، یومورتقه، سبزهوات و سوو ایچیلیشی، یخشی دیر.»
شونینگدیک دین عالملری، تنه گه ضرر ییتکزیشی سبب شیرینلیکلرنینگ حددن تشقری فایدهلنیشینی شرعی نقطهی نظریدن ناروا دیب و تاکید قیلیشلریچه، عیاللر اوزلری و بالهلری ساغلیگیگه نسبت معلوماتگه ایگه بولیشلری کیرهک.
قندوز ده دین عالملردن نصرتالله صاحبیگه کوره: «شریعتده بیر قاعده بار که اونینگ اساسیده، انسان اوزی و باشقهلرگه زیان ییتکزمهسین. قرآنکریم ده کیلگن که انسان اوز تنهسیگه زیان ییتکزمهسین. رحم و تنه انساننینگ اوزیدن دیر. ساغلیققه توجهسیزلیک گناه حسابلنهدی.»
شوندهی بیرحالده، قندوز دهگی عیاللردن قطارینینگ ایتیشیچه، حددن تشقری شیرینلیکلردن فایدهلنیش عاقبتلری توغریسیده آگاهیسیزلیک سبب، تورلیخیل کسللیکلرگه چلینگن. قندوز یشاوچیلریدن ۱۹ یاشر بهاره گه کوره: «شیرینلیکلردن کوپ خوشم کیلهدی، بیراق شیرینلیکلردن کوپ فایدهلنیش سبب، شکر، تیش آغریق و سیمیزلیک کبی ساغلیق قیینچیلیکلر بیلن روپهره بولدم. یاشیم اونچه کوپ بولمسهده، ینه کسل بولیب و دوالنیش آستیدهمین. قیزلر و آنهلرگه توصیهم شو که مینی کبی بولمسلیکلری اوچون کوپ شیرینلیک ییمهسینلر.»
شونینگدیک قندوز ولایتیدهگی یشاوچیلردن ۳۸ یاشر مرضیهنینگ ایتیشیچه: «حاملهدارلیکدن آلدین و کیین شیرینلیککه کوپ قیزیقهر ایدیم؛ شکر، کلچه، جلبی، ایچیملیک و شیرین بولگن هر نرسهدن کوپ ییدیم. لیکن حاضر هم بچهدانیم آغریدی همده بیپشتلیک قیینچیلیگی بیلن روپهره بولگنمین. قیزیمنینگ هم تیش آغریغی بار. برچه عیاللردن هر قنچه شیرینلیکنی یخشی کورسهلر هم، شرینلیکدن فایدهلنیشده برابرلیکنینگ رعایت قیلیشلرینی ایستهیمن که مینی کبی بولمهسینلر.»
ایتیش کیرهک که، حددن تشقری شیرینلیکلردن فایدهلنیش، نهفقط عیاللر ساغلیگینی تهدید قیلهدی، بلکیم اولرنینگ خوفلی کسللیکلرگه چلینیش بیلن روپهره بولیشلری ممکن.
